Ήταν λαμπρές εκείνες οι μέρες στο Ρέθυμνο του εορτασμού των 100 χρόνων από το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, καθώς τιμήθηκαν με την παρουσία του Αρχιεπισκόπου και Προέδρου της Κύπρου Μακαρίου. Παρέστησαν επίσης ο τότε Υπουργός Συντονισμού Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο Υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου Κυπριανού, ο Νικήτας Βενιζέλος και άλλοι επίσημοι. Όπως περιγράφει ο τύπος εκείνης της εποχής την έναρξη των εκδηλώσεων σήμανε η Φιλαρμονική των Ενόπλων Δυνάμεων και ρίψη 21 κανονιοβολισμών από τη Φορτέτζα. Μετά την κατάθεση στεφάνων στο άγαλμα του Αγνώστου Στρατιώτη και την ενθουσιώδη υποδοχή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου από πλήθος Ρεθεμνιωτών, πραγματοποιήθηκε η μεγαλειώδης παρέλαση από τα σχολεία, τους παραδοσιακούς συλλόγους και τμήματα και των όπλων των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και τμήματα της Σχολής Χωροφυλακής και της ΣΕΑΠ, ενώ τα εμβατήρια απέδωσε η ΑΣΔΕΝ. Στη συνέχεια έγιναν καταθέσεις στεφάνων στο σπίτι του οπλαρχηγού Παχλά στα Περιβόλια και του Γιαμπουδάκη στο Άδελε. Τις εκδηλώσεις κάλυψαν αντιπρόσωποι εκτός του τοπικού τύπου και αντιπρόσωποι του ΕΙΡ (Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας). Μετά την πανηγυρική δοξολογία στο Αρκάδι ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος στον λόγο του τόνισε μεταξύ άλλων τα εξής: « Εις τον βωμόν του Αρκαδίου προσέρχεται σήμερον και η μαχομένη Κύπρος καταθέτουσα ευλαβώς και τον ιδικόν της φόρον τιμής, προσέρχεται για να αντλήση έμπνευσιν και δύναμιν, πίστην και φως από τη φλόγα του ολοκαυτώματος δια την συνέχισιν του αγώνος της… Εις το παράδειγμα της Κρήτης, παράδειγμα αγώνος και θυσίας, στρέφεται πάντοτε και εμπνέεται η Κύπρος. Εις τον ιδικόν της μόχθον, μόχθον καταξιούντα, εις τον ιδικόν της πόνον, πόνον αποθεούντα, εις την ιδικήν της αιματίνην γραμμήν, γραμμήν επιψαύουσαν τα θεία κράσπεδα, ευρίσκει η Κύπρος την κατάφασιν του ασιγάστου πόθου της, δι’ ελευθερίαν, δια την Ένωσιν μετά της μητρός πατρίδος Ελλάδας, πατρίδος όλων των πατρίδων, κοιτίδος τω ευγενών ανθρωπίνων ιδεωδών; η οποία εγέννησε θεούς, δια της οποίας κατά την θείαν ρήσιν, εδοξάσθη ο υιός του ανθρώπου…
«Η Κύπρος επαναβεβαιοί σήμερον εις το Αρκάδι τους εθνικούς οραματισμούς της, αντλεί δύναμιν από το ολοκαύτωμα του, και σφυρηλατεί την πίστιν της επί την τελικήν δικαίωσιν, την Ένωσιν μετά της Ελλάδος». Πριν αναχωρήσει από το Ρέθυμνο απεύθυνε και το εξής μήνυμα «Προς τον Κρητικόν λαόν διαβιβάζω εγκάρδιον χαιρετισμόν αγάπης και τιμής μετά των εγκαρδίων ευχών μου δια πάσαν πρόοδον». Ανάμεσα στις άλλες εκδηλώσεις έγιναν και τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του Κωστή Γιαμπουδάκη, πυρπολητή του Αρκαδίου, στην πλατεία των Τεσσάρων Μαρτύρων.
Η τέλεση των 26ων Αρκαδίων
Η τέλεση των Αρκαδίων αγώνων που διεξήχθησαν επί δύο μέρες στο Εθνικό Στάδιο της Σοχώρας είχαν την προσέλευση πλήθους κόσμου. Συμμετείχαν αθλητές από σωματεία της Αθήνας, των Ενόπλων Δυνάμεων, του Κύδωνα Χανίων και φυσικά από το Ρέθυμνο ο Ατρόμητος και ο ΑΓΟΡ. Νικητές των αγώνων στα αθλήματα της δισκοβολίας, στο τριπλούν και τέλος στον Αρκάδιο δρόμο ήταν ο Μαράκης (δισκοβολία), ο Σουβλάκης (Κύδωνας Χανίων - τριπλούν), Βούρκος (ΠΑΟ) και Μαρκάκης (Πανιώνιος).
Γιώργος Λινοξυλάκης
Πηγή: Κ.Ε. 7, 8, 10 /10/1966
