Χαιρετισμός
Καθηγητή Νεκτάριου Παπαδογιάννη
Αντιδημάρχου Παιδείας, Νέας Γενιάς και Δια Βίου Μάθησης Δήμου Ρεθύμνης
Καθηγητή Φυσικής και
Εκλεγμένου Πρύτανη του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου
Διεθνές Συνέδριο GIREP–MPTL 2026
«Γεφυρώνοντας τη Διδακτική της Φυσικής και την Κοινωνία στην Ψηφιακή Εποχή»
Πανεπιστήμιο Κρήτης – Ρέθυμνο, 6 Ιουλίου 2026
Αξιότιμοι Πρόεδροι της GIREP και της MPTL,
Αξιότιμοι συνάδελφοι, Αγαπητοί ερευνητές, εκπαιδευτικοί, φοιτητές και φίλοι,
Με ιδιαίτερη χαρά και μεγάλη τιμή σας καλωσορίζω, εκ μέρους του Δήμου Ρεθύμνης, στην πόλη μας και στο Διεθνές Συνέδριο GIREP–MPTL 2026.
Αποτελεί ξεχωριστή τιμή για όλους μας το γεγονός ότι το Ρέθυμνο και το Πανεπιστήμιο Κρήτης φιλοξενούν μία από τις σημαντικότερες διεθνείς επιστημονικές συναντήσεις στον χώρο της Διδακτικής της Φυσικής. Η παρουσία σας εδώ, εκπροσωπώντας πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και σχολεία από κάθε γωνιά του κόσμου, αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η επιστήμη υπερβαίνει σύνορα, πολιτισμούς και γλώσσες. Είναι μια παγκόσμια γλώσσα περιέργειας, συνεργασίας και ελπίδας.
Με τη διπλή μου ιδιότητα, ως Αντιδήμαρχος Παιδείας αλλά και ως Καθηγητής Φυσικής, αισθάνομαι ιδιαίτερη τιμή που απευθύνομαι σήμερα σε αυτό το εκλεκτό ακροατήριο. Η εκπαίδευση υπήρξε πάντοτε η ισχυρότερη γέφυρα ανάμεσα στην επιστημονική ανακάλυψη και την κοινωνική πρόοδο, ενώ η Φυσική βρίσκεται διαχρονικά στον πυρήνα αυτής της γέφυρας.
Το θέμα του φετινού συνεδρίου, «Γεφυρώνοντας τη Διδακτική της Φυσικής και την Κοινωνία στην Ψηφιακή Εποχή», δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρο. Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία η επιστημονική γνώση διαμορφώνει σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινής μας ζωής. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι κβαντικές τεχνολογίες, η επιστήμη του κλίματος, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η εξερεύνηση του διαστήματος και οι ψηφιακές τεχνολογίες μετασχηματίζουν τις κοινωνίες μας με πρωτοφανή ταχύτητα. Οι εξελίξεις αυτές θέτουν μεγάλες προκλήσεις όχι μόνο για τους επιστήμονες, αλλά και για τους εκπαιδευτικούς.
Η ευθύνη μας, επομένως, είναι σήμερα μεγαλύτερη από ποτέ.
Η διδασκαλία της Φυσικής δεν περιορίζεται πλέον στη μετάδοση εννοιών, εξισώσεων και εργαστηριακών τεχνικών. Αποστολή της είναι η καλλιέργεια της επιστημονικής σκέψης. Είναι η βοήθεια προς τους νέους ανθρώπους ώστε να κατανοήσουν πώς οικοδομείται η επιστημονική γνώση, πώς αυτή εξελίσσεται και γιατί η κριτική σκέψη αποτελεί θεμέλιο κάθε δημοκρατικής κοινωνίας.
Ίσως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι σύγχρονες δημοκρατίες να μην είναι η έλλειψη πληροφορίας, αλλά η αδυναμία διάκρισης ανάμεσα στην αξιόπιστη επιστημονική γνώση, την παραπληροφόρηση, την ψευδοεπιστήμη και τις ατεκμηρίωτες δοξασίες.
Γι' αυτό και ο επιστημονικός γραμματισμός έχει πλέον αναδειχθεί σε θεμελιώδη δεξιότητα του ενεργού πολίτη.
Ένας επιστημονικά εγγράμματος πολίτης είναι καλύτερα προετοιμασμένος να λαμβάνει τεκμηριωμένες αποφάσεις για ζητήματα υγείας, ενέργειας, τεχνολογίας, προστασίας του περιβάλλοντος και δημόσιας πολιτικής. Κατανοεί την έννοια της επιστημονικής αβεβαιότητας, αξιολογεί τα δεδομένα, αντιμετωπίζει με κριτικό πνεύμα τους αβάσιμους ισχυρισμούς και συμμετέχει υπεύθυνα στη δημοκρατική ζωή.
Η εκπαίδευση στη Φυσική υπηρετεί με μοναδικό τρόπο αυτή την αποστολή, διότι δεν διδάσκει μόνο τι γνωρίζουμε για τη φύση, αλλά και πώς η ανθρωπότητα κατέκτησε αυτή τη γνώση.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί μία ακόμη μεγάλη ευκαιρία, αλλά και πρόκληση, για τη Διδακτική της Φυσικής.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει ποτέ έναν εμπνευσμένο εκπαιδευτικό.
Μπορεί, όμως, να αποτελέσει έναν εξαιρετικά πολύτιμο παιδαγωγικό συνεργάτη. Ευφυή συστήματα διδασκαλίας, εξατομικευμένα μαθησιακά περιβάλλοντα, εικονικά εργαστήρια, αυτοματοποιημένη ανατροφοδότηση, αξιολόγηση βασισμένη σε δεδομένα και προσομοιώσεις που δημιουργούνται με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να εξατομικεύσουν τη μάθηση και να επιτρέψουν στους μαθητές να διερευνήσουν φυσικά φαινόμενα με τρόπους που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητοι.
Ταυτόχρονα, όμως, η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη μας υπενθυμίζει ότι οι σημαντικότερες ανθρώπινες αρετές παραμένουν η περιέργεια, η δημιουργικότητα, η ηθική κρίση και η κριτική σκέψη.
Η τάξη του μέλλοντος οφείλει, επομένως, να συνδυάζει την τεχνολογική καινοτομία με την ανθρώπινη σοφία.
Το συνέδριο αυτό εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο αυτήν ακριβώς τη φιλοσοφία, μέσα από το πλούσιο επιστημονικό του πρόγραμμα που εστιάζει στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση των Φυσικών Επιστημών, στα εικονικά και φυσικά εργαστήρια, στη διερευνητική μάθηση, στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και στις σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις.
Η ίδια η Φυσική εισέρχεται σε μία από τις πιο συναρπαστικές περιόδους της ιστορίας της.
Οι κβαντικές τεχνολογίες προμηνύουν επαναστατικές εξελίξεις στην υπολογιστική και στις ασφαλείς επικοινωνίες.
Η Αστροφυσική συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστήρια της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.
Η επιστήμη του κλίματος μάς προσφέρει ολοένα βαθύτερη κατανόηση των μεταβολών του πλανήτη μας.
Η επιστήμη των υλικών μεταμορφώνει τη βιομηχανία.
Και η φυσική του πλάσματος, μαζί με την έρευνα για την πυρηνική σύντηξη, ανοίγουν τον δρόμο προς καθαρή και βιώσιμη ενέργεια για τις επόμενες γενιές.
Όλα αυτά δεν αποτελούν μόνο επιστημονικές προκλήσεις.
Αποτελούν προκλήσεις για ολόκληρη την κοινωνία.
Γι' αυτό η εκπαίδευση στη Φυσική οφείλει να συνδέεται όλο και περισσότερο με τα μεγάλα προβλήματα της ανθρωπότητας: την κλιματική αλλαγή, την προστασία του περιβάλλοντος, τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, την καθαρή ενέργεια και την υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Επιτρέψτε μου να αναφέρω με ιδιαίτερη υπερηφάνεια ότι εδώ, στο Ρέθυμνο, το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο φιλοξενεί το Ινστιτούτο Φυσικής Πλάσματος και Laser, ένα ερευνητικό κέντρο που συμβάλλει ενεργά στη μεγάλη ευρωπαϊκή προσπάθεια για την παραγωγή ενέργειας μέσω αδρανειακής πυρηνικής σύντηξης. Το έργο αυτό αποδεικνύει ότι η έρευνα αιχμής που πραγματοποιείται στην Κρήτη συμβάλλει άμεσα σε έναν από τους σημαντικότερους στόχους της ανθρωπότητας: την εξασφάλιση ασφαλούς, άφθονης και βιώσιμης ενέργειας.
Η Κρήτη έχει εξελιχθεί σε ένα μοναδικό οικοσύστημα επιστημονικής αριστείας.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, το Πολυτεχνείο Κρήτης και πολλά ακόμη ερευνητικά ιδρύματα έχουν διαμορφώσει ένα διεθνώς αναγνωρισμένο περιβάλλον όπου η έρευνα, η καινοτομία και η εκπαίδευση αλληλοτροφοδοτούνται.
Μέσα σε αυτό το οικοσύστημα, το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και το Εργαστήριο Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών, υπό την καθοδήγηση του Καθηγητή Δημήτρη Σταύρου και των συνεργατών του, έχουν προσφέρει εξαιρετικά σημαντικό έργο τόσο στη Διδακτική της Φυσικής όσο και στη διάδοση της επιστήμης στην κοινωνία.
Η προσφορά τους υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια της ακαδημαϊκής έρευνας.
Μέσα από δράσεις όπως το Science in the City, που πραγματοποιείται σε στενή συνεργασία με τον Δήμο Ρεθύμνης, η επιστήμη βγαίνει κυριολεκτικά στους δρόμους της πόλης, όπου παιδιά, οικογένειες και πολίτες γνωρίζουν τη Φυσική μέσα από πειράματα, επιδείξεις και δημιουργικό διάλογο.
Κάθε Μάιο, εκατοντάδες μαθητές όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης συμμετέχουν στην ετήσια Γιορτή Φυσικών Επιστημών, στο κέντρο της πόλης, πραγματοποιώντας πειράματα, παρακολουθώντας διαλέξεις και ανακαλύπτοντας ότι η επιστήμη δεν περιορίζεται στα εργαστήρια· ανήκει στην κοινωνία.
Ως Δημοτική Αρχή, στηρίζουμε με ιδιαίτερη υπερηφάνεια αυτές τις πρωτοβουλίες, γιατί πιστεύουμε ακράδαντα ότι η επικοινωνία της επιστήμης αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της σύγχρονης δημοκρατικής πολιτειότητας.
Κυρίες και κύριοι,
Το Ρέθυμνο είναι πολύ περισσότερα από έναν όμορφο συνεδριακό προορισμό.
Επί αιώνες υπήρξε τόπος συνάντησης πολιτισμών.
Το ενετικό του λιμάνι, η αναγεννησιακή του κληρονομιά, τα ιστορικά μοναστήρια, τα οθωμανικά μνημεία και η ζωντανή πολιτιστική του παράδοση αφηγούνται την ιστορία μιας πόλης όπου η Ανατολή και η Δύση συναντήθηκαν δημιουργικά.
Είναι, ταυτόχρονα, μια πόλη άρρηκτα συνδεδεμένη με τις διαχρονικές αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της παιδείας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Σήμερα, χάρη στα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά της ιδρύματα, το Ρέθυμνο συνεχίζει αυτή τη μακραίωνη πνευματική παράδοση, όχι μόνο ως τόπος ιστορίας, αλλά και ως τόπος όπου σχεδιάζεται και οικοδομείται το μέλλον.
Θα ήθελα, τέλος, να εκφράσω τα θερμά μου συγχαρητήρια στους διοργανωτές, στη GIREP, στη MPTL, στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, στο Εργαστήριο Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών, στον Καθηγητή Δημήτρη Σταύρου και σε όλους τους εθελοντές, των οποίων η αφοσίωση κατέστησε δυνατή τη διοργάνωση αυτού του εξαιρετικού διεθνούς συνεδρίου.
Σε όλους εσάς, και ιδιαίτερα στους νέους ερευνητές και εκπαιδευτικούς, εύχομαι γόνιμο επιστημονικό διάλογο, δημιουργικές συνεργασίες, νέες φιλίες και ανακαλύψεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον της εκπαίδευσης στη Φυσική.
Εύχομαι το συνέδριο αυτό να ενισχύσει όχι μόνο τις επιστημονικές μας γνώσεις, αλλά και την κοινή μας δέσμευση για τη δημιουργία κοινωνιών που στηρίζονται στην τεκμηρίωση, τον ορθό λόγο, τη δημιουργικότητα και την ειρήνη.
Σας καλωσορίζω στο Ρέθυμνο.
Σας καλωσορίζω στην Κρήτη.
Και εύχομαι η παραμονή σας εδώ να αποδειχθεί τόσο επιστημονικά δημιουργική όσο και προσωπικά αξέχαστη.
Σας ευχαριστώ θερμά.
