Της Βλασίας Μιχαηλίδου - Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
Ο φθόνος είναι κυρίαρχο συναίσθημα στη σημερινή εποχή της αποδόμησης αξιών, ηθών, σχέσεων. Φωλιάζει στην καρδιά πολλών συνανθρώπων μας, τυφλώνει το νου και δηλητηριάζει κάθε ανθρώπινη σχέση. Και παρά τις ανυπέρβλητες αντιξοότητες και τα πνιγηρά αδιέξοδα της καθημερινότητας, πολλοί μένουν παγιδευμένοι σε τέτοια αρνητικά συναισθήματα, που πολλαπλασιάζουν τα προβλήματα κι εντείνουν τα αδιέξοδα.
Στη χώρα μας, ο φθόνος αποτέλεσε διαχρονικά το μεγαλύτερο ελάττωμα της ελληνικής φυλής, έθρεψε το δέντρο της διχόνοιας, πυροδοτώντας αδελφοκτόνους πολέμους, σέρνοντάς μας ακόμα και στην υποτέλεια. Φθόνος όπλισε το χέρι ομοεθνών να δολοφονήσουν τον σημαντικότερο πολιτικό της νεώτερης ιστορίας μας, τον Καποδίστρια. Και στις μέρες μας, μήπως ο φθόνος δεν υπονομεύει κάθε φιλότιμη προσπάθεια εξυγίανσης του πολιτικούς συστήματος; Δεν είναι τα οικονομικά συμφέροντα, είναι η αρχομανία, ποιος θα προβληθεί ως ο πιο φέρελπις εθνοσωτήρας. Στους αντιπάλους, θα βάλουμε μια «τρικλοποδιά» κι ας έχουν κάθε καλή διάθεση.
Πόσο, όμως, να προχωρήσεις στη ζωή σου, αφήνοντας αυτό το ρύπο της ψυχής να ορίζει την ύπαρξή σου, να καθορίζει τις επιλογές σου; Η οικονομική κατάσταση δε δίνει το στίγμα του φθονερού ανθρώπου. Μπορεί να διαθέτει πολλά, αλλά να θέλει περισσότερα, μπορεί να έχει λίγα και να ζηλεύει τους πλούσιους. Μπορεί να κατέχει ένα υψηλό αξίωμα και να εκμεταλλεύεται την εξουσία του, για να καταστρέφει όσους εναντιώνονται στις επιθυμίες του.
Ο φθόνος έχει άμεση σχέση με την πνευματική μας κατάσταση· όχι εκείνη που διαμορφώνεται από την απόκτηση πτυχίων, αλλά εκείνη που πιστοποιεί το ήθος, τις αρετές, τις αξίες και την ενσυναίσθηση που διαθέτουμε. Ο φθόνος γεννιέται από την υπερηφάνεια, τον εγωισμό. Σπέρνει τον σπόρο της διχόνοιας ανάμεσα στους ανθρώπους, διαλύοντας οικογένειες, διαρρηγνύοντας τον κοινωνικό ιστό, εμποδίζοντας τις συνεργασίες, αναστέλλοντας την πρόοδο και την ευημερία.
Κυρίως, όμως, ο φθόνος αμαυρώνει την ψυχή, σκοτίζει τη συνείδηση· «ο μισών τον αδελφόν αυτού εν τη σκοτία εστί και εν τη σκοτία περιπατεί, και ουκ οίδε που υπάγει, ότι η σκοτία τύφλωσε τους οφθαλμούς αυτού» (Α’ Ιωάννης 2. 11). Ο φθόνος θλίβει τον Θεό, κλείνει τον ουρανό, ανοίγει την κόλαση, που μπορεί να είναι και επίγεια. Πόσα αγαθά να απολαύσει κανείς, όταν τα έχει αποκτήσει με δολοπλοκίες κι όχι με τον ιδρώτα και τον κόπο του; Τι εκτίμηση να κερδίσει κανείς, όταν στρέφει τα δηλητηριώδη βέλη της μικροψυχίας του εναντίον των συνανθρώπων του;
Μακάρι, να σκεφτόμασταν διαρκώς πόσο εύθραυστη είναι η ανθρώπινη ευτυχία, ώστε να μην αποζητούμε την πρόσκαιρη απόλαυση, τους θησαυρούς της γης, που εύκολα αφανίζονται, την επίγεια δόξα, που είναι τόσο ευμετάβλητη. Μακάρι να είχαμε ως πρότυπα τους εργάτες της αρετής, που τους χαριτώνει το Άγιο Πνεύμα, που αποταμιεύουν θησαυρούς στον ουρανό.
Νιώθω βαθύτατη θλίψη για ανθρώπους που αναλώνουν τις δυνάμεις τους στην προσπάθειά τους όχι να γίνουν οι ίδιοι καλύτεροι, αλλά πώς θα κάνουν τους άλλους πιο δυστυχισμένους. Τι ηθική ικανοποίηση μπορεί να προσφέρει η καταστροφή του συνανθρώπου σου; Τα σάβανα δεν έχουν τσέπες και η ψυχή δεν αναπαύεται χωρίς συνείδηση.
