ΖΩΣΑ ΑΝΕΚΔΟΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ -40
Γράφει ο Φιλόλογος και Δημοσιογράφος: ΝΙΚΟΛΕΩΝ .Ι. ΤΣΟΥΠΑΚΗΣ
- Εθρήνησε η Νίθαυρη, Γιάννη για το χαμό σου,
στης Αλβανίας τα βουνά, ήτο το ριζικό σου.
- Για την πατρίδα έφυγες, στη νιότη σου απάνω,
κι έχω τον πόνο σου διπλό κι ούτε θα ξαναγειάνω .
- Ετίμησες το, το χακί, για την πατρίδα Γιάννη,
μα η μνήμη σου πάντα θα ζει, ποτέ δε θα ποθάνει.
- Ύπουλα σε θανάτωσε των Ιταλών η μπάλα,
μα τ’ όνομα σου θα γραφτεί, με γράμματα μεγάλα.
- Κοντά μας πάντα η μνήμη σου Γιάννη θα φτερουγίζει,
τη Νίθαυρη κάθε βραδιά, τ’ άστρο σου θα φωτίζει.
- Τον πόνο σου’ χω αδέρφι μου κι ώστε να ζω δε γιαίνω
μα αν χρειαστεί για την τιμή, Γιάννη κι εγώ ποθαίνω.
- Κανείς ποτέ για την τιμή, θάνατο μη φοβάται
γιατί ζωή χωρίς τιμή, μόνο σκλαβιά λογάται
- Μονό’ χω το παράπονο, που’ χει κι ο Ψηλορείτης
γιάντα δε σε σκεπάσανε, τα χώματα τση Κρήτης.
Ο αδελφός σου Ζαχαρίας Τσουπάκης
Αυτό το εγκάρδιο και συγκινητικό ποίημα έγραψε από παλιά για τον αγαπημένο του αδερφό Γιάννη, ο επί πολλά έτη πρόεδρος της κοινότητος Νιθαύρεως, Ζαχαρίας Τσουπάκης, ο άνθρωπος που στην κατοχή σε ηλικία 12 ετών έστελνε μηνύματα και τρόφιμα στους αντάρτες, που έκρυβαν τον Γερμανό στρατηγό Κράιπε στη σπηλιά του Καλυκά πάνω από τη Νίθαυρη στην ανηφόρα προς τον Ψηλορείτη, στο σπήλαιο που επίσημα καλούνταν Νοτική Τρύπα Νιθάυρεως και μετονομασθη αργότερα από τη Σπηλαιολογική Εταιρεία Ρεθύμνης σε Σπήλαιο Πωλ Φωρ, προς τιμήν του κορυφαίου Γάλλου Ελληνιστή.
ΤΟ ‘ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ’ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ -40
Με τι ενθουσιασμό και αυτοθυσία αλήθεια έφυγαν για τον πόλεμο του 1940 για να αντιμετωπίσουν τον αλαζόνα δικτάτορα της Ιταλίας , ο οποίος ήθελε την Ελλάδα μέσα σε λίγες ώρες! Λες και δεν παραμόνευε ο θάνατος σε κάθε λεπτό, οι κακουχίες η φτώχια και η κακομοιριά! Κι όμως το υψηλό φρόνημα η εθνική υπερηφάνεια, η φιλοπατρία, η πίστη στην Παναγιά και τη δύναμή τους, τους έκανε να αναθαρρήσουν και να νικήσουν την πανίσχυρη τεχνολογικά ιταλική πολεμική μηχανή. Πολλοί από αυτούς τους γνήσιους Έλληνες που ξαναθυμήθηκαν το Λεωνίδιο «Μολών Λαβέ», κάνοντας τότε την ελεύθερη Ευρώπη να ριγήσει από συγκίνηση και θαυμασμό και να ομολογήσει ότι οι « Ήρωες μάχονται όπως οι Έλληνες» σκοτώθηκαν στα παγωμένα και αφιλόξενα βουνά της Αλβανίας, άλλοι τραυματίστηκαν βαριά ή έμειναν ανάπηροι από τραυματισμούς ή κρυοπαγήματα, ενώ οι πιο τυχεροί επέζησαν και γύρισαν στις οικογένειές τους.
Από εκείνους που δεν είχαν την τύχη να επιστρέψουν στην οικογένειά τους, αλλά κατάφερε να περάσει στη σφαίρα των ενδόξων και αθανάτων και τ΄ όνομά του να γραφτεί με χρυσά γράμματα στην ιστορία ήταν και ο Ιωάννης Τσουπάκης του Εμμανουήλ από τη Νίθαυρη του Αμαρίου ο οποίος έπεσε μαχόμενος ηρωικά στο Τεπελένι. Ο Γιάννης Τσουπάκης νιόπαντρος τότε με την Ξανθίππη (το γένος Δανδουλάκη), επίσης Νιθαυριανή, έφυγε και δεν ξαναγύρισε αφήνοντας πίσω του μια χήρα, τ’ αδέλφια του Ζαχαρία, Ελπινίκη, Ευαγγελία και τους πικραμένους γονείς Μανώλη Τσουπάκη και Χαρίκλεια (το γένος Λαντζουράκη) να τον αποζητούν επι ματαίω , των οποίων έλαχε να μην ξανασφίξουν τον πρωτότοκο γιο τους στην αγκαλιά τους. Ο πατέρας του μάλιστα ο Εμμανουήλ Τσουπάκης στη συνέχεια είχε κάνει το σπίτι του στη Νίθαυρη ‘άντρον των ανταρτών’ και των Εγγλέζων συμμάχων, διακινδυνεύοντας να αφανιστεί όλη η οικογένειά του, .όμως γι’ αυτόν προελιχε το υπέρτατο χρέος προς την πατρίδα. Εξάλλου και ο ίδιος ο πεσών συνέχιζε μακράν οικογενειακή παράδοση αφού ήταν εγγονός του οπλαρχηγού Ανατολικόυ Αμαρίου Ιωάννη Τσουπάκη του Γεωργίου ο οποίος με τους «Ιδαίους Κουρήτες», τον λόχο του, έκανε μεγάλη ζημιά στους σκληρούς Τούρκους της Αμπαδιάς, και συμμετείχε στις μάχες του 1866, 1878, ενώ το 1882 εξελέγη Δήμαρχος του Δήμου Αποδούλου (μετέπειτα Δήμου Κουρήτων), το 1902 έγινε Μέλος του Δ.Σ, της Επιτροπείας Αγωνιστών Νομού Ρεθύμνης και σήμερα η φωτγραφία του κοσμεί το Μουσείο Αγωνιοστών της Ιστορικής Μονής Αρκαδίου.
Ο ΑΔΕΡΦΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΔΕΡΦΟ
Ο Ζαχαρίας Τσουπάκης , αδελφός του πεσόντος στα βουνά της Αλβανίας ο οποίος πάντα τον είχε πρότυπο αναφέρει τα εξής για τον Γιάννη Tσουπάκη για τον οποίο γίνεται αναφορά και στο περίφημο βιβλίο που φέρει τον τίτλο « Ηρώον Πεσόντων της Σκλαβωμένης Ελλάδος 1940 – 1945» :
Ο αδερφός μου ο Γιάννης Τσουπάκης σκοτώθηκε στον Ιταλικό πόλεμο του 1940, στης Αλβανίας τα βουνά, πάνω στο Τεπελένι στις 15-2-1941, όταν ήταν 36 χρονών.
Μάρτυρας που ήταν μαζί, στον ίδιο λόχο ήταν ο Ευάγγελος Μουρτζανός, κάτοικος Ρεθύμνης. Με τον Μουρτζανό συναντηθήκαμε τυχαία στον Άγνωστο Στρατιώτη. Μόλις με είδε με ρωτά : Από πού είσαι φίλε; Κι εγώ του απαντώ: Από τη Νίθαυρη! Μήπως είσαι γιος του Τσουπάκη του Γιάννη που σκοτώθηκε στην Αλβανία; με ρωτάει. «όχι ήταν αδερφός μου» του απάντησα.
Τότε με αγκάλιασε και αρχίζει τα κλάματα. ‘Ήμασταν μαζί όταν σκοτώθηκε’ μου λέει. Καθίσαμε σ’ ένα καφενείο και μου έκανε την ιστορία για τα τελευταία λόγια που του είπε πριν πεθάνει. Και συνέχισε λέγοντας τα εξής για τον αδερφό μου ο Βαγγέλης Μουρτζανός:
«Θυμάμαι τότε ότι μας αντικατέστησε ένας άλλος λόχος για να ξεκουραστούμε λίγο. Είχαμε πάει κοντά σε ένα σπηλιάρι. Μόλις καθίσαμε φωνάζουνε ‘ενισχύσεις’. Λέει ο αξιωματικός: Εμά μωρέ, ακόμα δε φτάξανε και φωνάζουνε ενισχύσεις!
Αλλά πάλι φωνάζουνε ενισχύσεις, και μας λέει ο αξιωματικός: Μην κουνηθεί κανείς! Αλλά και Τρίτη φορά φωνάζουν ‘ενισχύσεις’ και τότε παίζει έναν πήδο ο αδελφός σου και μας λέει: «Αντέστε μωρέ, μονο θα’ ρθουνε επαέ να μασε σφάξουνε σαν τσοι χοίρους.!
Προχωρήσαμε περίπου εκατό μέτρα και μου φωνάζει, Βαγγέλη τραυματίστηκα , το τουφέκι μου….. Του φωνάζω τρία βήματα μπροστά αλλά δυστυχώς δεν πρόλαβε, πήρε τη σφαίρα στην καρδιά και πέφτει κάτω. Δεν μπόρεσε να σταματήσει κανείς γιατί είχαμε μεγάλη επίθεση. Απομακρύνθηκα μακριά. Το δε επαύριο συναντήθηκα με τον Πανάγο Δανδουλάκη από τη Νίθαυρη και με ρωτά: “Βαγγέλη που είναι ο Γιάννης; Σκοτώθηκε; μετά πήγαμε και τον πετρώσαμεμε πέτρες και χαλίκια!»
Πολλές φορές συναντιόμασταν στο Ρέθυμνο με τον Βαγγέλη Μουρτζανό τα ξαναθυμόταν όλα, μου έλεγε για τον αδελφό μου κι έκλαιγε. Ο Βαγγέλης Μουρτζανός πέθανε το 1992
Το 1962 εδίνανε μετάλλεια στους στρατεύσιμους που είχανε παέι στον πόλεμο που είχε κηρύξει ο Ιταλός.από τότε μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει τίποτε για τα κρητικά κορμιά που χάθηκαν στην Αλβανία για χάρη της Ελλάδας μας, έστω ένα μνημόσυνο από τους εκάστοτε κυβερνώντες.
