Δίπλα μου, σε ένα κατάστημα ρούχων, δυο Βρετανίδες αναπολούν τις ‘ωραίες ημέρες’, όπου οι γυναίκες ντύνονταν στις μοδίστρες μόνο. Που να βρεις πια, λέει, υφάσματα καλής ποιότητας?

Ο χρόνος πέρασε όμως, και οι νοσταλγοί έχουν συνηθίσει να αγοράζουν τα ρούχα τους έτοιμα, ραμμένα κάπου στην Άπω Ανατολή, από εργάτες που πληρώνονται εξευτελιστικά μεροκάματα.

Συνεπώς, οι τιμές πήραν τη κατηφόρα, και άντε πες στις κυρίες ότι κάτι τέτοιο θα τους κόστιζε πολύ παραπάνω. Και τότε, ίσως να νοσταλγούσαν τις ‘παλιές καλές ημέρες’ που αγόραζαν το  έτοιμο φόρεμα μισοτιμής.

Η ‘νοσταλγία’ είναι ένα συναίσθημα αναπόλησης του οικείου, της πατρίδας, ή ότι τέλος πάντων γέμιζε κάποτε τη ζωή και τη καρδιά μας.

Όμως δεν ήταν πάντοτε έτσι.

Η ‘νοσταλγία’ καθιερώθηκε σαν ‘ψυχολογική ασθένεια’ τον 17^ο αιώνα, όταν ο Johanes Hofer εξέταζε τους Ελβετούς μισθοφόρους, στη Γαλλία και την Ιταλία. Τα συμπτώματα, ήταν οι λιποθυμίες, το κλάμα, ο πυρετός και το ρίγος. Η θεραπεία ξεκινούσε με καθαρτικά, υπνωτικά, και αφαιμάξεις. Όταν αυτά δεν είχαν αποτέλεσμα, οι στρατιώτες επέστρεφαν επιτέλους στα σπίτια τους.

Αργότερα, βρέθηκε και η αιτία αυτής της ‘ασθένειας’. Ήταν οι ακατάπαυστες κουδούνες των αγελάδων των Άλπεων, που ‘έβλαπταν’ τους εγκεφάλους των στρατιωτών.

Η ‘νοσταλγία’ εξακολούθησε να είναι ένας προβληματικός όρος για 150 χρόνια. Το 1938, το British Journal of Psychiatry, αναφερόταν στη νοσταλγία ως την ‘ψύχωση των μεταναστών’, μια ασθένεια της οποίας τα συμπτώματα ήταν η αναπόληση, η εξουθένωση και οι κοινωνική απομόνωση.

Κοιτάζοντας πίσω στο παρελθόν, είναι πλέον προφανές ότι αυτά τα ‘συμπτώματα’ ήταν απλές πραγματικότητες, επιβεβλημένες από τα αφιλόξενα ‘ξένα’, τη σκληρή εργασία του μετανάστη και τη κοινωνική του απομόνωση.

Η ‘νοσταλγία’ του 21^ου αιώνα, είναι άκρως διαφορετική. Είναι το ‘όμορφο χθες’, που βλέπεται πίσω από ροζ γυαλιά. Τα σπίτια διακοσμούνται σε ‘στυλ’ δεκαετιών, η μόδα παλινδρομεί, όπως επίσης και οι πολιτικοί με τους οπαδούς τους, που, αναπολώντας τις ‘παλιές καλές’ ημέρες καλούν για την επιστροφή της χώρας στους πολίτες, ή την επαναμετατροπή της σε ‘Μεγάλη’.

Η ‘νοσταλγία’ όμως, επανήλθε και στην ψυχιατρική.

Η νοσταλγία του 21^ου αιώνα, σύμφωνα με το New Scientist, μπορεί επίσης να δώσει νόημα στη ζωή. Να επιφέρει αποδοχή και ευημερία.

Είναι σαν ‘αίτηση στεγαστικού δανείου’. Το παρελθόν είναι η πιστοληπτική ικανότητα. Αν ήταν καλό, συνιστά ένα θετικό μέλλον, ή το αντίστροφο.

Αυτή η συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, δηλαδή, είναι ένα μελλοντικό ‘καταφύγιο’ ή μια ‘κόλαση’ για τα παιδιά μας.

Το όμορφο μέρος, στο οποίο θα γυρίζουν πάντα, για να τραβήξουν λίγη αντοχή για το μελλοντικό τους παρόν, ή η κόλαση, από την οποία θα τρέχουν συνεχώς μακριά…