ΕΝΑΝ ΝΕΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ
Στο πλαίσιο επίκαιρης επερώτησης της ΝΔ
Την ανάγκη να προχωρήσει η χώρα σε ένα νέο και ουσιαστικό σχεδιασμό για την ανάπτυξη της Κρουαζιέρας ανέδειξε κατά τη συζήτηση σχετικής επίκαιρης επερώτησης ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, Βουλευτής Ρεθύμνου Γιάννης Κεφαλογιάννης. Η επερώτηση αναφορικά με τις αρνητικές εξελίξεις που καταγράφονται στην κρουαζιέρα κατατέθηκε από 34 Βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας προς την Υπουργό Τουρισμού και τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και συζητήθηκε χθες στη Βουλή. Στο πλαίσιο της συζήτησης, ο κ. Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε εκτενώς στα ζητήματα που αντιμετωπίζει ο κρίσιμος για την τουριστική ανάπτυξη τομέας της κρουαζιέρας, αναδεικνύοντας παράλληλα την έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού από την Κυβέρνηση. Ο Ρεθεμνιώτης Βουλευτής παρουσίασε στοιχεία και παραδείγματα με βάση τα οποία αξιοποιήθηκαν λιμενικές εγκαταστάσεις σε ευρωπαϊκές χώρες προκειμένου να ανταποκριθούν στις ανάγκες της κρουαζιέρας. Στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη δημιουργίας home port λιμανιών, καταθέτοντας στα πρακτικά τη σχετική λίστα με τα 81 κριτήρια που έχουν συντάξει οι εταιρίες του κλάδου, ενώ, κλείνοντας την ομιλία του, απευθυνόμενος προς τους αρμοδίους Υπουργούς, τόνισε χαρακτηριστικά: «μετά από επτά χρονιά μνημονίων, παρατεταμένη ύφεση, με στόχους για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5 %, η συζήτηση για την ανάπτυξη των λιμενικών υποδομών γίνεται ακόμη με όρους «ξεπουλήματος» και «λαίλαπας των ιδιωτικοποιήσεων». Αν συνεχίσετε με τις ίδιες παρωχημένες αντιλήψεις, μια αγορά όπως αυτή της κρουαζιέρας που μπορεί να δώσει έως και 1% του ΑΕΠ μεγαλύτερο πλούτο, θα παραμένει δυστυχώς για τη χώρα μας μια μεγάλη αναξιοποίητη ευκαιρία».
Ακολουθούν τα βασικά σημεία και η πλήρης ομιλία του κ. Κεφαλογιάννη:
- Η Κυβέρνηση επέλεξε σήμερα ως βασική δικαιολογία για την μείωση της κίνησης στην κρουαζιέρα τις εξελίξεις στην Τουρκία. Δεκτή. Σε μεγάλο βαθμό είναι αλήθεια. Θα πρέπει όμως να έχει και το πολιτικό θάρρος να παραδεχθεί ότι και η αντίστοιχη αύξηση στις τουριστικές αφίξεις συνδέεται και αυτή σε μεγάλο βαθμό με τα ευρύτερα γεωπολιτικά δεδομένα στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Η επίκληση των γεωπολιτικών δεδομένων δεν μπορεί συνεπώς να γίνεται αλά καρτ. Δεν μπορεί να καρπωνόμαστε ως κυβερνητική επιτυχία όταν αυτά λειτουργούν υπέρ μας και να τα αντιμετωπίζουμε ως μια κακή εξωτερική συγκυρία όταν λειτουργούν κατά μας. Αν κάποια στιγμή τα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής αλλάξουν προς το καλύτερο το μόνο που θα απομείνει και θα φανεί σε όλο του το μεγαλείο θα είναι η έλλειψη στρατηγικής και σχεδίου σε βάθος χρόνου για τον ελληνικό τουρισμό.
- 6 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
- Πως μπορούμε να εξηγήσουμε για παράδειγμα το γεγονός ότι τη διετία 2014 – 2016 οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά 5,5 εκ ενώ τα έσοδα μόνο κατά 500 εκ;
- Μας προβληματίζει καθόλου το γεγονός ότι η μέση ημερήσια δαπάνη ανά επισκέπτη και ανά διανυκτέρευση μειώνεται;
- Για ποιο λόγο μετά την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία δεν μπορέσαμε να προσελκύσουμε επισκέπτες υψηλού εισοδήματος οι οποίοι επέλεξαν συντριπτικά τα τουριστικά θέρετρα της Ισπανίας;
- Υπάρχει ή όχι ζήτημα με την εποχικότητα των αφίξεων η οποία ενισχύεται από την απουσία επενδύσεων σε θέρετρα ολοκληρωμένης τουριστικής ανάπτυξης;
- Πώς να ολοκληρωθούν όταν απουσιάζουν στοιχειώδεις χωροταξικές κατευθύνσεις για τον τουρισμό; Πώς να υλοποιηθούν όταν αυτή τη στιγμή με ευθύνη της Κυβέρνησης βρίσκεται σε ισχύ ένα αναχρονιστικό πλαίσιο χρήσεων γης του 1987 με το οποίο κανείς δεν ξέρει όχι μόνο που να κάνει αλλά και τι μπορεί να κάνει;
- Πώς να είναι ανταγωνιστικό ένα ελληνικό τουριστικό κατάλυμα με το υπάρχον καθεστώς υπερφορολόγησης όταν προκειμένου να έχει το ίδιο λειτουργικό κέρδος με ένα π.χ. αντίστοιχο κυπριακό η τιμή δωματίου για τον πελάτη πρέπει να είναι κατά 34% υψηλότερη;
- Θα σταθώ στο πιο σημαντικό κατά τη γνώμη μου, αυτό της δημιουργίας home port λιμανιών γιατί το θεωρώ εμβληματικό ως προς την στάση της Κυβέρνησης για την ανάπτυξη αυτού του κλάδου. Γιατί μας ενδιαφέρει το home porting; Προφανώς, για να το συνδέσω και με τα προηγούμενα γιατί αποτελεί είναι από τα πιο σημαντικά βήματα για την «απεξάρτηση» της ελληνικής κρουαζιέρας από το ευρύτερο ασταθές περιβάλλον. Ανεξάρτητα όμως από αυτό ο δεύτερος λόγος που μας ενδιαφέρει το home porting είναι γιατί αυτή τη στιγμή αποτελεί για τα ελληνικά δεδομένα το πιο κερδοφόρο κομμάτι της αγοράς. Όταν σας λέμε ότι τα λιμάνια μας στερούνται "υποδομών", δεν αναφερόμαστε μόνο στα τεχνικά χαρακτηριστικά των λιμανιών που είναι απαραίτητα για να υποδέχονται κρουαζιερόπλοια. Αυτό ίσως θα ήταν και το πιο εύκολα αντιμετωπίσιμο.
- Υπάρχουν 81 κριτήρια που έχουν συντάξει οι μεγάλες εταιρίες τα οποία πρέπει να πληροί ένα λιμάνι για να μπορεί να είναι ελκυστικό home port. Τα καταθέτω στα πρακτικά για όποιον ενδιαφέρεται. Αν διαβάσετε προσεκτικά, θα δείτε ότι περιλαμβάνουν κριτήρια από το βάθος του λιμανιού και το μήκος του προβλήτα, μέχρι την πολιτική σταθερότητα και το ύψος των λιμενικών τελών. Περιλαμβάνουν ακόμη κριτήρια όπως η ύπαρξη και το ωράριο λειτουργίας χώρων ιστορικού ενδιαφέροντος, υποδομές οδικού δικτύου, δυνατότητα επίσκεψης σε κοντινούς τουριστικούς προορισμούς, αεροπορική σύνδεση, υποδομές υγείας κ.ο.κ.
- Υπάρχουν σήμερα τουλάχιστον πέντε λιμάνια που, θεωρητικά, θα μπορούσαν να αναμορφωθούν για να πληρούν αρκετά από αυτά τα κριτήρια, και να αποτελούν ελκυστικά home ports. Αν σας ενδιαφέρει λοιπόν η ανάπτυξη του home porting πάρτε αυτό τον κατάλογο κριτηρίων, δείτε ποια από αυτά πληρούνται και ποια όχι., καταστρώστε ένα σχέδιο, βρείτε τα χρηματοδοτικά εργαλεία, θέστε ένα χρονοδιάγραμμα και προχωρήστε επιτέλους στην υλοποίηση τους. Τι άλλο θα μπορούσατε να κάνετε; Θα μπορούσατε να ακολουθήσετε το καλό παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
- Δυστυχώς μετά από επτά χρονιά μνημονίων, παρατεταμένη ύφεση, με στόχους για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5 % η συζήτηση για την ανάπτυξη των λιμενικών υποδομών γίνεται με ακόμη με όρους «ξεπουλήματος» και «λαίλαπας των ιδιωτικοποιήσεων». Αν συνεχίσετε με τις ίδιες παρωχημένες αντιλήψεις μια αγορά όπως αυτή της κρουαζιέρας που μπορεί να δώσει έως και 1% του ΑΕΠ μεγαλύτερο πλούτο, θα παραμένει δυστυχώς για τη χώρα μας μια μεγάλη αναξιοποίητη ευκαιρία.
Ομιλία Γιάννη Κεφαλογιάννη αναφορικά με τις αρνητικές εξελίξεις που καταγράφονται στην κρουαζιέρα
«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όσοι ασχολούνται συστηματικά με τον Τουρισμό γνωρίζουν καλά ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά «εύθραυστο» προϊόν. Και όπως κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις έτσι και οι ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στη γειτονιά μας είχαν για τη χώρα μας και τον ελληνικό Τουρισμό τη θετική και την αρνητική τους πλευρά. Η Κυβέρνηση επέλεξε σήμερα ως βασική δικαιολογία για την μείωση της κίνησης στην κρουαζιέρα τις εξελίξεις στην Τουρκία.
Δεκτή. Σε μεγάλο βαθμό είναι αλήθεια. Θα πρέπει όμως να έχει και το πολιτικό θάρρος να παραδεχθεί ότι και η αντίστοιχη αύξηση στις τουριστικές αφίξεις συνδέεται και αυτή σε μεγάλο βαθμό με τα ευρύτερα γεωπολιτικά δεδομένα στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Η επίκληση των γεωπολιτικών δεδομένων δεν μπορεί συνεπώς να γίνεται αλά καρτ. Δεν μπορεί να καρπωνόμαστε ως κυβερνητική επιτυχία όταν αυτά λειτουργούν υπέρ μας και να τα αντιμετωπίζουμε ως μια κακή εξωτερική συγκυρία όταν λειτουργούν κατά μας.
Κυρίως όμως δεν θα πρέπει να λειτουργούν ως άλλοθι για να κρυφτούν κάτω από το χαλί σημαντικές, δομικές αδυναμίες του ελληνικού τουρισμού. Πως μπορούμε να εξηγήσουμε για παράδειγμα το γεγονός ότι τη διετία 2014 – 2016 οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά 5,5 εκ ενώ τα έσοδα μόνο κατά 500 εκ; Μας προβληματίζει καθόλου το γεγονός ότι η μέση ημερήσια δαπάνη ανά επισκέπτη και ανά διανυκτέρευση μειώνεται; Και για ποιο λόγο μετά την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία δεν μπορέσαμε να προσελκύσουμε επισκέπτες υψηλού εισοδήματος οι οποίοι επέλεξαν συντριπτικά τα τουριστικά θέρετρα της Ισπανίας; Δυστυχώς οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα κύριοι Υπουργοί δεν είναι καθόλου ευχάριστες.
Υπάρχει ή όχι ζήτημα με την ποιοτική ξενοδοχειακή υποδομή της χώρας μας η οποία προφανώς έχει κορεστεί; Υπάρχει ή όχι ζήτημα με την εποχικότητα των αφίξεων η οποία ενισχύεται από την απουσία επενδύσεων σε θέρετρα ολοκληρωμένης τουριστικής ανάπτυξης; Αλλά και αυτές οι επενδύσεις με τη σειρά τους πώς να ολοκληρωθούν όταν απουσιάζουν στοιχειώδεις χωροταξικές κατευθύνσεις για τον τουρισμό;
Πώς να υλοποιηθούν όταν αυτή τη στιγμή με ευθύνη της Κυβέρνησης βρίσκεται σε ισχύ ένα αναχρονιστικό πλαίσιο χρήσεων γης του 1987 με το οποίο κανείς δεν ξέρει όχι μόνο που να κάνει αλλά και τι μπορεί να κάνει; Πώς να είναι ανταγωνιστικό ένα ελληνικό τουριστικό κατάλυμα με το υπάρχον καθεστώς υπερφορολόγησης όταν προκειμένου να έχει το ίδιο λειτουργικό κέρδος με ένα π.χ. αντίστοιχο κυπριακό η τιμή δωματίου για τον πελάτη πρέπει να είναι κατά 34% υψηλότερη;
Πολύ φοβάμαι πως σε αυτά τα ερωτήματα η Κυβέρνηση δεν έχει απάντηση. Το χειρότερο είναι ότι αν κάποια στιγμή τα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής αλλάξουν προς το καλύτερο το μόνο που θα απομείνει και θα φανεί σε όλο του το μεγαλείο θα είναι η έλλειψη στρατηγικής και σχεδίου σε βάθος χρόνου για τον ελληνικό τουρισμό. Απλώς στην περίπτωση της κρουαζιέρας αυτό συνέβη πολύ νωρίτερα. Τόσο ο εισηγητής όσο και οι συνάδελφοι της Νέας Δημοκρατίας σας έθεσαν κάποια πολύ συγκεκριμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος της κρουαζιέρας.
Θα σταθώ στο πιο σημαντικό κατά τη γνώμη μου, αυτό της δημιουργίας home port λιμανιών γιατί το θεωρώ εμβληματικό ως προς την στάση της Κυβέρνησης για την ανάπτυξη αυτού του κλάδου. Γιατί μας ενδιαφέρει το home porting; Προφανώς, για να το συνδέσω και με τα προηγούμενα γιατί αποτελεί είναι από τα πιο σημαντικά βήματα για την «απεξάρτηση» της ελληνικής κρουαζιέρας από το ευρύτερο ασταθές περιβάλλον. Ανεξάρτητα όμως από αυτό ο δεύτερος λόγος που μας ενδιαφέρει το home porting είναι γιατί αυτή τη στιγμή αποτελεί για τα ελληνικά δεδομένα το πιο κερδοφόρο κομμάτι της αγοράς.
Αναφέρομαι στα ελληνικά δεδομένα γιατί δεν νομίζω ότι μπορούμε να προσδοκούμε σήμερα στον κλάδο κατασκευής κρουαζιεροπλοίων, ο οποίος συνεισφέρει το 26% των συνολικών εσόδων της αγοράς κρουαζιέρας στην Ευρώπη. Στην χώρα μας ο κλάδος αυτός απλώς δεν υφίσταται. Ούτε βέβαια μπορούμε να ελπίζουμε αυτή τη στιγμή σε μια εγχώρια αγορά κρουαζιέρας. Οι Έλληνες επιβάτες κρουαζιέρας είναι ελάχιστοι. Συνεπώς, η χώρα δύσκολα μπορεί να επωφεληθεί από τη δαπάνη των μεγάλων εταιρειών σε διαφήμιση, πρακτόρευση, πώληση εισιτηρίων και έρευνα αγοράς, που αποτελούν επίσης ένα μεγάλο κομμάτι της ευρύτερης αγοράς.
Τι μας απομένει; To home porting: Συμμετοχή δηλαδή σε δύο άλλες σημαντικές πηγές εσόδων της αγοράς: Τις δαπάνες των επιβατών και των εταιρειών κρουαζιέρας στα home ports - δηλαδή εξοπλισμός, προμήθειες και όλα τα έξοδα που κάνει ένα κρουαζιερόπλοιο - καθώς και τις δαπάνες για επισκευή και συντήρηση των κρουαζιερόπλοιών. Υπάρχει όμως μια παρανόηση εδώ. Όταν σας λέμε ότι τα λιμάνια μας στερούνται "υποδομών", δεν αναφερόμαστε μόνο στα τεχνικά χαρακτηριστικά των λιμανιών που είναι απαραίτητα για να υποδέχονται κρουαζιερόπλοια. Αυτό ίσως θα ήταν και το πιο εύκολα αντιμετωπίσιμο.
Υπάρχουν 81 κριτήρια που έχουν συντάξει οι μεγάλες εταιρίες τα οποία πρέπει να πληροί ένα λιμάνι για να μπορεί να είναι ελκυστικό home port. Τα καταθέτω στα πρακτικά για όποιον ενδιαφέρεται. Αν διαβάσετε προσεκτικά, θα δείτε ότι περιλαμβάνουν κριτήρια από το βάθος του λιμανιού και το μήκος του προβλήτα, μέχρι την πολιτική σταθερότητα και το ύψος των λιμενικών τελών.
Περιλαμβάνουν ακόμη κριτήρια όπως η ύπαρξη και το ωράριο λειτουργίας χώρων ιστορικού ενδιαφέροντος, υποδομές οδικού δικτύου, δυνατότητα επίσκεψης σε κοντινούς τουριστικούς προορισμούς, αεροπορική σύνδεση, υποδομές υγείας κ.ο.κ. Να γιατί αγαπητοί συνάδελφοι και κύριοι Υπουργοί η ανάπτυξη της κρουαζιέρας δεν μπορεί να αποκοπεί από μια συνολική στρατηγική για τον ελληνικό τουρισμό. Υπάρχουν σήμερα τουλάχιστον πέντε λιμάνια που, θεωρητικά, θα μπορούσαν να αναμορφωθούν για να πληρούν αρκετά από αυτά τα κριτήρια, και να αποτελούν ελκυστικά home ports. Αν σας ενδιαφέρει λοιπόν η ανάπτυξη του home porting πάρτε αυτό τον κατάλογο κριτηρίων, δείτε ποια από αυτά πληρούνται και ποια όχι., καταστρώστε ένα σχέδιο, βρείτε τα χρηματοδοτικά εργαλεία, θέστε ένα χρονοδιάγραμμα και προχωρήστε επιτέλους στην υλοποίηση τους. Τι άλλο θα μπορούσατε να κάνετε; Θα μπορούσατε να ακολουθήσετε το καλό παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Στα περισσότερα ευρωπαϊκά λιμάνια το management των λιμένων και το κόστος για την ανάπτυξη και τη συντήρηση των υποδομών το έχουν αναλάβει οι ίδιες οι εταιρείες που έχουν και τα κρουαζιερόπλοια με τις επονομαζόμενες συμφωνίες ΒΟΤ (Build, Operate, Transfer). Γιατί το κάνουν αυτό; Γιατί έτσι εξασφαλίζουν έλεγχο πάνω στην ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρουν στους επιβάτες τους, αλλά και γιατί έτσι αποκτούν και εντονότερους δεσμούς με τα λιμάνια, τα οποία εξ’ ορισμού χρησιμοποιούν ως home ports.
Θα πρέπει να καταλάβει κάποια στιγμή η Κυβέρνηση ότι η διαμόρφωση της εμπειρίας ενός επισκέπτη αποτελεί μια εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία που εναλλάσσεται ως προσφερόμενο τουριστικό προϊόν μεταξύ πολλών εμπλεκόμενων φορέων. Είτε μας αρέσει είτε όχι η τάση παγκοσμίως είναι η διαχείριση αυτή να βρίσκεται σε όσο το δυνατόν λιγότερα χέρια. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό; Όχι για λόγους κέρδους όπως κάποιοι νομίζουν. Συμβαίνει πολύ απλά για λόγους διασφάλισης της ποιότητας της εμπειρίας του επισκέπτη. Κι αυτό είναι ίσως το σημείο από το οποίο θα έπρεπε να ξεκινήσει κάποιος, αν ήθελε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της κρουαζιέρας στην Ελλάδα. Είτε όμως γιατί δεν θέλετε είτε γιατί δεν μπορείτε, τέτοια νοοτροπία που θα οδηγήσει σε μια νέα πολιτική για την κρουαζιέρα απλώς δεν υφίσταται. Δυστυχώς μετά από επτά χρονιά μνημονίων, παρατεταμένη ύφεση, με στόχους για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5 % η συζήτηση για την ανάπτυξη των λιμενικών υποδομών γίνεται με ακόμη με όρους «ξεπουλήματος» και «λαίλαπας των ιδιωτικοποιήσεων».
Αν συνεχίσετε με τις ίδιες παρωχημένες αντιλήψεις μια αγορά όπως αυτή της κρουαζιέρας που μπορεί να δώσει έως και 1% του ΑΕΠ μεγαλύτερο πλούτο, θα παραμένει δυστυχώς για τη χώρα μας μια μεγάλη αναξιοποίητη ευκαιρία».
