Του γιατρού Γιάννη Γ. Τσουδερού
Το περιβάλλον στο οποίο δρουν οι οικονομικές δομές ήταν και είναι τα Κράτη-Έθνη. Τώρα όμως, η κλίμακα αυτή της εθνοκρατικής οργάνωσης και η συνάρτησή της με τις διεθνείς οικονομικοκοινωνικές δομές αλλάζει το σκηνικό. Μια νέα κλίμακα της οικονομίας αρχίζει. Είναι η διεθνιστική οικονομική παγκοσμιότητα, που δεν υπακούει πλέον στους νόμους των Κρατών-Εθνών. Όμως, τα δέχεται ως αποκλειστικούς σχεδόν πελάτες της.
Ας κάνουμε, λοιπόν, τώρα μια μικρή βόλτα για να γνωρίσουμε τη νέα κλίμακα κεφαλαίου-χρήματος-τραπεζών κ.τ.λ. Η Lehmann Brothers, π.χ., ήταν και είναι ακόμα μια αξιοσέβαστη αμερικανική τράπεζα στις ΗΠΑ. Έχει ιδρύσει, μάλιστα, και μελετητικό γραφείο, το οποίο αξιολογεί, προβλέπει, βαθμολογεί και ανακοινώνει πόσο νόμιμοι, σοβαροί και αξιόπιστοι είναι οι διάφοροι τραπεζικοί οργανισμοί. Αυτό ήταν η αιτία να δημιουργηθούν και να λειτουργούν σήμερα και άλλα ανεξάρτητα μελετητικά γραφεία, που κάνουν και γνωστοποιούν παρόμοιες αξιολογήσεις των τραπεζικών οργανισμών. Τέτοια γραφεία είναι το Standard & Poor's, το Fitch, το Moody's, το Baker & McKenzie κ.ά. Μάλιστα, διευθύντρια του τελευταίου, επί μια οκταετία, ήταν η κ. Λαγκάρντ, πριν αναλάβει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (άλλος θεσμικός οργανισμός κι αυτό). Κοντολογίς, αυτά τα μελετητικά γραφεία είναι η μοντέρνα έκφραση των καφετζούδων της παγκόσμιας οικονομίας, γιατί μόνο με αυτό τον τρόπο θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν οι προφητείες τους. Όμως, γενική διαπίστωση είναι ότι οι διεθνείς τράπεζες και το περιβάλλον τους, όπως είναι τα χρηματιστήρια και λοιπά όμοια, αποτελούν πλέον σπουδαία παράμετρο της ζωής μας. Μέσα σ’ αυτό το παγκόσμιο εμπορικό-οικονομικό διεθνιστικό σύστημα ζούμε, το οποίο λειτουργεί ανεξάρτητο από κάθε εθνική ή κρατική εξουσία και με τους παγκόσμιους θεσμούς του ελέγχει έμμεσα οικονομικά τις τοπικές εθνοκρατικές εξουσίες. Ας θυμηθούμε εδώ κάποιους τέτοιους διεθνείς θεσμούς. Είναι η ελεύθερη διακίνηση δασμών και εμπορίου (Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου), η παγκόσμια ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων, η Παγκόσμια Τράπεζα κ.ά.
Ας δούμε, όμως, από πιο κοντά πως σχηματίστηκαν οι «ανεξάρτητοι θεσμοί» του Παγκόσμιου Οικονομικού Συστήματος, που δεν υπόκεινται σε καμιά εθνική ή κρατική εξουσία.
Να το χρονικό της γένεσης. Βρισκόμαστε στη χρονική περίοδο προς το τέλος της λήξης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι καταστροφές, ηθικές και υλικές, περιμένουν την αποκατάστασή τους.
Για μεν την ηθική αποκατάσταση της λειτουργίας της Δημοκρατίας όλα τα Κράτη, όταν τέλειωσε ο πόλεμος, αποφάσισαν την ίδρυση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), με σκοπό την εφαρμογή και την υπεράσπιση της Δημοκρατίας, όπου γης. Ο κανονισμός λειτουργίας του ΟΗΕ ορίζει ότι κάθε Κράτος δικαιούται να συμμετέχει στις αποφάσεις του με μία ψήφο, ανεξάρτητα από το μέγεθος του πληθυσμού του και την έκταση της επικράτειάς του.
Η αποκατάσταση, όμως, των υλικών καταστροφών απαιτούσε την επένδυση τεράστιων κεφαλαίων. Αποφασίστηκε λοιπόν ότι οι οικονομικοί θεσμοί που θα διαχειρίζονταν τα επενδυτικά κεφάλαια θα είχαν την ίδια καταστατική οργάνωση και διαχείριση με αυτή των κλασσικών τραπεζών. Όσο περισσότερες μετοχές θα είχε ένα κράτος στο τραπεζικό ίδρυμα της διαχείρισης των επενδυτικών κεφαλαίων, τόσο πιο ισχυρή θα ήταν η παρέμβασή του στη λήψη των αποφάσεων του ιδρύματος, δηλαδή στην Παγκόσμια Τράπεζα Επενδύσεων, η ίδρυση της οποίας αποφασίστηκε στη διεθνή οικονομική διάσκεψη που έγινε το 1944 στο Μπρέτον Γουντς των ΗΠΑ. Κύριος μέτοχος της έγινε η Ομοσπονδιακή Αποθεματική Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed Bank), η οποία μεταφέροντας ένα τεράστιο χρηματικό ποσό στην Παγκόσμια Τράπεζα κατέστη κυρίαρχός της.
Έτσι ξεκίνησε και συνεχίζει να λειτουργεί και τώρα το σύστημα δανεισμού των φτωχών κρατών, με τη μορφή δανειακών επενδυτικών κεφαλαίων από την Παγκόσμια Τράπεζα.
Ξαφνικά, στη δεκαετία του 70, ο τότε Διοικητής της Fed Bank Πωλ Βόλκερ αύξησε απότομα τα επιτόκιά της, για να αντιμετωπίσει τον ραγδαία αυξανόμενο πληθωρισμό στις ΗΠΑ. Αποτέλεσμα; Όσα κράτη είχαν δάνεια επανορθώσεων πολέμου σε δολάρια βρέθηκαν να χρωστούν πολύ περισσότερα λεφτά, γιατί αυξήθηκε απότομα η τιμή του δολαρίου. Οι δανεισμένοι λαοί παραπονέθηκαν γι αυτό. Κανένα πρόβλημα τους είπαν. Ένας άλλος παγκόσμιος χρηματοπιστωτικός θεσμός, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, είναι έτοιμο να σας δώσει ένα νέο δάνειο για να αποπληρώσετε τη νέα δανειακή επιβάρυνση του αρχικού σας δανείου. Μόνη διαφορά ότι το δεύτερο δάνειο θα βαρύνεται με υψηλότερους τόκους και τοκοχρεολύσια. Αυτός είναι και τώρα ο βασικός μηχανισμός του λεγόμενου «επαχθούς χρέους», το οποίο δεν αποπληρώνεται ποτέ. Άλλωστε, η ίδια η Παγκόσμια Τράπεζα δηλώνει ότι δεν θέλει πίσω το αρχικό κεφάλαιο που χρωστάμε εμείς, οι φτωχοί. Το μόνο που θέλουν είναι να εξυπηρετούνται οι τοκοχρεωλυτικές υποχρεώσεις του δανείου.
Από τις εκδόσεις Παπαζήση, το 1972, κυκλοφόρησε ένα βιβλίο του σοφού Έλληνα οικονομολόγου Ά. Αγγελόπουλου, το οποίο μας πληροφορούσε για το τι επρόκειτο να συμβεί στην παγκόσμια οικονομία. Προέβλεπε ότι με τον τρόπο που ήταν οργανωμένες και δρούσαν οι διεθνείς τράπεζες στο μέλλον θα ελέγχονταν πλέον μόνον από διεθνείς θεσμούς. Ο τίτλος του βιβλίου είναι «Ο τρίτος κόσμος και οι πλούσιες χώρες. Προοπτικές για το 2.000».
Ας προσπαθήσουμε να καταλάβουμε την παγκόσμια πλέον κίνηση αυτού του δανειακού μηχανισμού παρομοιάζοντας την με ένα τσουνάμι. Το κύμα του χρήματος αρχίζει από το βορρά, τα πλούσια κράτη (που ήταν αρχικά 40) και κατευθύνεται προς τα νότια , στα φτωχά και πολύ φτωχά κράτη. Είναι το κύμα της διεθνούς δανειακής πολιτικής των πλούσιων προς τους φτωχούς. Φυσικά, η πορεία αυτού του τσουνάμι χρήματος διευκολύνεται από διεθνείς θεσμούς, οι ποίοι είναι τελείως ανεξάρτητοι από τις κρατικές πολιτικές και εξουσίες των χωρών που χτυπάει. Το παράδοξο έρχεται όταν το τσουνάμι επιστρέφει από το νότο προς το βορρά. Δηλαδή οι δανειακές επιστροφές από τους φτωχούς προς τους πλούσιους. Αυτό το κύμα έχει μεγαλύτερο όγκο από το πρώτο! Αυτή είναι η εικόνα αυτού που λέγεται τώρα «επαχθές χρέος», το οποίο δεν ξεχρεώνεται ποτέ. Είναι ένα χρέος το οποίο ανήκει στα φτωχά κράτη, τα οποία δεν μπορούν να το διαχειριστούν. Είναι ένα χρέος επιμερισμένο σε όλα τα φτωχά κράτη αλλά κανένα απ’ αυτά δεν μπορεί να επιτύχει μόνο του την αποπληρωμή του χρέους του στηριζόμενο στη δική του νομοθεσία, αφού το κεφάλαιο του χρέους έχει δημιουργηθεί από επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία ελέγχονται μόνο από διεθνείς θεσμούς.
Τώρα θα μου πείτε, μα καλά πώς αυτό το υπερκεφάλαιο αυξάνει τόσο πολύ τον πλούτο του; Μα … από την παράνομη διακίνηση των κεφαλαίων και από την υπαγωγή εθνικών κεφαλαίων στο διεθνές κεφάλαιο, το οποίο ελέγχεται μόνο από τους διεθνείς θεσμούς. Αυτά τα διεθνικά κεφάλαια σχηματίστηκαν από τα εθνικά κέρδη των αστών πλουσίων, τα οποία συνήθως είναι προϊόντα απάτης ή φοροδιαφυγής και τα μεταφέρουν οι ίδιοι σε υπερεθνικές τράπεζες ή οργανισμούς, μέσω τραπεζικών λογαριασμών.
Ένα παράδειγμα διαμόρφωσης ενός υπερπλούσιου είναι ο Γουόρεν Μπάφετ. Πριν από δεκάδες χρόνια άρχισε να παίζει με μια μόνο μετοχή στο χρηματιστήριο και τώρα είναι πάμπλουτος. Η τελευταία αγορά του; Αγόρασε τον όμιλο Precision Castparts αντί 37,2 δις δολαρίων, ο οποίος απασχολεί 30.000 εργαζόμενους και του αποδίδει κέρδη 10 δις δολάρια το χρόνο. Ο Μπάφετ δεν είναι απλά πλούσιος, είναι υπερπλούσιος. Τα κεφάλαια που κατέχει είναι τεράστια και δεν συγκρίνονται με αυτά που έχουν οι μικροί εθνικού τύπου πλούσιοι. Ψάξτε και από μόνοι σας να μάθετε για το τι σημαίνει τώρα ο κ. Γκέιτς της Microsoft, ή ο χρηματιστής κ. Σόρος. Τότε θα καταλάβετε καλλίτερα αυτό που θέλω να σας παρουσιάσω.
Τελικά, τώρα πια, έχει διαμορφωθεί μια νέα κοινωνική τάξη, την οποία ονομάζουμε «Διεθνής Επενδυτική Κοινότητα». Δουλειά της να επενδύει από τις διεθνείς χρηματιστηριακές αξίες που κατέχει σε επενδυτικά προγράμματα των εθνικών τραπεζικών κεφαλαίων. Αλλά κι εμείς οι ίδιοι με το που θα ανοίξουμε έναν τραπεζικό λογαριασμό γινόμαστε αυτόματα μέρος της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αγοράς. Η Τράπεζά μας τοποθετεί αυτόματα τα χρήματά μας σε χρεόγραφά της στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική αγορά γιατί οι εθνικές τράπεζες αντλούν τη ρευστότητα χρήματός τους κυρίως από κεφάλαια τραπεζών του διεθνούς θεσμικού συστήματος, π.χ. την Παγκόσμια Τράπεζα.
Άλλο ένα παράδειγμα, για την καλλίτερη κατανόηση της λειτουργίας του υπερεθνικού και διεθνικού κεφαλαίου. Το 2014 οι εθνικές μας τράπεζες, π.χ. η Εθνική, η Eurobank, κ.τ.λ., άρχισαν ν’ αδειάζουν από λεφτά. Τότε εμφανίστηκαν οι δυσκολίες ως προς τη λεγόμενη χρηματική ρευστότητά τους και γι αυτό ζήτησαν βοήθεια από εξωθεσμικούς οργανισμούς. Ζήτησαν να τους δανείσουν χρήματα. Αυτό έγινε. Στη Eurobank ας πούμε, τότε, έφτασαν δανειακές χρηματικές επενδύσεις από μία διεθνιστική πηγή, τη Financial Holdings και στην Εθνική από τις Black-Roc, Pimco, York Capital κ.τ.λ. φαίνεται καθαρά, λοιπόν, ο διάδρομος επικοινωνίας εθνικών και υπερεθνικών τραπεζών. Στην προαναφερθείσα παρομοίωση με το τσουνάμι η κίνηση κρατικών χρεών δημιούργησε το οικονομικό τσουνάμι. Τώρα, μιλάμε μόνο για ρεύματα ρευστότητας κι όχι για τσουνάμι.
Κλείνω με έναν επίλογο.
Οι συνθήκες της οικονομίας άλλαξαν. Η καμπύλη που αναφέρεται στην εθνική και την παγκόσμια οικονομία μαζί δε μας χωρά πια. Η συνύπαρξη των οικονομιών, εθνικών και υπερεθνικής προκαλεί έντονες συγκρούσεις και αυτό δημιουργεί, τώρα, διαφορετικές κι αντίπαλες πολιτικές. Η υπερεθνική οικονομία έχει δικούς της αυτόνομους υπερεθνικούς θεσμικούς νόμους που την ελέγχουν και συγχρόνως την προστατεύουν από τις εθνικές οικονομικές νομοθεσίες, με τις οποίες βρίσκεται σε αντιπαλότητα και σύγκρουση στο πεδίο της δημιουργίας του κέρδους και γενικά του πλούτου.
Ο μηχανισμός συσσώρευσης πλούτου στο εθνικό κεφάλαιο δημιουργεί τον πλούσιο, ενώ στο διεθνές κεφάλαιο δημιουργεί τον υπερπλούσιο. Στην ουσία, δημιουργείται για πρώτη φορά, η πάλη δύο πλούσιων τάξεων, των πλούσιων (εθνική τάξη) και των υπερπλούσιων (διεθνική τάξη). Τόσο η μια, όσο και η άλλη τάξη δημιουργούνται εις βάρος της εργαζόμενης αστικοβιομηχανικής και αστικογεωργικής τάξης. Γενικά την πληρώνουν οι άποροι και οι φτωχοί άνθρωποι και κράτη.
Βλέπετε; Η ανάπτυξη του διεθνικού κεφαλαίου δεν χωρά στην ίδια καμπύλη με την ανάπτυξη των κρατών για την ευημερία των λαών τους. Μια νέα καμπύλη σχηματίζεται κατ’ ανάγκη. Το υπερκεφάλαιο δεσπόζει της πολιτικής των κρατών και ο πλούτος εμφανίζεται, τόσο στην εθνική όσο και στη διεθνική οικονομία, ως η απόλυτος πηγή ευτυχίας.
Η αηδία σ’ όλο της το φιλοσοφικό μεγαλείο!
