Νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο για το ηλεκτρικό καλώδιο Κρήτης – Κύπρου. Η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητεί την αρμοδιότητα του σταθμού Ηρακλείου και ισχυρίζεται ότι ακύρωσε την ελληνική αναγγελία για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «ABEILLE MARENGO»
Σε νέα αντιπαράθεση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας εξελίσσεται η έκδοση της ελληνικής NAVTEX για τις θαλάσσιες έρευνες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου. Η Τουρκία απάντησε με δική της ναυτική αναγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του υδρογραφικού σταθμού Ηρακλείου και προβάλλοντας εκ νέου τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Μάλιστα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η ελληνική NAVTEX έχει «ακυρωθεί», επιχειρώντας να εμφανίσει τις προγραμματισμένες εργασίες ως δραστηριότητα που προϋποθέτει την έγκριση της Άγκυρας.
Η εξέλιξη σημειώθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, λίγη ώρα μετά την έκδοση της ελληνικής ναυτικής αναγγελίας για τις εργασίες του γαλλικού πλοίου «ABEILLE MARENGO», οι οποίες εντάσσονται στο έργο Great Sea Interconnector (GSI).
Πρόκειται για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, με την Κρήτη να αποτελεί βασικό σημείο του ενεργειακού σχεδιασμού.
Η ελληνική NAVTEX και οι έρευνες του γαλλικού πλοίου
Η ελληνική πλευρά, μέσω του υδρογραφικού σταθμού Ηρακλείου, εξέδωσε τη NAVTEX QA15 / 1411/26, γνωστοποιώντας τη θαλάσσια περιοχή στην οποία πρόκειται να κινηθεί το γαλλικό ερευνητικό σκάφος.
Η αναγγελία καλύπτει μια εκτεταμένη διαδρομή που ξεκινά από το ανατολικό Κρητικό Πέλαγος και συνεχίζεται προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Στο κείμενο προσδιορίζονται 21 γεωγραφικά σημεία, τα οποία οριοθετούν την πορεία των ερευνητικών εργασιών που σχετίζονται με την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου.
Παράλληλα, προβλέπεται απόσταση ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων για τα υπόλοιπα πλοία που θα κινούνται στην περιοχή.
Η χρονική ισχύς της αναγγελίας εκτείνεται έως τον Μάρτιο του 2027, διάστημα μέσα στο οποίο προγραμματίζεται η πραγματοποίηση των σχετικών εργασιών.
Η Τουρκία αμφισβητεί τον σταθμό Ηρακλείου
Η αντίδραση της Άγκυρας εκδηλώθηκε με την έκδοση της αντι-NAVTEX 1105/26.
Μέσω αυτής, οι τουρκικές Αρχές υποστηρίζουν ότι μέρος της διαδρομής του γαλλικού πλοίου, ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, βρίσκεται σε περιοχή την οποία η Τουρκία θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Για να στηρίξει τον ισχυρισμό της, η τουρκική πλευρά επικαλείται τις θέσεις που έχει γνωστοποιήσει μονομερώς στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών από τον Μάρτιο του 2020, με το έγγραφο A/74/757.
Η Άγκυρα δεν περιορίζεται, ωστόσο, στην αμφισβήτηση της θαλάσσιας περιοχής.
Στην τουρκική αναγγελία ο σταθμός Ηρακλείου χαρακτηρίζεται «μη εξουσιοδοτημένος» για την έκδοση NAVTEX που αφορά τη συγκεκριμένη ζώνη.
Παράλληλα, οι τουρκικές Αρχές δηλώνουν ότι δεν έχουν εγκρίνει τις δραστηριότητες του «ABEILLE MARENGO», υποστηρίζοντας πως οι εργασίες στις περιοχές που διεκδικεί η Τουρκία πρέπει να πραγματοποιούνται υπό τον δικό της συντονισμό.
Τουρκικό ΥΠΕΞ: «Ακυρώσαμε τις ελληνικές και κυπριακές αναγγελίες»
Η αντιπαράθεση απέκτησε και επίσημη διπλωματική διάσταση, καθώς το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία υιοθετεί πλήρως τις θέσεις της αντι-NAVTEX.
Στην ανακοίνωση, η Άγκυρα χαρακτηρίζει τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου μη εγκεκριμένες και ισχυρίζεται ότι αφορούν θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες και εργασίες τοποθέτησης καλωδίου εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Το τουρκικό υπουργείο επικαλείται εκ νέου τα εξωτερικά όρια που η χώρα γνωστοποίησε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει ο ισχυρισμός της Άγκυρας ότι οι ναυτικές αναγγελίες που εκδόθηκαν από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία έχουν ακυρωθεί από την τουρκική πλευρά.
Πρόκειται, ωστόσο, για μονομερή τουρκικό ισχυρισμό. Η έκδοση μιας αντικρουόμενης NAVTEX δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ακύρωση της ελληνικής αναγγελίας ούτε επιλύει ζητήματα οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει επίσης ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία εξασφάλισης της συγκατάθεσης της Άγκυρας για το τμήμα των δραστηριοτήτων που, σύμφωνα με την τουρκική θέση, βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας της.
Στο καταληκτικό μέρος της ανακοίνωσης, η Τουρκία δηλώνει ότι θα εξακολουθήσει να υπερασπίζεται όσα θεωρεί κυριαρχικά της δικαιώματα, προβάλλοντας παράλληλα την ανάγκη συνεργασίας, διαλόγου και συντονισμού στην περιοχή.
Αντικρουόμενες NAVTEX με ορίζοντα τον Μάρτιο του 2027
Η τουρκική αντίδραση εντάσσεται σε μια ευρύτερη πρακτική αμφισβήτησης θαλάσσιων δραστηριοτήτων στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα όταν αυτές σχετίζονται με ενεργειακές υποδομές.
Χαρακτηριστικό είναι ότι η τουρκική αντι-NAVTEX έχει την ίδια ημερομηνία λήξης με την ελληνική αναγγελία, την 6η Μαρτίου 2027.
Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα επιχειρεί να διατηρήσει ενεργή την αμφισβήτησή της σε όλη τη διάρκεια των προγραμματισμένων ερευνών.
Η διαφωνία επικεντρώνεται στις θαλάσσιες περιοχές ανατολικά της Κρήτης, όπου η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις που δεν αναγνωρίζει η ελληνική πλευρά.
Στο επίκεντρο το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου
Το Great Sea Interconnector αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς αποσκοπεί στη δημιουργία υποθαλάσσιας ηλεκτρικής σύνδεσης μεταξύ της Κρήτης και της Κύπρου.
Η υλοποίησή του συνδέεται με την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.
Οι νέες τουρκικές παρεμβάσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο τις γεωπολιτικές διαστάσεις του έργου, καθώς οι τεχνικές έρευνες εξελίσσονται σε πεδίο διπλωματικής αντιπαράθεσης.
Η έκδοση της αντι-NAVTEX και η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών σηματοδοτούν μια νέα φάση αμφισβήτησης των ελληνικών ενεργειών από την Άγκυρα, με την προσοχή να στρέφεται πλέον στην εξέλιξη των εργασιών του γαλλικού πλοίου και στις επόμενες κινήσεις των δύο πλευρών.
neakriti.gr
