Μυστικές συνομιλίες face to face στην Τουρκία πραγματοποιήσαν εκπρόσωποι της συριακής κυβέρνησης και της λιβανέζικης ένοπλης οργάνωσης Χεζμπολάχ, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ των δύο πλευρών, σύμφωνα με έξι πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις.
Πρόκειται για την πρώτη γνωστή συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών - οι οποίες υπήρξαν επί χρόνια αντίπαλοι - μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ στα τέλη του 2024.
Οι Σύροι αξιωματούχοι και οι εκπρόσωποι της Χεζμπολάχ - η οποία υποστηρίζεται από το Ιράν - συναντήθηκαν μυστικά τουλάχιστον μία φορά τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το Reuters, μεταξύ των οποίων δύο Σύροι αξιωματούχοι, ένας Αμερικανός αξιωματούχος και ανώτερη πηγή από τις υπηρεσίες ασφαλείας του Λιβάνου που βρίσκεται κοντά στη Χεζμπολάχ.
Από σύμμαχοι του Άσαντ, αντίπαλοι
Για χρόνια, η Χεζμπολάχ έστελνε μαχητές στη Συρία για να στηρίξει την κυβέρνηση του Μπασάρ αλ Άσαντ κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου.
Μετά την ανατροπή του στα τέλη του 2024, ύστερα από μια ταχύτατη επίθεση των ανταρτών, οι σχέσεις μεταξύ της νέας συριακής κυβέρνησης και της λιβανέζικης οργάνωσης επιδεινώθηκαν.
Η Δαμασκός κατηγορεί τη Χεζμπολάχ ότι μεταφέρει όπλα μέσω της Συρίας, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενθαρρύνει τον συριακό στρατό να στείλει δυνάμεις στον Λίβανο για να αντιμετωπίσει τη λιβανέζικη οργάνωση.
Η συνάντηση του Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Χεζμπολάχ, καθώς και αξιωματούχων των συριακών υπηρεσιών πληροφοριών και του υπουργείου Εξωτερικών, ενώ οργανώθηκε έπειτα από πρόσκληση των τουρκικών υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών, στο πλαίσιο προσπάθειας αποκλιμάκωσης της έντασης.
Τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας της Τουρκίας, το υπουργείο Εξωτερικών της Συρίας και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν απάντησαν άμεσα στα ερωτήματα του Reuters για τη συνάντηση. Το γραφείο Τύπου της Χεζμπολάχ αρνήθηκε να σχολιάσει.
Στο επίκεντρο οι ανησυχίες για την ασφάλεια
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην προσπάθεια επίλυσης των σημείων έντασης μεταξύ των δύο πλευρών και, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, τους Σύρους αξιωματούχους και την πηγή από τον Λίβανο, εξελίχθηκαν θετικά.
Ένας από τους Σύρους αξιωματούχους δήλωσε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν πως δεν τρέφουν εχθρότητα η μία απέναντι στην άλλη, ενώ η Συρία φέρεται να διαβεβαίωσε τη Χεζμπολάχ ότι δεν θα επέμβει στρατιωτικά στον Λίβανο με στόχο τον αφοπλισμό της.
Από την πλευρά τους, οι Σύροι αξιωματούχοι ζήτησαν από τη Χεζμπολάχ να βοηθήσει στον τερματισμό των προσπαθειών διασυνοριακής διακίνησης όπλων και να διαλύσει τους εναπομείναντες πυρήνες της στη Συρία, ιδιαίτερα στο νότιο τμήμα της χώρας.
Την Τρίτη, η Συρία ανακοίνωσε ότι συνέλαβε μέλος της Χεζμπολάχ, που φέρεται να προετοίμαζε την εκτόξευση ρουκετών στη νότια Συρία. Η Χεζμπολάχ αρνήθηκε, από την πλευρά της, οποιαδήποτε εμπλοκή, υποστηρίζοντας ότι «δεν έχει καμία απολύτως παρουσία σε συριακό έδαφος και δεν εμπλέκεται σε καμία δραστηριότητα ασφαλείας ή στρατιωτική δραστηριότητα εκεί».
Σύμφωνα με τον Σύρο αξιωματούχο, οι εκπρόσωποι της Χεζμπολάχ δεν έδωσαν σαφή απάντηση στο αίτημα για τερματισμό της διακίνησης όπλων και διάλυση των πυρήνων της στη Συρία, δεσμεύτηκαν, ωστόσο, να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις της Συρίας.
Η λιβανέζικη πηγή, η οποία γνωρίζει άμεσα τις συνομιλίες και τα αποτελέσματά τους, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές «σημείωσαν σημαντική πρόοδο σε θέματα ασφαλείας».
«Η Χεζμπολάχ θέλει να προστατεύσει τα νώτα της», ανέφερε η πηγή, αναφερόμενη στις ανησυχίες της οργάνωσης για το ενδεχόμενο συριακής επίθεσης εναντίον της μέσα στον Λίβανο.
Τόσο ο Σύρος αξιωματούχος όσο και η λιβανέζικη πηγή ανέφεραν ότι δεν έχει επιτευχθεί τελική συμφωνία και ότι δεν υπήρχε σχεδιασμός για δημόσια ανακοίνωση της συνάντησης.
Η Τουρκία έφερε τις δύο πλευρές στο ίδιο τραπέζι
Η ίδια πηγή σημείωσε πως οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών μέσω Τουρκίας είχαν ξεκινήσει περίπου δύο μήνες πριν από τη συνάντηση του Σεπτεμβρίου.
Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει σε ποιο σημείο της Τουρκίας πραγματοποιήθηκε η συνάντηση, πόσο διήρκεσε ή εάν είχαν προηγηθεί ή ακολούθησαν άλλες συναντήσεις. Τόσο η Χεζμπολάχ όσο και η νέα συριακή κυβέρνηση είχαν αφήσει, πάντως, να εννοηθεί ότι θα ήταν ανοιχτές σε έναν διάλογο.
Τον Ιούλιο, ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας Άσαντ αλ Σιμπάνι είχε πει πως η Δαμασκός ήταν ανοιχτή σε μια συνάντηση με τη Χεζμπολάχ. Έναν μήνα αργότερα, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ, δήλωσε σε τηλεοπτικό του διάγγελμα ότι η οργάνωση δεν είχε αντίρρηση να συναντηθεί με τη συριακή ηγεσία.
Η Άγκυρα επιδιώκει να διαδραματίσει ρόλο βασικού περιφερειακού παράγοντα στην ανοικοδόμηση και τη σταθεροποίηση της Συρίας. Υπό τον Ταγίπ Ερντογάν, έχει επίσης προσπαθήσει να τοποθετηθεί ως διαμεσολαβητής σε άλλες περιφερειακές συνομιλίες και να ενισχύσει τη σταθερότητα στην περιοχή.
Τρεις από τις πηγές ανέφεραν ότι ήταν η Τουρκία, βασικός σύμμαχος του Σύρου προέδρου Αχμέντ αλ-Σαράα, που άσκησε πιέσεις για την πραγματοποίηση της συνάντησης, καθώς επιθυμούσε να έχει άμεση συμμετοχή στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης.
Το Ιράν έμεινε εκτός
Από τις συνομιλίες απουσίαζε, ωστόσο, ο βασικός υποστηρικτής της Χεζμπολάχ, το Ιράν. Η λιβανέζικη πηγή ασφαλείας δήλωσε ότι η Χεζμπολάχ συμμετείχε στη συνάντηση εν γνώσει της Τεχεράνης, η οποία όμως εμφανίζεται δυσαρεστημένη επειδή δεν συμμετείχε άμεσα στις συνομιλίες.
Παράλληλα, ο Σύρος πρόεδρος Αχμέντ αλ-Σαράα φέρεται να απέρριψε προς το παρόν οποιαδήποτε προοπτική άμεσων σχέσεων με το Ιράν.
Σύμφωνα με τη λιβανέζικη πηγή, αυτή η δυσαρέσκεια αποτέλεσε τον βασικό λόγο για τον οποίο δεν επιτεύχθηκε τελική συμφωνία και δεν δημοσιοποιήθηκε η συνάντηση.
protothema.gr
