Οι συζητήσεις για μετακινήσεις στελεχών, νέους πολιτικούς φορείς και προσωπικές στρατηγικές φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που συχνά ξεχνιέται: την ηθική στην πολιτική.

Γιατί η πολιτική ηθική δεν δοκιμάζεται όταν όλα πηγαίνουν καλά. Δοκιμάζεται όταν κάποιος καλείται να επιλέξει ανάμεσα στις αρχές του και στην προσωπική του βολή. Όταν πρέπει να αποφασίσει αν θα παραμείνει πιστός στις ιδέες και στους ανθρώπους που τον στήριξαν ή αν θα ακολουθήσει τον δρόμο που εξυπηρετεί καλύτερα τις προσωπικές του επιδιώξεις.

Κανείς δεν αμφισβητεί το δικαίωμα ενός πολιτικού να αλλάξει άποψη ή πολιτική στέγη. Η δημοκρατία άλλωστε βασίζεται στην ελευθερία των επιλογών. Αυτό που αμφισβητείται είναι η ευκολία με την οποία ορισμένοι εμφανίζουν ως «ιδεολογική συνέπεια» αυτό που οι πολίτες αντιλαμβάνονται ως πολιτικό οπορτουνισμό. Δεν μπορείς να καταγγέλλεις έναν χώρο ως αποτυχημένο και την επόμενη ημέρα να διεκδικείς πολιτική νομιμοποίηση από τους ίδιους ανθρώπους που μέχρι χθες κατηγορούσες. Ούτε μπορείς να ζητάς εμπιστοσύνη όταν η μοναδική σταθερά της διαδρομής σου είναι η προσωπική σου επιβίωση.

Η πολιτική δεν είναι χρηματιστήριο μετοχών όπου ο καθένας αγοράζει και πουλάει συμμετοχές ανάλογα με τις δημοσκοπήσεις. Οι πολίτες δεν είναι πελατεία που μεταφέρεται από κόμμα σε κόμμα μαζί με τα στελέχη. Είναι άνθρωποι που επενδύουν ελπίδες, αξίες και προσδοκίες σε πολιτικές επιλογές. Και όταν βλέπουν τις αρχές να υποχωρούν μπροστά στις προσωπικές φιλοδοξίες, η απογοήτευση μετατρέπεται σε απαξίωση.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της πολιτικής σήμερα δεν είναι η διαφωνία. Είναι η έλλειψη συνέπειας. Είναι η αίσθηση ότι για κάποιους οι αξίες έχουν ημερομηνία λήξης και οι ιδεολογίες προσαρμόζονται στις ανάγκες της συγκυρίας. Ότι η ηθική χρησιμοποιείται ως σύνθημα όταν βολεύει και εγκαταλείπεται όταν γίνεται εμπόδιο.

Αν η πολιτική θέλει να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας, χρειάζεται λιγότερους τακτικισμούς και περισσότερη εντιμότητα. Λιγότερα μεγάλα λόγια και περισσότερη λογοδοσία. Γιατί η ηθική δεν είναι κάτι που επικαλείσαι στις ομιλίες σου. Είναι κάτι που αποδεικνύεις με τις πράξεις σου, ιδιαίτερα όταν αυτές έχουν κόστος.

Και τελικά, η πιο αυστηρή κρίση δεν προέρχεται από τα κομματικά όργανα ούτε από τα τηλεοπτικά πάνελ. Προέρχεται από τους πολίτες, οι οποίοι μπορεί να συγχωρήσουν ένα λάθος, αλλά σπάνια συγχωρούν την υποκρισία.