(ΕΠΙΚΑΙΡΑ τ.308 & 436)

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, για τα εισοδήματα του 1972, υπεβλήθησαν πέρυσι 804.690 δηλώσεις φόρου εισοδήματος, που καλύπτουν εισόδημα συνολικό 91,6 δισεκατομμυρίων δραχμών. Από αυτά, το φορολογητέο εισόδημα προσδιορίστηκε σε 50,4 δις και ο φόρος που αναλογούσε σ’ αυτό, σε 5,8 δις.

Οι εκατομμυριούχοι

Από τους 804.690μ Έλληνες που υπέβαλαν φορολογική δήλωση το ’73, οι εκατομμυριούχοι ήσαν 1658 – οκτώ φορές περισσότεροι απ’ ότι πριν 10 χρόνια. Ειδικότερα, οι εκατομμυριούχοι ήσαν:

Οι 1.658 εκατομμυριούχοι του ’73 δήλωσαν συνολικό εισόδημα 2,6 δισεκατομμυρίων δραχμών.

Αναλυτικότερα, εισόδημα:

• 1 – 2 εκ. δραχ. (και συνολικά 1,8 δις) δήλωσαν 1.413 πρόσωπα.
• 2 – 3 εκ. δραχ. (και συνολικά 371 εκ.) δήλωσαν 156 πρόσωπα.
• 3 – 5 εκ. δραχ. (και συνολικά 248 εκ.) δήλωσαν 67 πρόσωπα.
• 5 και πάνω εκ. (και συνολικά 131 εκ.) δήλωσαν 18 πρόσωπα.

Τι φόρο πλήρωσαν οι 1.658 Κροίσοι; Συνολικά πλήρωσαν 836 εκ. δραχμές, κάλυψαν δηλαδή το 14% περίπου του συνολικού φόρου των 5,8 δις. Οι 18 εκατομμυριούχοι της πυραμίδος, με δηλωθέν εισόδημα πάνω από 5 εκ. δραχμές, πλήρωσαν 55,6 εκατ. δραχ. Φόρο για φορολογικό εισόδημα 118 εκ. δραχμών. Οι φορολογικοί συντελεστές σ’ αυτά τα υψηλά κλιμάκια εισοδήματος, όπως είναι γνωστό, ξεπερνούν το μισό του εισοδήματος.

Μια σύγκριση με το 1972. Οι αριθμοί μας δείχνουν ότι οι 1.254 εκατομμυριούχοι της χρονιάς αυτής είχαν δηλώσει εισόδημα 1,9 δις δραχμές και πλήρωσαν φόρο 624 εκ. δραχμές.

Πλούσια η Αθήνα

Οι περισσότεροι εκατομμυριούχοι βρίσκονται στην πρωτεύουσα. Πράγματι, οι 1.294 από το σύνολο των 1.658, κατοικούν στην περιφέρεια (άνω των 5 εκ. δραχμών) είναι επίσης κάτοικοι της περιφέρειας πρωτευούσης.

Από ποιες πηγές αντλούν το εισόδημά τους;

• Από οικοδομές 662 εκ., Από εκμίσθωση γαιών 1 εκ., Από κινητές αξίες 97 εκ., Από εμποροβιομηχανικές επιχειρήσεις 1.453 εκ., Από γεωργικές επιχειρήσεις 4 εκ., Από μισθωτές υπηρεσίες 223 εκατ., Από ελεύθερα επαγγέλματα 160 εκ.

Όπως δείχνουν οι αριθμοί, το 60% του εισοδήματος των εκατομμυριούχων έχει ως πηγή τις εμποροβιομηχανικές επιχειρήσεις.

Ειδικότερα, οι 18 σούπερ εκατομμυριούχοι (άνω των 5 εκ.) ήντλησαν το εισόδημά τους (των 131 εκ. δραχμών) από τις εξής πηγές:

Οι άλλοι φορολογούμενοι

Και τώρα μια ματιά στους άλλους φορολογούμενους – που συνολικά φτάνουν τους 804.690 με δηλωμένο εισόδημα 91.652 εκατομμύρια. Κατά πηγή προελεύσεως, το εισόδημα αυτό αναλύεται – σε σύγκριση και με το 1966 – ως εξής, σε εκατομμύρια δραχμές:

Μέσα στην περίοδο 1966 -1973 το δηλωθέν εισόδημα τετραπλασιάστηκε. Την ταχύτερη αύξηση από όλες τις κατηγορίες εμφανίζει το δηλούμενο εισόδημα από τις υπηρεσίες. Έφτασε να καλύπτει το 1973 το 52% του συνολικού έναντι 42% που ήταν το 1966. Το εισόδημα από εμποροβιομηχανικές (μαζί και οι βιοτεχνικές) καλύπτει το 30,6% του συνολικού έναντι 33% κατά το 1966. Οι οικοδομές καλύπτουν το 11,7% έναντι 15,4% κατά το 1966. Τα ελευθέρια επαγγέλματα το 5% έναντι παρομοίου σχεδόν ποσοστού κατά το 1966. Το εισόδημα από κινητές από κινητές αξίες παρουσιάζει μείωση, που οφείλεται στην απαλλαγή και στην ευνοϊκότερη γενικώς μεταχείριση του εισοδήματος από μερίσματα. Πάντως εκείνο που πρέπει να υπογραμμισθεί είναι η κάλυψη ποσοστού πλέον του 50% του δηλουμένου εισοδήματος από τους μισθωτούς.

Μέσο εισόδημα: 113.898

Ο μέσος όρος του συνολικώς δηλωθέντος εισοδήματος είναι 113.898 δραχμές. Κατά κατηγορίες ο μέσος όρος του εισοδήματος παρουσιάζεται ως εξής:

Ελεύθερα επαγγέλματα 200.289 δραχ., μισθωτοί 123.390 δραχ., συνταξιούχοι 119.048, εμποροβιομήχανοι 100.031, εισοδηματίες 82.815, γεωργοί 70.053 δραχ.

Επάνω δηλαδή από τον μέσο όρο τους συνολικώς δηλωθέντος εισοδήματος βρίσκονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι, και κάτω όλες οι άλλες κατηγορίες. Υπάρχει βέβαια από τον νόμο απαλλαγή από την υποχρέωση υποβολής δηλώσεως (υπό ορισμένες προϋποθέσεις) εκ μέρους των μισθωτών, των συνταξιούχων και των γεωργών. Για τις τρεις συνεπώς αυτές κατηγορίες το μέσο οικογενειακό εισόδημα θα ήταν πολύ κατώτερο αν υποχρεούντο σε υποβολή φορολογικής δηλώσεως όλοι όσοι απαρτίζουν τις κατηγορίες αυτές. Και έτσι η σειρά θα άλλαζε.

Ο μέσος ετήσιος φόρος, εξ άλλου για όλους όσους υπέβαλαν δήλωση ανήλθε σε 7.236 δραχμές το 1973 και κατανέμεται ως εξής κατά επαγγελματικές ομάδες:

Στην περιφέρεια πρωτευούσης εντοπίζεται το 60,2% του συνολικώς δηλωθέντος εισοδήματος σ’ ολόκληρη τη χώρα. Το μέσο οικογενειακό εισόδημα στην ίδια περιφέρεια ήταν 124.404 και στη λοιπή χώρα 101.017 δραχμές. Οι μέσοι όροι, βέβαια, δεν είναι αντιπροσωπευτικοί του γενικού επιπέδου εισοδήματος, αφού αναφέρονται μόνο στα πρόσωπα με εισόδημα τέτοιο ώστε να υποχρεώνονται σε υποβολή θετικής δηλώσεως. Οπωσδήποτε, όμως είναι ενδεικτικοί οι αριθμοί. Άλλωστε στην περιφέρεια πρωτευούσης παρουσιάζεται πολύ έντονη συγκέντρωση στο εισόδημα ορισμένων πηγών. Συγκεκριμένα στην εν λόγω περιφέρεια δηλώθηκε το 85% του εισοδήματος κινητών αξιών, το 68% των οικοδομών, το 67% των ελεύθερων επαγγελμάτων, το 61% των μισθωτών και το 54% των εμποροβιομηχανικών επιχειρήσεων.

Το 60% των δηλώσεων μπορεί να καταργηθεί

Ενδιαφέροντα συμπεράσματα προκύπτουν από την μελέτη των πινάκων που περιέχονται στην έκδοση της Στατιστικής Υπηρεσίας και αφορούν στη γενικότερη φορολογική πολιτική. Συγκεκριμένα προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι μεγάλος αριθμός φορολογικών δηλώσεων αποδίδει ελάχιστα έσοδα στο Δημόσιο, το οποίο, ωστόσο, απασχολεί σημαντικό αριθμό υπαλλήλων για τον έλεγχο και την διεκπεραίωση αυτών των δηλώσεων. Ιδού και τα σχετικά δεδομένα.

Σε σύνολο 804.690 φορολογουμένων:

• 213 πλήρωσαν φόρο 312 δρχ. κατά μέσο όρο.
• 262 πλήρωσαν 620 δρχ.
• 274 πλήρωσαν 1.426 δρχ.

Συνολικά δηλαδή 480.000 φορολογικές δηλώσεις επί συνόλου 804.000 (ήτοι πλέον του 60%) απέδωσαν μόλις 462 εκ. δραχμές φόρο επί συνόλου 5.822 εκ δραχμών. Απέδωσαν δηλαδή λιγότερο από το 1/10 του συνολικού φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων. Και περιείχαν δηλωθέν εισόδημα, οι μεν μισές μέχρι 60.000 δρχ., οι άλλες μισές από 60.000 μέχρι 100.000 δραχμές. Αν λοιπόν το κράτος παύση να ασχολείται με το 60% των φορολογικών δηλώσεων θα χάσει 462 εκ. δραχμές, στα 5.822 που εισπράττει. Ποιο θα είναι όμως το κέρδος;

1. Θα απελευθερώσει τις υπηρεσίες του.
2. Θα αποκτήσει ευχέρεια ελέγχου εκεί που απαιτείται.
3. Θα ελαφρώσει τους ασθενέστερους από τους φορολογούμενους του.

Το θέμα της φορολογικής διαρρυθμίσεως για μια δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών, το υπεσχέθη άλλωστε η κυβέρνηση με τις προγραμματικές της δηλώσεις.

Η φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών

ΕΒΕΡΤ: Ούτε κυνηγητό, ούτε αυθαιρεσίες

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Το φορολογικό νομοσχέδιο προβλέπει τα εξής για τους ελεύθερους επαγγελματίες: (Υφυπουργός Οικονομικών κ. Έβερτ)

Επιτρέπεται στον έφορο, «κατ΄ εξαίρεσιν», να προσδιορίζει το εισόδημα των ελευθέρων επαγγελματιών «τεκμαρτώς» έστω και αν τα βιβλία του υποχρέου δεν έχουν κριθεί ανειλικρινή. Το δικαίωμα αυτό του εφόρου, που αρχίζει από το 1977, επεκτείνεται και για τα προηγούμενα χρόνια, εάν οι φορολογικές δηλώσεις του υποχρέου παραμένουν «ανέλεγκτες». Εάν το προσδιοριζόμενο με αυτή την εξαιρετική διαδικασία εισόδημα είναι μεγαλύτερο των 400 χιλ. δρχ. και υπερβαίνει κατά 30% τουλάχιστον το δηλωθέν, η υπόθεση μπορεί να παραπεμφθεί σε τριμελή επιτροπή από ένα δικαστικό, έναν επιθεωρητή εφοριών και έναν εκπρόσωπο της οικείας επαγγελματικής οργανώσεως (που τον διορίζει ο νομάρχης).

Με το ίδιο νομοσχέδιο αυξάνονται τα διοικητικά πρόστιμα, σε βάρος γενικά των φορολογουμένων (για τη μη συμμόρφωση στους φορολογικούς νόμους) από 20.000 σε 200.000 από 1.1.77 και τα ποινικά στις 600.000 δραχμές.

Τι εισόδημα δηλώνουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες

Από τις δηλώσεις εισοδήματος και τον αναλογούντα φόρον κατά επαγγελματικές ομάδες (φορολογική στατιστική για το 1979) προκύπτουν, εν σχέσει με τους ελεύθερους επαγγελματίες τα εξής:

1. Οι φορολογικές τους δηλώσεις ανέρχονται σε 39.285 (επί συνόλου 953.888 φορολογουμένων).
2. Το δηλωθέν εισόδημά τους ήταν 9,5 δις. (επί συνόλου 140,7 δις. δραχμών).
3. Ο φόρος που πλήρωσαν ανήλθε σε 972 εκ. δραχ. (ήτοι το 11,5 του συνολικού φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων) και
4. Ο μέσος φόρος τους ήταν 24.753 δραχμ. έναντι μικροτέρου μέσου φόρου για όλες τις άλλες ομάδες των φορολογουμένων, όπως φαίνεται στον σχετικό πίνακα.

Από την ίδια φορολογική στατιστική προκύπτει ότι μεταξύ όλων των επαγγελματικών ομάδων των φορολογουμένων, οι ελεύθεροι επαγγελματίες δηλώνουν το μεγαλύτερο μέσο εισόδημα. Τα σχετικά στοιχεία έχουν ως εξής:

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες βρίσκονται επικεφαλής με ετήσιο εισόδημα 243.455 δραχμές. Πάντως, αυτό το εισόδημα, (όπως προκύπτει από συναφή στατιστικά στοιχεία) προέρχεται ως εξής: 82.224 δραχ. από μισθωτές υπηρεσίες και 95.967 δραχ, από την κύρια δραστηριότητά τους ως ελευθέρων επαγγελματιών.

36 άτομα άνω του 1 εκ.

          Σύμφωνα με στοιχεία εξ άλλου που περιέχονται σε ανακοίνωση της ΑΔΕΔΥ, (και έχουν ληφθεί από δηλώσεις του 1976) σε σύνολο 13.105 ελευθέρων επαγγελματιών της περιοχής Αθηνών, οι 7.600 ή το 58% δήλωσαν ετήσιο εισόδημα μέχρι 100.000 δραχ. οι 3.845 ή το 29,35% δήλωσαν ετήσιο εισόδημα από 100.000 - 250.000 δραχ., 1.352 άτομα δήλωσαν από 251.000 - 300.000, 221 άτομα από 501.000 – 750.000, 51 άτομα από 751 – 1.000.000 και άνω του 1.000.000 36 άτομα.

Οι εκπρόσωποι οργανώσεων

Εκπρόσωποι των οργανώσεων των ελευθέρων επαγγελματιών, αναφερόμενοι στο θέμα που δημιουργήθηκε, παρατηρούν τα εξής:

• ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ: (Πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών): «Θεωρούμε υβριστική και απαράδεκτη την έμμεση συκοφαντία ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες, και ειδικώτερα οι Πολιτικοί Μηχανικοί, είναι φοροφυγάδες. Για μας δεν υπάρχουν σήμερα κατ΄ αρχήν ελεύθεροι επαγγελματίες, αλλά ανελεύθεροι μικροεπαγγελματίες που συνθλίβονται από τη δράση των μεγάλων συγκροτημάτων – ολιγοπωλίων ή μονοπωλίων – κάτω από την ανοχή του «ουδέτερου» κράτους. Πιστεύουμε, ότι το κράτος πρέπει προς τα εκεί να κατευθύνει τις ενέργειές του για τον εντοπισμό της διαφυγής των εσόδων του. και για τα υπερκέρδη και για τη φοροδιαφυγή. Ανεξάρτητα πάντως από τα παραπάνω και ειδικώτερα για τον κλάδο των Πολιτικών Μηχανικών, ούτε υπάρχει, ούτε μπορεί να υπάρξει φοροδιαφυγή.
• ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΦΙΛΙΑΣ (Πρόεδρος του Συλλόγου Μηχανολόγων – Ηλεκτρολόγων): «Δεν πιστεύω ότι θα θιγούν με τα νέα μέτρα οι Μηχανολόγοι. Γιατί όλες οι δουλειές τους είναι εμφανείς. Υπάρχει, εξ άλλου, ο έλεγχος του Τ.Ε.Ε. και του ίδιου του κράτους. Εκείνο που επιβάλλεται είναι να μη γίνει από τους εφόρους καταχρηστική εφαρμογή των δικαιωμάτων που τους δίνει το νομοσχέδιο» .

Τα Συμβούλια, εξ άλλου, όλων των Δικηγορικών Συλλόγων, Ιατρικών κλπ., συνέρχονται για να συζητήσουν για το δημιουργηθέν θέμα.

Πάντως, η δήλωση του κ. Έβερτ, ότι ούτε για κυνηγητό πρόκειται, ούτε αυθαιρεσίες πρόκειται να γίνουν και ότι δεν θα θιγούν οι μικροί και οι μεσαίοι, αλλά λίγοι που έχουν τεράστια έσοδα, δηλώνουν όμως και φορολογούνται για μηδαμινά, προσδιορίζει τον στόχο του φορολογικού μέτρου. Απομένει, βεβαίως, η εφαρμογή του.