(ΑΠΕ)ΡΑΝΤΑ ΠΑΡΚΑ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΣΤΡΕΨΙΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Την ώρα που οι βΑΠΕ έχουν γίνει «κόκκινο πανί» για τους κατοίκους ολόκληρης της Κρήτης, την εβδομάδα που μας πέρασε είχαμε νέο «κρούσμα» στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου στο Ρέθυμνο.
Με αφορμή το γεγονός αυτό, αλλά και το ότι οι τοπικές κοινωνίες συνεχίζουν να αγωνίζονται ενάντια σε νέες εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών η κ. Βάννα Σφακιανάκη, αρχιτέκτονας και μέλος του Παγκρήτιου Δικτύου αγώνα κατά βΑΠΕ, μιλάει στο «Ρ» για την πράσινη ενέργεια, τα αιολικά πάρκα, τη διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική Ελλάδα, τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, αλλά και τα αποτελέσματα των σημερινών ενεργειών στο μέλλον.
Τα πάρκα και τη δυναμικότητά τους
«Αυτό που ξέρουμε είναι ότι έχουμε 280 MW συνολικά, εκτός από τα φωτοβολταικά στις στέγες, κάτι που το δίνει επισήμως ο διαχειριστής του δικτύου.
Με πολλή μεγάλη μου έκπληξη είδα προ ημερών αρθρογραφία όπου από επίσημα χείλη λέγονταν ότι έχουμε 800 MW σε συμβατικές μονάδες κι έχουμε σχεδόν άλλα 300 σε ΑΠΕ, (αιολικά συν φωτοβολταικά), τα οποία όμως, δεν αθροίζονται, γιατί όταν δεν φυσάει ή δεν έχει ήλιο, αυτά τα 300 είναι άχρηστα».
Κορεσμένο το σύστημα στην Κρήτη
«Εδώ και δέκα χρόνια έχει χαρακτηριστεί κορεσμένο το σύστημα στην Κρήτη, ως προς το ποσοστό των αιολικών που μπορεί να αξιοποιήσει σε συνδυασμό με τα συμβατικά. Η μέτρηση, δεν έγινε με βάση τα εγκατεστημένα, αλλά ανάλογα με τις δεσμεύσεις που είχαν για κάποια τα οποία μπορεί να μην είχαν εγκατασταθεί, αλλά είχαν αδειοδοτηθεί.
Πάντως, όποιος λέει ότι θα βάλει πολλά MW έχει αδειοδοτηθεί υπό την αίρεση της διασύνδεσης. Δηλαδή, οι δύο μεγάλες εταιρίες που ακόμα δεν έχουν συζητηθεί οι μελέτες τους στην Περιφέρεια, παρά το ότι έχουν γνωμοδοτήσει οι δήμοι, στις άδειες παραγωγής που τους έχει δώσει η ΡΑΕ λέει, ότι θα τα εγκαταστήσουν μόνο με την προϋπόθεση, ότι αποτελούν τμήμα ενός συνολικού έργου που μέρος του έργου αυτού είναι και το καλώδιο διασύνδεσης».
Η διασύνδεση ξεκίνησε με διαφορετικό σκεπτικό
«Για να μιλήσουμε για την ουσία της διασύνδεσης. Όταν συζητήθηκε η διασύνδεση το ’80 δεν υπήρχαν ανεμογεννήτριες. Η διασύνδεση ξεκίνησε να είναι στις σκέψεις κάποιων με την λογική να μην έχουμε ένα αυτόνομο σύστημα στην Κρήτη, αλλά να είμαστε ένα κομμάτι όλου αυτού του μεγάλου δικτύου που εκτείνεται σε όλη την Ελλάδα. Δηλαδή να μπορούν να δουλεύουν κάποιες κεντρικές μονάδες ανεξάρτητα αν θα ήταν στην Κρήτη, στην Πελοπόννησο ή οπουδήποτε αλλού και να κυκλοφορεί παντού το ίδιο ρεύμα για όλους.
Στην συνέχεια όμως, έγινε πολύ πιο πολύπλοκη η ιστορία με τα αιολικά και με το φυσικό αέριο και με όλα αυτά τα καινούργια, τα οποία συντίθενται και βγάζουν με διαφορετικό τρόπο και το μείγμα ενέργειας αλλά και τον τρόπο που ζημιώνονται. Στην ουσία έχουμε ένα χρηματιστήριο ενέργειας κάθε πρωί στο μεγάλο δίκτυο, για το ποιες μονάδες θα μπουν να το εξυπηρετήσουν.
Τη διασύνδεση δεν την κάνουμε πια γιατί όλοι είμαστε μια χώρα και πρέπει να φτιάξουμε ένα κοινό τεχνικό και οικονομικό background για την ενέργεια, αλλά το κάνουμε για να αξιοποιήσουμε μέρη που συμφέρει να μπουν αιολικά και φωτοβολταικά σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Και στην πρόσφατη συζήτηση στην περιφέρεια που συζητήθηκε η διασύνδεση, περνάει πια ως δεδομένο, είναι ευρωπαϊκή πολιτική, την έχει ενσωματώσει η χώρα μας, είναι μέσα στην εθνική στρατηγική, προωθούμε τις ΑΠΕ, η Κρήτη είναι κατάλληλη κ.ο.κ.»
Η διχογνωμία για τη διασύνδεση
«Στο ζήτημα της διασύνδεσης υπάρχει μία διχογνωμία. Ο ΑΔΜΗΕ, ο διαχειριστής του δικτύου στην Κρήτη λέει, ότι όταν θα έρθει ώρα, την διασύνδεση θα την κάνει ο ίδιος όπως τώρα έχουν ξεκινήσει την αδειοδότηση της διασύνδεσης με την Πελοπόννησο.
Ωστόσο, από το 2010 και μετά είδαμε η ΡΑΕ, να δίνει τη δυνατότητα ένας ιδιώτης επενδυτής να μπορεί να φτιάξει ένα μεγάλο πρότζεκτ με διασύνδεση.
Κι ενώ ο ΑΔΜΗΕ λέει ότι ακόμα τα δίκτυα είναι κρατικά και δημόσια, άρα τα διαχειρίζεται εκείνος, τα τελευταία δύο χρόνια βλέπουμε δημοσιεύματα και πληροφορίες που λένε ότι ίσως δεν έχει τα απαραίτητα χρήματα κι επειδή, ούτως ή άλλως, είναι πολύ μπροστά στην πολιτική προτεραιότητα ιδιωτικοποίησης, ενδέχεται ο ΑΔΜΗΕ να βγάλει διαγωνισμό. Ενδεχομένως δηλαδή, να δούμε είτε συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, είτε να δούμε ακόμα και την ίδια τη ΡΑΕ να το αναθέτει σε ιδιώτες.
Είμαστε στη φάση που περιμένουμε τις εξελίξεις γιατί δεν είναι κάτι το οποίο παγιώνεται. Κάθε μέρα που ξημερώνει έχουμε άλλα, ανάλογα με ποιος χρηματοδοτείται, με το ποιος εντάσσεται σε ποιο πρόγραμμα, με το ποιος έχει στον συσχετισμό δυνάμεων την προτεραιότητα. Πρόκειται για ένα πολύ ευαίσθητο τοπίο».
«Παιχνίδια» με τη διασύνδεση
«Κανείς δεν θα μπορούσε να ήταν αντίθετος με την διασύνδεση αν δεν έβλεπε ότι τελικά παίζονται παιχνίδια. Αν δηλαδή, ο λόγος ήταν για να μειωθεί η τιμή του ρεύματος και για να μην πληρώνουν κάποιοι το ρεύμα κάποιων άλλων, φυσικά και κανείς δεν θα διαφωνούσε. Όμως, υπό τις συνθήκες που γίνεται και που άλλα μας λένε και άλλα γίνονται, φυσικά είμαι αντίθετη στην διασύνδεση.
Στην Κρήτη οι τόποι που δεσμεύτηκαν ήταν και σε συνεννόηση με κάποιους ιδιοκτήτες, αλλά στη συντριπτική πλειοψηφία τους ήταν σε αιφνιδιασμό των ιδιοκτητών. Μόνο όταν είδαν κάποιοι την περιοχή τους δεσμευμένη, έτρεξαν στους δημάρχους και ζήτησαν να κάνουν εκδηλώσεις, ημερίδες να πάρουν πληροφορίες. Αυτά γίνονταν το 2011 -2012 – 2013 πολύ έντονα.»
Γιατί δεν λειτουργούν συνεχώς οι ανεμογεννήτριες
«Όταν βλέπουμε να μη λειτουργούν είναι για δυο λόγους. 1) Αν δεν φυσάει κατάλληλα. Δηλαδή, αν φυσάει πολύ, λίγο, ή πάρα πολύ τίθενται εκτός λειτουργίας. 2) Όταν δεν υπάρχει ζήτηση. Δηλαδή όταν είναι χειμώνας που δεν έχουμε τουρισμό και δεν δουλευτούν τα κλιματιστικά, αλλά και όταν η ώρα του 24ωρου είναι χαμηλή σε ζήτηση. Προφανώς δεν σταματάνε όλα, λογικά υπάρχει κανονισμός που λέει, με ποια σειρά θα σταματάνε και ποια ώρα».
Για τις αποφάσεις της ΡΑΕ
«Δεν αποφασίζει η ΡΑΕ. Η ΡΑΕ είναι εκτελεστικό όργανο μιας πολιτικής, η οποία αποφασίζεται αλλού και μεταφέρετε στην χώρα μας, χωρίς να φέρνει αντιρρήσεις. Είναι μια ευρωπαϊκή πολιτική, που περνάει, όπως και άλλα θέματα, κατευθείαν στην πολιτική των εκάστοτε πολιτικών κυβερνήσεων.»
Πόσο πράσινη είναι η πράσινη ενέργεια
«Το ότι η πράσινη ενέργεια δεν είναι τόσο πράσινη όσο προσπαθούν να μας πείσουν ότι είναι, δεν το λέμε πια μόνο εμείς. Αυτή τη στιγμή εάν μπείτε στις επίσημες ιστοσελίδες που ασχολούνται με τα ενεργειακά θα δείτε ένα σωρό επιστήμονες που τονίζουν αυτό ακριβώς, ότι τόση πρασινάδα πια, ήταν μόνο προς πώληση όταν κανείς δεν είχε καταλάβει τίποτα. Ήταν στην ουσία προπαγάνδα.»
Τεράστια αλλαγή στη χρήση γης
«Πρόκειται για μια τεράστια αλλαγή χρήσης της γης, αν τελικά υλοποιηθούν αυτά.
Και όλοι πλέον ξέρουν ότι οι περιοχές που έχουν δεσμευτεί για παραγωγή ενέργειας δεν είναι για ντόπια κατανάλωση, αλλά είναι για εξαγωγή.
Η άποψη μου είναι ότι η παραγωγή ενέργειας δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός, μπορεί να είναι μόνο υποστηριχτική σε πραγματικές παραγωγικές διαδικασίες και αυτό το καταλαβαίνει και πολύς κόσμος.
Θα έπρεπε να μιλάνε για εξοικονόμηση ενέργειας από την ώρα που οι μελέτες μιλούν για αύξηση της ζήτησης, όπως και θα έπρεπε να αφαιρούν το ποσοστό που βάσει ευρωπαϊκών οδηγιών οφείλουμε να εξοικονομήσουμε».
Αποτελέσματα μη αναστρέψιμα
«Υπάρχουν κάποιες παρεμβάσεις τις οποίες όταν τις κάνεις δημιουργούν και αποτελέσματα μη αναστρέψιμα. Αποτελούν δηλαδή, νεκροταφείο τόπου, αν τελικά μετατραπεί όλο το νησί σε παραγωγό ενέργειας.
Όλα αυτά, είναι μηχανές που έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ζωής, η τεχνολογία αλλάζει, όπως αλλάζει και το που στρέφονται τα συμφέροντα σε σχέση με το που και τι επενδύουν. Σε περίπτωση που ακολουθήσει κρίση, πως θα τα βγάλουμε όλα αυτά. Πως θα αποκαταστήσουμε το περιβάλλον, τι θα κάνουμε;
Από την άλλη όμως, δεν είναι μόνο θέμα περιβάλλοντος είναι και θέμα εργασίας. Αν σταματήσει η διαδικασία, και αυτός που λαμβάνει μια αποζημίωση, σταματήσει να την παίρνει, τι θα κάνει, αν δεν έχει μάθει να κάνει κάτι άλλο, ή αν η οικονομία του τόπου δεν δίνει άλλες ευκαιρίες.»
ΑΘΗΝΑ ΠΕΤΡΑΚΑΚΗ
