Ενημέρωση από την Πρόεδρο της Νομαρχιακής Επιτροπής Ρεθύμνου του ΤΕΕ/Τμήματος Δυτικής Κρήτης, κ. Γεωργία Μανωλίτση, πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 2 Ιουλίου 2026, κατά τη συνεδρίαση της Ένωσης Προέδρων Δημοτικών Κοινοτήτων Νομού Ρεθύμνης, με αντικείμενο την πορεία υλοποίησης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ), τις εξελίξεις που τα αφορούν, καθώς και τις επιπτώσεις του νέου Προεδρικού Διατάγματος (ΦΕΚ 194/Δ/15.4.2025).
Στη συνεδρίαση παρευρέθηκε και ο Αντιδήμαρχος του Δήμου Μυλοποτάμου, κ. Ιωσήφ Βουκάλης.
Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης εξέφρασαν τη βαθιά ανησυχία τους και τη σαφή αντίθεσή τους στις σοβαρές συνέπειες που, όπως υποστηρίζουν, επιφέρει το νέο Προεδρικό Διάταγμα και το συναφές θεσμικό πλαίσιο στις τοπικές κοινωνίες και στις ιδιοκτησίες των πολιτών.
Αναλυτικά, για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ρεθύμνης, επισημάνθηκε ότι η διαδικασία έχει προχωρήσει σημαντικά, καθώς έχει κατατεθεί το επόμενο στάδιο της μελέτης και αναμένεται, μετά τον έλεγχο από το ΥΠΕΝ και τις τυχόν παρατηρήσεις, να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Η διαβούλευση αυτή είναι κρίσιμη, μιας και μέσα από τα ΤΠΣ , επανακαθορίζονται τα όρια των οικισμών, οι χρήσεις γης, και επί της ουσίας οι δυνατότητες ανάπτυξης και το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούν οι τοπικές κοινωνίες να κινηθούν και να αναπτυχθούν τα επόμενα χρόνια.
Για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δήμων Μυλοποτάμου – Ανωγείων, τονίστηκε ότι η μελέτη βρίσκεται σε πιο πρώιμο στάδιο σε σχέση με το Ρέθυμνο και απαιτείται να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις.
Για τις οριοθετήσεις των οικισμών, εκφράστηκε έντονη ανησυχία, καθώς έχει δημιουργηθεί ανασφάλεια στους πολίτες και φόβος για το τι τελικά θα ισχύσει με τα όρια των οικισμών. Πολλές ιδιοκτησίες που μέχρι σήμερα θεωρούνταν εντός ή κοντά σε οικιστικά όρια κινδυνεύουν να βρεθούν σε διαφορετικό καθεστώς, με σοβαρές συνέπειες για την αξία και τη δυνατότητα αξιοποίησής τους. Ζητείται, επομένως, σαφής, δίκαιη και θεσμικά ασφαλής λύση, που να λαμβάνει υπόψη την πραγματική κατάσταση κάθε περιοχής και να μη δημιουργεί νέα αδιέξοδα στις τοπικές κοινωνίες.
Η Ένωση αποφάσισε επίσης να αποστείλει επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου δεν επιτρέπει την επέκταση των ορίων των οικισμών όταν δεν καταγράφεται πληθυσμιακή αύξηση σύμφωνα με την διαφορά απογραφής 2011-2021 η οποία ήταν προβληματική λόγω των διαφορετικών περιόδων που συντάχθηκαν.. Όπως τονίστηκε, η συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν λαμβάνει υπόψη την έντονη τουριστική ανάπτυξη που παρουσιάζουν πολλοί οικισμοί του νομού, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται συνθήκες χωρικού κορεσμού και να δυσχεραίνεται ο ορθολογικός πολεοδομικός σχεδιασμός. Επίσης τονίσθηκε εν όψη της συνταγματικής αναθεώρησης θα πρέπει να υπάρξει σπουδή για την μονομερή επαναοριοθέτηση των ορίων από τους Δήμους έπειτα από αιτιολογημένη τεκμηρίωση καθώς και την αναθεώρηση των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων ώς προς την χρονιά βάσης του 1985 η οποία δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην σημερινή οριοθέτηση των οικισμών.
Για την εκτός σχεδίου δόμηση, επισημάνθηκε ότι οι πρόσφατες νομοθετικές και νομολογιακές εξελίξεις έχουν ήδη περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα δόμησης. Πέραν της κατάργησης των παρεκκλίσεων, και στα υπόλοιπα γήπεδα δεν αρκεί πλέον μόνο η απαίτηση έκτασης τεσσάρων στρεμμάτων, αλλά απαιτείται και πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο ή αναγνωρισμένο δρόμο. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη να προχωρήσει άμεσα και ολοκληρωμένα ο πολεοδομικός σχεδιασμός, ώστε να υπάρχει καθαρό δόμηση που να εξασφαλίζει ασφάλεια και σταθερότητα.
Τέλος, η Ένωση Προέδρων Δημοτικών Κοινοτήτων Νομού Ρεθύμνης ανακοίνωσε ότι το προσεχές διάστημα θα εκδώσει ψήφισμα για το Προεδρικό Διάταγμα, επισημαίνοντας ότι οι προβλέψεις του, όπως έχουν διαμορφωθεί, ανατρέπουν ένα πολεοδομικό καθεστώς που ίσχυε για περισσότερα από σαράντα (40) χρόνια, απαξιώνουν υφιστάμενες περιουσίες, αναστέλλουν την αναπτυξιακή προοπτική των τοπικών κοινωνιών και δημιουργούν σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές και χωροταξικές ανισότητες στην ελληνική ύπαιθρο.
