Η μανιόκα ή κασάβα που στις Βαλβίδες την αποκαλούν γιούκα, είναι ένας ξυλώδεις θάμνος που ευδοκιμεί στη Νότια Αμερική, από την οικογένεια της γαλατσίδας. Καλλιεργείται συστηματικά ως ετήσια καλλιέργεια στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές για την εδώδιμη αμυλούχα κονδυλώδη ρίζα, μια σημαντική πηγή υδατανθράκων. Η μανιόκα ή κασάδα όταν αποξηρανθεί σε μορφή σκόνης ονομάζεται ταπιόκα. Είναι η τρίτη μεγαλύτερη πηγή υδατανθράκων στις τροπικές περιοχές μετά το ρύζι και τον αραβόσιτο, να αποτελεί μια βασική τροφή στον αναπτυσσόμενο κόσμο για πάνω από μισό δισεκατομμύριο ανθρώπους
Η μεγαλύτερη παραγωγός μανιόκας στον κόσμο είναι η Νιγηρία, ενώ η Ταΐλάνδη, είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ξερής μανιόκας
Η πρόχειρη προετοιμασία της μανιόκας, μπορεί να αφήσει υπολείμματα κυανίου που προκαλούν οξεία δηλητηρίαση από το κυάνιο, βροχοκήλη, ή μερική παράλυση
Περιγραφή της ρίζας μανιόκας
Η ρίζα της μανιόκας είναι μακριά και κωνική, με σταθερή ομοιογενή σάρκα κατάλευκη ή κιτρινωπή. Οι ρίζες της είναι πολύ πλούσιες σε άμυλο και περιέχουν σημαντικές ποσότητες ασβεστίου, φωσφόρου και βιταμίνη C. Είναι όμως φτωχές σε πρωτεΐνες και άλλα θρεπτικά συστατικά, ενώ τα φύλλα της μανιόκας είναι καλή πηγή πρωτεΐνης(πλούσια σε λυσίνη)και ανεπαρκή τρυπτοφάνη
Ιστορία
Άγριοι πληθυσμοί της μανιόκας επικεντρώνονται στη δυτική-κεντρική Βραζιλία, πριν 10.000 χρόνια, ενώ στη νότια Βραζιλία ευρίσκονται εξημερωμένες μορφές της. Επίσης το 4600πχ, ένα είδος μανιόκας εμφανίζεται στα πεδινά του κόλπου του Μεξικού και στο Ελ Σαλβαδόρ
Λόγω της υψηλής τροφικής δυναμικής της είχε γίνει η βασική τροφή των ιθαγενών πληθυσμών της Βόρειας-Νότιας Αμερικής, της Νότιας -Κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής
Η μαζική παραγωγή ψωμιού από αλεύρι κασάβας, έγινε η πρώτη Κουβανική Βιομηχανία, που δημιουργήθηκε από τους Ισπανούς
Διατροφική σημασία της μανιόκας
Η σύσταση της μανιόκας, όπως είδαμε παραπάνω διαφέρει στη ρίζα και τα φύλλα της και επηρεάζεται από την γεωγραφική περιοχή που καλλιεργείται,την ποικιλία, την ηλικία του φυτού και τις περιβαντολογικές συνθήκες. Είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, όπως φυτικές ίνες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία
Το αλεύρι που προκύπτει από την κασάβα – μανιόκα γνωστό και ως ταπιόκα, χρησιμοποιείται για να αντικαταστήσει το αλεύρι σίτου, καθώς είναι πλούσιο σε άμυλο και δεν περιέχει γλουτένη που συνήθως δημιουργεί στομαχικές διαταραχές, την κοιλιοκάκη
Από τα παραπάνω συνάγεται, ότι η μανιόκα-κασάβα παρέχει πλεονεκτήματα στην υγεία του ανθρώπου
Υπάρχουν κίνδυνοι από την κατανάλωση της
Παρά τα οφέλη για την υγεία, η κατανάλωση της ενέχει κάποιους κινδύνους αν δεν προετοιμαστεί με σωστό τρόπο. Αν ο ιστός της καταστραφεί κατά την συγκομιδή ή την αποθήκευση, απελευθερώνει κάποιες τοξικές ουσίες(κυάνιο) που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα , των νευρώνων, παράλυση, οργανικές βλάβες με περαιτέρω συνέπειες
Πως καταναλώνεται
Η ρίζα μπορεί να μαγειρευτεί όπως η πατάτα. Επίσης το αλεύρι ταπιόκα για παρασκευή αρτοσκευασμάτων χωρίς γλουτένη και λόγω της πηκτικής ιδιότητας του χρησιμοποιείται σε κρέμες, πίτες και σούπες
