Τους τελευταίους μήνες, ασχολούμαι με την ιστορική έρευνα της αντιμετώπισης της φτώχειας στην Βρετανία. Τον 18ο αιώνα, οι πόλεμοι, οι αυξήσεις στα ενοίκια και η μείωση διαθέσιμης καλλιεργήσιμης γης στους εργάτες, ώθησαν τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα σε δεκαετίες ανείπωτης φτώχειας. Προσωπικά, η ιστορική έρευνα με επηρεάζει όπως και ένα μεγάλο τραίνο του λούνα παρκ.
Κλείνω το βιβλίο, ανοίγω την εφημερίδα και βλέπω την σύγχρονη Ευρώπη να κατρακυλά τον ίδιο κατήφορο. Φοβισμένη κλείνω τα μάτια. Το έργο το έχω ξαναδεί.
Θ’ ανηφορίσει ξανά το τραίνο?
Μάλλον όχι σύντομα.
Ας ανοίξω όμως μια σημαντική παρένθεση για να παρουσιάσω μια γενική εικόνα της Βρετανικής κοινωνίας, η οποία με φιλοξενεί τα τελευταία δώδεκα χρόνια.
Είναι η χώρα που σπρώχνει τους νέους της ν’ ανοίξουν νωρίς τα φτερά. Να βρουν δουλειά και να είναι ανεξάρτητοι. Η έμφαση στη λέξη ‘ανεξαρτησία’, είναι ύψιστης σημασίας. Επίσης, συνήθως συνοδεύεται και από μια άλλη σημαντικότατη λέξη: ‘υπευθυνότητα’.
Εδώ η ‘τράπεζα του μπαμπά και της μαμάς’ περιμένει τα δανεικά πίσω. Συχνά, όταν πάω στα μαγαζιά, βλέπω γονείς να δίνουν χρήματα στα παιδιά τους, όταν αυτά τους ζητούν να αγοράσουν κάτι.
Ανοίγοντας το πορτοφόλι, προειδοποιούν:
‘Ορίστε. Μου χρωστάς πέντε λίρες. Θα μου τα επιστρέψεις από τον κουμπαρά σου όταν γυρίσουμε σπίτι’.
Ίσως να ακούγεται σκληρό, η τακτική αυτή όμως, επηρεάζει την οικονομία.
Μάθημα πρώτο: Ανεξαρτησία και υπευθυνότητα.
Η Βρετανία είναι η χώρα όπου η χρήση του όρου ‘το νηπιαγωγείο της γιαγιάς’ υποδηλώνει σαρκασμό. Αφ’ ενός ο περίγυρος κατακρίνει την εκμετάλλευση των ηλικιωμένων. Αφ’ ετέρου, η γιαγιά το ξεκόβει από την αρχή.
‘Εγώ τα δικά μου τα μεγάλωσα. Μεγάλωσε κι εσύ τα δικά σου τώρα’, λένε ενθαρρύνοντας τους νέους γονείς προς περαιτέρω ανεξαρτησία και υπευθυνότητα.
Οι λογαριασμοί πληρώνονται εξ’ ολοκλήρου και άμεσα. Η καθυστέρηση πληρωμής ενοικίου, νερού ή ηλεκτρικού, έστω και μιας ημέρας, έχει επίπτωση στην πιστοληπτική ικανότητα.
Το αποτέλεσμα;
Τόσο σε κοινωνικό, όσο και σε γραφειοκρατικό επίπεδο, καλύτερα να σου βγει το μάτι, παρά το όνομα, και να σε πουν ‘ανεύθυνο’ ή ‘εκμεταλλευτή’.
Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα ανεξαρτησίας και υπευθυνότητας λοιπόν, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την μεγάλη φορολόγηση των ιδιοκτητών ενοικιαζομένων σπιτιών. Συνεπώς, θα αυξηθούν αναλόγως και τα ενοίκια.
Ήδη, ένα τριάρι κοστίζει 1100 λίρες μηνιαίως, κατά μέσο όρο.
Ο μέσος μισθός είναι 26.000 λίρες το χρόνο.
Οι λιγοστές μου γνώσεις στα απλά μαθηματικά λένε ότι σύντομα, οι Βρετανοί θα πρέπει να ξεχάσουν τις λέξεις ‘ανεξαρτησία’ και ‘υπευθυνότητα’.
Γιατί όπως τα βλέπω τα πράγματα, και Ελληνικού τύπου τράπεζες ‘του μπαμπά και της μαμάς’, αλλά και αλυσίδες ‘νηπιαγωγείων της γιαγιάς’ θα ανοίξουν παραρτήματα στη Βρετανία.
