Έφυγε πριν από έναν χρόνο και ο τελευταίος επιζών της Αντιστασιακής Ομάδας Ανωγείων, ο Εμμανουήλ Γ. Τρούλης (1912 - 2015).
Έκλεισε χρόνος από τη σημαδιακή ημέρα που έφυγε από τη ζωή ο Μανώλης Τρούλης (Τρουλομανώλης). Ο τελευταίος επιζών της Αντιστασιακής Ομάδας Ανωγείων (ΑΟΑ) που δημιουργήθηκε το 1941 με λημέρι την Κορακόπετρα και αρχηγό τον Γιάννη Δραμουντάνη (Στεφανογιάννη), στις 28 Οκτωβρίου 2015, σε ηλικία 102 ετών, έφυγε όρθιος για το τελευταίο ταξίδι του. Ένας Ανωγειανός άντρας που αφιέρωσε τη ζωή του στην οικογένεια και την πατρίδα του.
Παρακάτω περικοπή του πρακτικού ίδρυσης της ΑΟΑ Ανωγείων τον Αύγουστο του 1941:
ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ: Περί Ιδρύσεως Επιτροπής Εθνικής Απελευθερωτικής Δράσεως
Εν Ανωγίοις σήμερον την 15ην του μηνός Αυγούστου ημέραν Παρασκευήν και ώραν 20ην του 1941, οι υπογεγραμμένοι κάτοικοι Ανωγείων Μυλοποτάμου: 1) Ιωάννης Στεφ. Δραμουντάνης, 2) Μιχ. Χρ. Ξυλούρης ή Χριστομιχάλης, 3) Νικολ. Γεωρ. Σταυρακάκης, 4) Παπαγιάννης Εμμ. Σκουλάς, 5) Γεώργιος Στ. Δραμουντάνης, 6) Νικόλ. Γ. Μανούσος ιατρός, 7) Κωνσταντίνος Αντ. Κουνάλης, ιατρός εν συνεργασία μετά του Ανθ/ρχου Δημ. Αθαν. Κίππη και του ιατρού Ελευθερίου Δρανδάκη εκ Ρεθύμνης συνελθόντες εις την οικία του πρώτου συνεσκέφθημεν και απεφασίσαμεν τ' ακόλουθα.
Λαβόντες υπ' όψιν ότι το Έθνος και η Πατρίς διέρχονται την κρισιμωτέραν περίοδον της Ιστορίας και πεποιθόντες ότι οι Γόρδιοι Δεσμοί των ιστορικών αναγκών των Εθνών κόπτονται δια του Ξίφους των θυσιών.
Αποφασίζομεν
Την ίδρυσιν και συγκρότησιν Επιτροπής Εθνικής Απελευθερωτικής Δράσεως εκ των ανωτέρων προσώπων με Πρόεδρον αυτής τον Ιωάννη Στεφ. Δραμουντάνην και τους λοιπούς ως μέλη αυτής, ορίζοντες βασικούς σκοπούς ταύτης τα κάτωθι.
1) Να κινηθώμεν προς όλας τα κατευθύνσεις δια την ανεύρεσιν ικανών και επίλεκτων συνεργατών μεταξύ προσώπων απολύτως εξηκριβωμένης ηθικής και ψυχικής δυνάμεως, ακέραιου χααρακτήρα και δεδοκιμασμένων εθνικών φρονημάτων, προς οργάνωση των κατοίκων εις Ομάδας Εθνικής Απελευθερωτικής Δράσεως, δια να είμεθα έτοιμοι εις πάσαν στιγμήν ν' αναλάβωμεν ένοπλον τον αγώνα προς ανάπτυξιν του ζυγού και αποκατάστασιν της Εθνικής Ανεξαρτησίας.
[…]
7) Άπαντες ομνύομεν τον κάτωθι όρκον καθιερωθέντα ως τοιούτον της Οργανώσεως Εθνικής Απελευθερωτικής Δράσεως.
8) "Ορκίζομαι να τρέφω αιώνιον μίσος εναντίον του κατακτητού και να βλάπτω αυτόν παντού κατά τας επιταγάς του Εθνικού συμφέροντος."
9) Το παρόν συνετάχθη ευκρινώς εις επήκοους πάντων, επικυρούται δια της υπογραφής αυτών.
Ο Πρόεδρος Ιωάν. Δραμουντάνης ή Στεφανογιάννης
Ο Ειδικός Σύμβουλος Δημ. Α. Κίππης
Τα μέλη Μιχ. Χρ. Ξυλούρης ή Χριστομιχάλης, Νικ.Γ.Σταυρακάκης, Παπαγιάννης Ε. Σκουλάς, Γεωρ. Σ. Δραμουντάνης, Νικ. Γ. Μανούσος, Κων. Α. Κουνάλης.
Ο Τρούλης μετά την επιστροφή του από το μέτωπο στα ελληνοαλβανικά σύνορα εντάχθηκε αμέσως και υπήρξε εκ των πρωταγωνιστών της Αντιστασιακής Ομάδας Ανωγείων που στις 15 Σεπτεμβρίου 1944, στη θρυλική μάχη στα Αξίπετρα Καβροχωρίου, εξόντωσε 13 Γερμανούς, πλην ενός που διέφυγε την τελευταία στιγμή. Στην ίδια μάχη σκοτώθηκαν οι αντάρτες Εμμανουήλ Κουνάλης και Ανδρέας Νάθενας.
Στις 22 Σεπτεμβρίου 1944 συγκροτείται Στρατιωτική διοίκηση νομού Ηρακλείου στην οποία μετέχει μαζί με τους υπόλοιπους αντάρτες των Ανωγείων με μεγάλες δυνάμεις (Η ΑΟΑ με 250 άνδρες), με έδρα το Κανλί Καστέλι που σκοπό είχε να εισέλθει στο Ηράκλειο όταν θα έφευγαν οι Γερμανοί και θα τηρούσε την τάξη στην πόλη. Στο διάστημα αυτό και μέχρι την υποχώρηση των Γερμανών από το Ηράκλειο στις 11 Οκτωβρίου θα υπάρξουν συμπλοκές στις οποίες ο ίδιος θα πάρει μέρος με τους υπόλοιπους Ανωγειανούς όπως στη Φοινικιά στη Φορτέτσα - Ατσαλένιο και στην περιοχή μεταξύ Βενιζελείου νοσοκομείου και Κνωσού.
Στις 11 Οκτωβρίου που αποχωρούν και τα τελευταία τμήματα των Γερμανών από το Ηράκλειο ο Μανώλης Τρούλης συμμετέχει στην πομπή που σχηματίζεται και σε πανηγυρικό κλίμα μπαίνουν στο Ηράκλειο. Η ΑΟΑ συντεταγμένη μπήκε στην πόλη από τη Χανιόπορτα και μέσω της λεωφόρου Καλοκαιρινού κατευθύνθηκε στον Άγιο Μηνά με σημαιοφόρο τον Χαράλαμπο Σμπώκο από την Καινούργια Πόρτα και διά μέσου της Έβανς κατευθύνθηκε στον Άγιο Μηνά όπου έγινε δοξολογία με την παρουσία όλων των αντάρτικων ομάδων.
Μετά την απελευθέρωση του Ηρακλείου η ΑΟΑ έμεινε στην πόλη σε καθορισμένες θέσεις για την τήρηση της τάξης και στρατοπέδευσε στην περιοχή Γενί - Γκαβέ υπό τον φόβο επανόδου ξανά των Γερμανών .
Ο Τρουλομανώλης μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, απέκτησε πέντε (5) παιδιά με την Ερασμία Σαλούστρου και αντιμετώπισε με περισσή αξιοπρέπεια τη ζωή και τις δυσκολίες της. Για να τιμήσουν τη μνήμη του έγραψαν οι συγχωριανοί του, τους παρακάτω στοίχους:
Στα χρόνια τα εκατό του δυο κατάθεσε τα όπλα, κι είπε του χάρου μη φοβού και να με πάρεις κόπια // Όρθιος όπως ήτανε σε όλη του τη ζήση, κι όταν κι αυτός για λευτεριά πήγε να πολεμήσει // Στης Αλβανίας τα βουνά πολέμησε με σθένος, το χώμα του το πατρικό να μη πατεί το ξένος // Στη Κρήτη με τα βάσανα επέστρεψε και πάλι Αντάρτης και στα Αξίπετρα με το Χριστομιχάλη // Η στην απελευθέρωση έκαμε τ ' άρματά του χωράφια και ανάθρεψε την οικογένειά του // Ένα αμπέλι δυο ελιές πατάτες δυο καρίκια, ξετέλεψε το χρέος του η στη ζωή αντρίκια // Έφυγε μέρα ιστορική επέτειο μεγάλη τ 'ΟΧΙ την άλλη τη ζωή να την τιμήσει πάλι // Το χώμα που σε σκέπασε Μανώλη θα αλαφρύνει, το που'σκαφτες και του έδινες και εκείνο θα σου δίνει.
Ο Μανώλης Τρούλης ποτέ δεν εγκατέλειψε τους αγαπημένους στοίχους «Και να αδερφέ μου» του Γιάννη Ρίτσου, τους οποίους ζωντάνεψε με τη μαγική φωνή του ο χωριανός του, Νίκος Ξυλούρης. Τους στοίχους αυτούς συνήθιζε να αφιερώνει στην οικογένεια και στην πατρίδα του.
Και να αδερφέ μου
που μάθαμε να κουβεντιάζουμε
ήσυχα, ήσυχα κι απλά.
Καταλαβαινόμαστε τώρα
δε χρειάζονται περισσότερα.
Κι αύριο λέω θα γίνουμε
ακόμα πιο απλοί.
Θα βρούμε αυτά τα λόγια
που παίρνουνε το ίδιο βάρος
σ' όλες τις καρδιές,
σ' όλα τα χείλη,
έτσι να λέμε πια
τα σύκα σύκα
και τη σκάφη σκάφη.
Κι έτσι που να χαμογελάνε οι άλλοι
και να λένε:
"Τέτοια ποιήματα
σου φτιάχνω εκατό την ώρα".
Αυτό θέλουμε κι εμείς.
Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε
για να ξεχωρίσουμε, αδελφέ μου,
απ' τον κόσμο.
Εμείς τραγουδάμε
για να σμίξουμε τον κόσμο.
Εκτός της αντιστασιακής του δράσης για την οποία τιμήθηκε από την ελληνική πολιτεία, θα μείνει στις μνήμες μας, ως ένας άνθρωπος που σκόρπιζε φώς και καλοσύνη στο πέρασμά του.
Ανώγεια, 28.10.2016
