Προβολή του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ στο Ρέθυμνο, σε συνδιοργάνωση της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ CineDoc στο Ρέθυμνο, της Κινηματογραφικής Λέσχης Ρεθύμνου και του χώρου πολιτισμού «Σημείο».

Από το 1967 έως το 1974, η Ελλάδα κυβερνήθηκε από στρατιωτική χούντα. Η εξουσία καταλήφθηκε με πραξικόπημα και, προκειμένου να τη διατηρήσει, η χούντα χρησιμοποίησε την πιο ακραία μορφή βίας: τα βασανιστήρια των αντιπάλων της. Η ταινία αυτή αφορά ορισμένους από τους ανθρώπους που τα διέπραξαν. Ένα δανέζικο δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ, γυρισμένο αμέσως μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα και βασισμένο σε συνεντεύξεις με εκπαιδευτές και μαθητευόμενους, με συγκλονιστικό ντοκουμέντο τις παράλληλες συνεντεύξεις με τον βασανιστή Μιχάλη Πέτρου και τον αγωνιστή Σπύρο Μουστακλή, εξετάζει τον μηχανισμό μέσω του οποίου οι νεοσύλλεκτοι της ΕΣΑ (Ελληνικής Στρατιωτικής Αστυνομίας) μετατρέπονταν σε βασανιστές κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών στην Ελλάδα.

Σκηνοθεσία, Σενάριο: Γιόρκεν Φλιντ Πέντερσεν, Έρικ Στέφενσεν
Φωτογραφία: Αλεξάντερ Γκρουζίνσκι, Μοντάζ: Πέτερ Ένγκκλεσον
Μουσική: Αργύρης Κουνάδης, Παραγωγή: Έμπε Πράισλερ, Ηθοποιοί: Νίκος Δαφνής, Νίκος Χύτας, Γιάννης Σιώπης, Μπάμπης Σαριγιαννίδης, Μιχάλης Μανιάτης

Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου, 20:30

Κέντρο Βυζαντινών Τεχνών Ρεθύμνου (Παλιά πόλη)

Γενική είσοδος 3 ευρώ.

Η ταινία έχει διαλόγους/αφήγηση στην ελληνική και αγγλική γλώσσα και περιλαμβάνει ελληνικούς υπότιτλους.

Παρουσία του σκηνοθέτη και συγγραφέα Ανδρέα Αποστολίδη, με τον οποίο θα ακολουθήσει συζήτηση μετά την προβολή.

Η διοργάνωση της προβολής γίνεται σε μια συνεργασία της Κινηματογραφικής Λέσχης Ρεθύμνου με το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ CineDoc στο Ρέθυμνο, τον Χώρο Πολιτισμού «Σημείο» και την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου (EAK).

Η ταινία Ο Γιος του Γείτονά σου: Πώς Κατασκευάζεται ένας Βασανιστής (διεθνής τίτλος: Your Neighbor's Son: The Making of a Torturer) είναι ένα συγκλονιστικό ⁠δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ δανέζικης παραγωγής, το οποίο εξετάζει τους μηχανισμούς ψυχολογικής και σωματικής βίας που επιστράτευσε η ελληνική στρατιωτική δικτατορία (1967-1974), για να μετατρέψει απλούς κληρωτούς στρατιώτες σε σκληρούς βασανιστές του ΕΑΤ-ΕΣΑ.

Η «βιομηχανία» των βασανιστών: Η ταινία αναλύει πώς απλά, καθημερινά παιδιά της διπλανής πόρτας («ο γιος του γείτονα») υπέστησαν συστηματική πλύση εγκεφάλου, σκληρή κακοποίηση και απομόνωση, με σκοπό να απανθρωποποιηθούν και να εκτελούν τυφλά διαταγές.

Μαρτυρίες σοκ: Στο ντοκιμαντέρ  μιλούν τόσο τα θύματα της Χούντας όσο και οι ίδιοι οι βασανιστές. Μεταξύ αυτών εμφανίζεται ο διαβόητος βασανιστής Μιχάλης Πέτρου, ο οποίος περιγράφει με ανατριχιαστική λεπτομέρεια τις μεθόδους εκπαίδευσης και τις πράξεις του.

Η μέθοδος: Το καθεστώς επέλεγε κληρωτούς, τους υπέβαλλε σε δίμηνη βάναυση προετοιμασία και, μόλις κατάφερναν να «σπάσουν» το ηθικό ενός πολιτικού κρατουμένου, τους αντάμειβε με ειδικά προνόμια (όπως το χαρακτηριστικό μπλε καπέλο της Στρατιωτικής Αστυνομίας). 

Ιστορική και κοινωνική αξία: Η ταινία αποτελεί ένα από τα πιο ⁠σημαντικά ιστορικά και ψυχολογικά ντοκουμέντα παγκοσμίως για τη φύση του ολοκληρωτισμού. Αποδεικνύει ότι οι βασανιστές δεν γεννιούνται «κτήνη», αλλά κατασκευάζονται μέσα από συγκεκριμένες, μελετημένες κοινωνικές και στρατιωτικές διαδικασίες. Η ταινία προβάλλεται συχνά μέχρι σήμερα από ανθρωπιστικές οργανώσεις, όπως η Διεθνής Αμνηστία, στο πλαίσιο της εκπαίδευσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Συμμετοχή Ελλήνων δημιουργών: Στη σκηνοθετική ομάδα συμμετείχε ο Πάνος Σακελλαριάδης, ενώ επιστημονική σύμβουλος ήταν η καθηγήτρια ψυχολογίας Μίκα Χαρίτου-Φατούρου, η οποία έχει πραγματοποιήσει παγκοσμίως αναγνωρισμένη έρευνα για την ψυχολογία των βασανιστών.

Η ταινία προβλήθηκε το 1976 στο εξωτερικό, είναι στο μεγαλύτερο μέρος της στην ελληνική γλώσσα με κάποιους σχολιασμούς στη δανέζικη. Έφτασε στην Ελλάδα το 1982.

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΙΝΕΜΑ ΟΠΩΣ ΔΕΝ ΤΟ ΕΧΕΙΣ ΞΑΝΑΔΕΙ

Μερικές ταινίες τις ξέρουμε απ’ έξω. Άλλες περιμένουν ακόμα να ανακαλυφθούν. Η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου προσκαλεί το κοινό να δει το ελληνικό σινεμά ξανά, μέσα από έναν κύκλο προβολών με πάνω από 50 ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, από τη δεκαετία του ’50 έως σήμερα, σε Αθήνα, Βέροια, Βόλο, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Πάτρα, Ρέθυμνο και Χανιά.

Το «ξανά» εδώ δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν ούτε νοσταλγία. Σημαίνει επανεξέταση: μια ταινία δεν είναι ποτέ ακριβώς η ίδια όταν την ξαναβλέπουμε, αλλάζει μαζί μ’ εμάς, με την εποχή, με όσα έχουμε πια ζήσει. Υπό το νέο αυτό πρίσμα, η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου επανασυστήνει ταινίες γνωστές και παραγνωρισμένες.

Την επιμέλεια ανέλαβαν έξι πρόσωπα από διαφορετικούς χώρους του σινεμά, καθένα με τη δική του ματιά και αφετηρία. Οι προβολές οργανώνονται σε πέντε θεματικές ενότητες: Ο κριτικός κινηματογράφου και επικεφαλής προγράμματος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, Γιώργος Κρασσακόπουλος, επιμελείται την ενότητα Αντί/Κατοπτρισμοί, ελληνικές και ευρωπαϊκές ταινίες σε ζεύγη. Η Πανεπιστημιακός της Επικοινωνίας και των ΜΜΕ (ΕΚΠΑ), Αφροδίτη Νικολαΐδου, παρουσιάζει την Αθήνα 1990s και 2000s: Η Πόλη Ανάμεσα, με ταινίες που καταγράφουν τη μεταμόρφωση της πόλης στα χρόνια της κρίσης. Ο παραγωγός της Tanweer Productions, Διονύσης Σαμιώτης, επιμελείται το Box Office, τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του ελληνικού σινεμά. Οι ηθοποιοί Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου και Εύα Σαμιώτη συνυπογράφουν το Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια: Είμαστε Φτιαγμένοι από το Υλικό των Ονείρων, γύρω από την ελληνική ταυτότητα. Και ο συγγραφέας και σεναριογράφος Ευθύμης Φιλίππου παρουσιάζει τους Αυτούς, Τότε., με ρηξικέλευθες ταινίες πέντε δεκαετιών.

Έξι ματιές, πέντε ενότητες, 50+ ταινίες, πέντε διαφορετικοί τρόποι να δούμε ξανά και ξανά το ελληνικό σινεμά.

Η πρωτοβουλία υλοποιείται με την ενίσχυση του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας – ΕΚΚΟΜΕΔ, στο πλαίσιο της διοργάνωσης της τελετής απονομής των 39ων Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου, Αθήνα 2027.

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

Ευθύμης ΦιλίππουΣεναριογράφος – Συγγραφέας

«Εστιάζουμε και παρουσιάζουμε εικόνες, σκέψεις, παπούτσια, κινήσεις, χέρια, λόγια και τοπία μιας Ελλάδας που αναμφισβήτητα υπήρξε αλλά, επίσης αναμφισβήτητα, δεν υπάρχει πια. Μέσα από μια επιλογή ντοκιμαντέρ και ταινιών μυθοπλασίας, παραθέτουμε μια σειρά ηχητικών και οπτικών στοιχείων που χαρακτήρισαν και αποτύπωσαν μια εποχή που δεν θα ξαναέρθει – κι αυτό είναι εν μέρει καλό κι εν μέρει τραγικό. Αλλά έτσι είναι. Με παρελθοντολαγνεία και αηδία μαζί.»

Σχετικά με το CineDoc

Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ CineDoc προβάλλει και διανέμει βραβευμένα ελληνικά και ξένα ντοκιμαντέρ σε όλη την Ελλάδα.

Στόχος του Φεστιβάλ είναι να αναδείξει το ντοκιμαντέρ ως μία από τις πιο επιδραστικές μορφές τέχνης. Πιστεύουμε στη δύναμή του να μας εμπνέει, να αλλάζει τις αντιλήψεις μας και να επηρεάζει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο και τη ζωή μας. Εδώ και 16 χρόνια, το CineDoc πραγματοποιείται κάθε χρόνο από τον Σεπτέμβριο έως τον Απρίλιο, παρουσιάζοντας μία νέα ταινία κάθε μήνα, σε συνεργασία με πολιτιστικούς και κινηματογραφικούς φορείς. Οι προβολές πλαισιώνονται από συζητήσεις και δράσεις που φέρνουν το κοινό σε επαφή με σκηνοθέτες και ειδικούς, ανοίγοντας έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από τις θεματικές των ταινιών.

Με αφετηρία την Αθήνα, οι προβολές ταξιδεύουν στη Θεσσαλονίκη, τον Βόλο, τη Λάρισα, το Ρέθυμνο και την Πάτρα, αλλά και σε χωριά της Θεσσαλίας και ελληνικά νησιά. Παράλληλα, το CineDoc διευρύνει διαρκώς το δίκτυο προβολών του σε όλη τη χώρα, μέσα από συνεργασίες με κινηματογραφικές λέσχες, σχολεία, τοπικές κοινότητες, καθώς και πολιτιστικούς και περιβαλλοντικούς φορείς, με δράσεις που πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Χορηγός του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ CineDoc είναι το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ)