Το ημερολόγιο έγραφε 6 Φεβρουαρίου του 2015 όταν ο Βαγγέλης παίρνει την απόφαση να τελειώσει το προσωπικό του μαρτύριο με τον δικό του τρόπο. Ύστερα από το μεσημεριανό γεύμα στην τραπεζαρία της σχολής ανεβαίνει στο δωμάτιό του, μέσα στο οποίο τη στιγμή εκείνη βρίσκεται ο συγκάτοικός του, και αμέσως μετά κατευθύνεται στην τουαλέτα που βρίσκεται στον εξωτερικό χώρο. Λίγο μετά επιστρέφει ένα άλλος άνθρωπος: θυμωμένος, ταραγμένος, θολωμένος. Το παιδί με τους γλυκούς τρόπους που ενημερώνει πάντα τον συγκάτοικό του για το πού θα πάει και τι θα κάνει του τη φράση: «Τα κλειδιά να τα πάρω ή να τα αφήσω;» και κλείνει βιαστικά πίσω του την πόρτα. Πίσω του αφήνει τα πάντα: μπουφάν, κινητό, πορτοφόλι, πάσο. Όλα δείχνουν ότι ο Βαγγέλης έφυγε για να μη γυρίσει ποτέ. Λίγες ώρες αργότερα όλοι αρχίζουν να τον αναζητούν. Λίγα εικοσιτετράωρα μετά, στους «όλους» προστίθενται Αστυνομία, Πυροσβεστική, άνδρες της ΕΜΑΚ, εθελοντικές οργανώσεις και μια ολόκληρη χώρα υποθέτοντας τα πιο απίθανα σενάρια. Κάποιοι τον βλέπουν σε λεωφορεία, άλλοι σε τρένα, άλλοι στα Ιωάννινα, άλλοι τον εντοπίζουν στην Αθήνα, άλλοι στο Αγρίνιο κι άλλοι στην Αμφιλοχία.
Κι όμως, ο Βαγγέλης για μια ακόμη φορά βρίσκεται κοντά στους βασανιστές του, σε έναν βάλτο 800 μέτρα από τη σχολή, στέλνοντάς τους το μήνυμα ότι αυτή τη φορά είναι ανίκανοι να τον πειράξουν. Για 40 ολόκληρες ημέρες η Αστυνομία αντί να μπαγλαρώσει τους βασανιστές του Βαγγέλη και να τους ανακρίνει, επιδίδεται σε βόλτες χωρίς το παραμικρό αποτέλεσμα.
Η Ελλάδα παγώνει μπροστά στην τραγική είδηση και στο επακόλουθο πόρισμα του ιατροδικαστή: «Το σύνολο των ευρημάτων συνηγορεί υπέρ της εκδοχής της αυτοχειρίας. Κατά την νεκροτομή βρέθηκε μία προθανάτια κάκωση (τομή από μαχαίρι) στον δεξιό καρπό. Πλην αυτής δεν βρέθηκε άλλη προθανάτια κάκωση, ενώ όλες οι άλλες είναι μεταθανάτιες και συγκεκριμένα στο πρόσωπο και τον θώρακα, που έχουν προκληθεί από ζώα…».
Το πρωινό της περασμένης Τρίτης πλήθος κόσμου, με δάκρυα στα μάτια, συνοδεύει τον Βαγγέλη στην τελευταία του κατοικία στο Σελλί Ρεθύμνου, το χωριό του πατέρα του, τον τόπο που αγαπούσε περισσότερο από κάθε άλλον στην Κρήτη. Ένα επαναλαμβανόμενο «γιατί» στα χείλη της τραγικής μάνας συνθέτουν το σκηνικό του αποχαιρετισμού: «Είμαι περήφανη, Βαγγέλη… Μ’ ακούς; Είμαι περήφανη για σένα!» φωνάζει ξανά και ξανά η Μαρία Γιακουμάκη
Η τραγική κατάληξη της υπόθεσης του Βαγγέλη Γιακουμάκη στα Γιάννενα, με την αυτοκτονία του σπουδαστή της Γαλακτοκομικής Σχολής, όπως και η εξαφάνιση του 11χρονου Άλεξ από τη Βέροια συγκλόνισαν όλη την Ελλάδα. Το ίδιο θλιβερά συντάραξε την κοινή γνώμη και το αιματηρό φινάλε του 19χρονου μαθητή του ΟΑΕΔ Δημήτρη Πατμανίδη στου Ρέντη, ο οποίος, προτού βάλει τέλος στη ζωή του, εισέβαλε στις σχολικές εγκαταστάσεις με καραμπίνα πυροβολώντας στα τυφλά τραυματίζοντας ένα συμμαθητή τους και δύο περαστικούς. Κι όμως, είναι μόνο τρία αθώα θύματα από τα πολλά ακραία, δραματικά και αυξανόμενα ραγδαία κρούσματα σχολικού εκφοβισμού και βίαιης νεανικής παραβατικότητας, τα οποία δεν ευαισθητοποίησαν όσο έπρεπε τις αρμόδιες αρχές.
Τα τελευταία τέσσερα χρόνια η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος έχει χειριστεί 11 σοβαρές δικογραφίες. Πρόκειται για περιπτώσεις bullying σε σχολεία και πανεπιστήμια όπου χρησιμοποιήθηκε το διαδίκτυο προκειμένου οι δράστες να πιέσουν πρόσωπα και καταστάσεις, χρησιμοποιώντας είτε μονταρισμένα βίντεο και φωτογραφίες, είτε απειλές, είτε προσωπικές συνομιλίες. Παράλληλα, η συγκεκριμένη υπηρεσία έχει ξεκινήσει έναν κύκλο ενημέρωσης προκειμένου να συμβουλεύει σχολεία και καθηγητές για το πώς θα λύσουν θέματα που έχουν να κάνουν με παρεξηγήσεις παιδιών, που για κάποιους είναι προστάδιο του bullying. Γιατί, όπως εξηγούν ειδικά εκπαιδευμένοι αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ, δεν είναι δυνατόν την παρεξήγηση των παιδιών να τη χαρακτηρίσουμε bullying. Αυτά, λένε, είναι τα φυσικά πειράγματα μεταξύ των παιδιών ενώ στις περιπτώσεις που παρατηρούνται φαινόμενα με πειράγματα και διαπληκτισμούς έρχονται σε επαφή με τα σχολεία και κάνουν τη διαχείριση εξ αποστάσεως
Το Μάρτιο του 2006 όλη η Ελλάδα πάγωσε όταν άρχισε να ξεδιπλώνεται η υπόθεση του Άλεξ από τη Βέροια. Ο 11χρονος είχε εξαφανιστεί, η μητέρα και ο πατριός του τον έψαχναν παντού, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Μια παρέα παιδιών τα οποία τον πείραζαν, τον κορόιδευαν και τον απειλούσαν, ομολόγησαν ότι την ημέρα της εξαφάνισής του τον χτύπησαν, τον έσπρωξαν και τελικά τον σκότωσαν! Δεν βρέθηκε ποτέ και εκείνος έμεινε στην Ιστορία ως το πρώτο θύμα bullying στην Ελλάδα. Από τότε το θέμα έχει απασχολήσει αρκετές φορές τα ΜΜΕ. Στις 10 Απριλίου του 2009 ο 19χρονος Δημήτρης Πατμανίδης μπούκαρε στη Σχολή Μαθητείας του ΟΑΕΔ στου Ρέντη, όπου φοιτούσε, και με μια καραμπίνα άρχισε να πυροβολεί, τραυματίζοντας εντέλει έναν 18χρονο συμμαθητή του και δύο εργάτες. Στη συνέχεια αυτοπουροβολήθηκε… «Δεν αντέχω να με απαξιώνουν άλλο και να μη μου δίνουν σημασία. Θα τους πάρω ότι πολυτιμότερο έχουν. Είμαι εγωιστής. Δεν αντέχω άλλο το φτύσιμο», ανέφερε στο σημείωμα που άφησε πίσω του.
Πριν από περίπου ενάμιση χρόνο οι γονείς μιας μαθήτριας της Β΄ Λυκείου σε ένα από τα λεγόμενα ακριβά σχολεία της Αθήνας κατήγγειλαν ότι το παιδί τους έχει πέσει θύμα άγριου bullying, που μάλιστα την είχε οδηγήσει και σε απόπειρες αυτοκτονίας. Το κορίτσι, βυθισμένο σε μαύρες σκέψεις και μελαγχολία, είχε κλειστεί στο σπίτι και δεν ήθελε με τίποτα να πάει σχολείο γιατί κάποιοι είχαν κυκλοφορήσει ένα βίντεο που το έδειχναν να συμμετέχει σε ομαδικό όργιο με τέσσερις άγνωστους άνδρες. Τις πρώτες ημέρες προσπαθούσε να το παλέψει μόνη της χωρίς να πει σε κανέναν τίποτα. Όμως η πίεση ήταν μεγάλη, ένιωθε ανίσχυρη και αυτό την έκανε να λυγίσει και να θέλει να δώσει τέλος στη ζωή της. Ωστόσο, ευτυχώς δεν τα κατάφερε κι έτσι αποφάσισε να μιλήσει στους γονείς της. Τα ηλεκτρονικά ίχνη που είχε αφήσει πίσω του ο ερασιτέχνης δράστης κάρφωσαν πολύ σύντομα την ταυτότητά του στους αστυνομικούς. Όλα όσα αποκαλύφθηκαν προκάλεσαν σοκ στους μαθητές του σχολείου. Πίσω από τη βρώμικη δουλειά κρυβόταν ένα συμμαθητής της 16χρονης, ο οποίος, όπως κατέθεσε μετά τον εντοπισμό του, κατασκεύασε το «ροζ» βίντεο για να εκδικηθεί την κοπέλα επειδή ήταν καλύτερη μαθήτρια από αυτόν. Το αγόρι ήταν ο δεύτερος καλύτερος μαθητής του σχολείου, όμως δεν είχε καταφέρει να αγγίξει την κορυφή κι έτσι αποφάσισε να γκρεμίσει ηθικά την ανταγωνίστριά του.
Τυφλό bullying σε σχολείο
«Θα μπω με καραμπίνες και θα σας σκοτώσω όλους, θα πεθάνετε». Αυτή η επαναλαμβανόμενη ανάρτηση μέσα σε μια μέρα σε sites που χρησιμοποιούν μαθητές σχολείων από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο για να επικοινωνούν μεταξύ τους και οι ύβρεις προς μαθητές και καθηγητές σχολείου στον Κολωνό προκάλεσαν ανησυχία και προσφυγή του διευθυντή στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Οι αξιωματικοί, μελετώντας τις αναρτήσεις έκριναν την υπόθεση ως άκρως σοβαρή και ξεκίνησαν αμέσως την έρευνα για τον εντοπισμό του δράστη που εξαπέλυσε τυφλές ύβρεις και απειλές προς όλο το σχολείο. Και δεν άργησαν να τον εντοπίσουν. Όπως διαπιστώθηκε, δεν ήταν ένας αλλά τρεις μαθήτριες, εκ των οποίων η μία κόρη στρατιωτικού και η άλλη καθηγήτριας, οι οποίες κυριευμένες από ρατσιστικό αμόκ ήθελαν να μπουν με καραμπίνες σε σχολείο και να κάνουν κακό στους συμμαθητές τους.
Τρόμος στο Πανεπιστήμιο Πειραιά.
Ένας 20χρονος φοιτητής που τον είχαν κόψει σε όλα τα μαθήματα ήταν ο άνθρωπος που πέρσι τον Ιούλιο χρησιμοποίησε το Διαδίκτυο για να εκτοξεύσει ύβρεις και απειλές κατά του πρύτανη και των καθηγητών του Πανεπιστημίου Πειραιά, ότι θα τους σκοτώσει και θα τους κάνει κομματάκια. Ο 20χρονος φοιτητής του Τμήματος Πληροφορικής, όπως είπε μετά τη σύλληψή του στους αστυνομικούς, είχε απελπιστεί καθώς έβλεπε τον έναν μετά τον άλλον τους καθηγητές να τον κόβουν από τα μαθήματα. Έτσι αποφάσισε να τους εκδικηθεί μέσω σελίδας στο facebbok, εξαπολύοντας ύβρεις και απειλές εναντίον του πρύτανη και των καθηγητών του πανεπιστημίου, σκορπώντας τρόμο και πανικό.
Διασυρμός με «ροζ» φωτογραφίες
Κεντρικό πρόσωπο μιας πρωτοφανούς υπόθεσης με διακίνηση άσεμνων φωτογραφιών που είχαν φτιαχτεί με υλικό από το προφίλ της στο facebook έγινε μια μαθήτρια γνωστού ιδιωτικού σχολείου των βορείων προαστίων. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε στις αρχές του 2012 όταν το κορίτσι άρχισε να δέχεται πειράγματα και πονηρά αστεία από τους συμμαθητές της χωρίς να γνωρίζει το γιατί. Στην αρχή δεν έδωσε σημασία, όταν όμως τα πειράγματα έγιναν πιο έντονα και τα αστεία μια κακόγουστη φάρσα, άρχισε να το ψάχνει. Ανακάλυψε, λοιπόν, ότι κάποιοι είχαν κλέψει φωτογραφίες από το προφίλ της στο facebook, τις παραποίησαν και στη συνέχεια τις διακίνησαν σε όλη την τάξη. Σε κατάσταση σοκ και αδυνατώντας να πιστέψει ότι είχε πέσει άγριου bullying, μίλησε στους γονείς της και αυτοί με τη σειρά τους στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Όπως διαπιστώθηκε, εμπνευστής και εκτελεστής του σατανικού αυτού σχεδίου ήταν μια συμμαθήτρια της μικρής, η οποία παραδέχτηκε ότι προέβη σε αυτή την πράξη γιατί τη ζήλευε.
Όταν δεν το λέγανε bullying
Θυμάμαι στην Πέμπτη και Έκτη Δημοτικού 1957-1959 στο Δημοτικό σχολείο των Αποστόλων, στο οποίο φοιτούσαν και τα παιδιά από την Γένα, να δίδουμε ομηρικές μάχες, στην πεζούλα του Μπέη, στα διαλείμματα για την ανάδειξη αρχηγού. Αρχηγός ανακηρυσσόταν αυτός που έβαζε κάτω (ράχη) όλους τους αντιπάλους. Έπεφτε πολύ ξύλο με μικροτραυματισμούς και μώλωπες, όμως δεν κώλωνε κανείς. Όταν τέλειωνε η παρτίδα, είμαστε μέλι γάλα. Πλάκες και χοντρές γινόντουσαν, αλλά μεταξύ αυτών που σήκωναν και τις γύριζαν πίσω.
Μια φορά βγήκε στο μάθημα ο διπλανός μου. Λιγατάρικα πράγματα κέτεχε, αλλά ήταν διάολος. Καλίγωνε και τον ψύλλο. Μέχρι να ανοίξει το στόμα του, του’ στεσε ένα άλλο τσουτσέκι τέλι στο μπροστινό μας θρανίο. Όπως κατέβαινε φουριόζος να κάτσει στο θρανίο, πιάνεται στο τέλι και μπρουμουτάχαμαι. Ευτυχώς γινόταν φασαρία και δεν το πήρε χαμπάρι η δασκάλα. Φυσικά μετά μας πλήρωσε όπως μας έβγαινε. Αδιαμαρτύρητα που να τολμήσουμε να αναφέρουμε τον δράστη που μας σπαζοκεφάλιασε, θα τρώγαμε και ξύλο και μάλιστα με το φόρτωμα.
Το κυνηγητό που έτρωγαν τα μικρότερα παιδιά των οικογενειών δεν περιγράφεται. Στα πάντα έτρεχε ο μικρός. Βασανιστές ήταν τα μεγαλύτερα αδέλφια. Έτρωγε ξύλο να πάει και ξύλο γιατί άργησε να γυρίσει. Μια φορά πήγαμε σε μια παραλία και κατά σύμπτωση γνωρίστηκα μ’ ένα ………που ‘κανε ένα μικρό μαγαζάκι για την εξυπηρέτηση των λουομένων, τον ρώτησα για τον αδελφό του συμμαθητή μου στο Γυμνάσιο που τον χάσαμε μου λέει. Έμενε μαζί με τον μεγάλο μας αδελφό, που τον κατασκότωνε στο ξύλο κι έτσι έδωσε μερέ ντου.
Μεγάλο επίσης εκφοβισμό δημιουργούσανε μεταξύ τους τα παιδιά των γειτονικών χωριών. Όποιο παιδί πήγαινε για οποιοδήποτε λόγο σε άλλο χωριό, τ’ αντιμετωπίζανε ως εισβολέα και του χυνόντουσαν με ξύλα και με πέτρες. Αν τους έδινες διαπιστευτήρια, ότι έχεις δικού σου ανθρώπους και πας σε αυτούς, μπορεί και να σε άφηναν. Με τα Θρονιανάκια είμαστε συνέχεια σε εμπόλεμη κατάσταση. Αυτά είχαν το πλεονέκτημα της Κεφάλας και δεν μας άφηναν να σιμώσουμε τ’ ζα …. γύρους τσι. Με 10λεπτο πετροπόλεμο, μας έκαναν πίσω. Βγάλαμε μια φορά το άχτι μας όταν βάση σχεδίου αδυνατίζοντας το κέντρο και ενισχύοντας τ’ άκρα, καταφέραμε να πιαστούμε χέρια με χέρια.
Μου κάνει εντύπωση η αναφορά στους Κρητικούς φοιτητές που όχι μόνο έπρεπε να προστατέψουν τους συντοπίτες τους, τους βασάνιζαν οι ίδιοι. Η οποιαδήποτε πλάκα που γίνεται σε ένα άτομο που δεν την ανταποδίδει, είναι αισχρή κι ελεεινή. Η αντίδραση του μπορεί να είναι ανεξέλεγκτη. Εμείς μια φορά μόλις πατούσαμε σε μια Σχολή δικτυωνόμαστε με τους μεγαλύτερους συντοπίτες μας. Γινόμαστε μια παρέα και δεν νιώθαμε ξένοι στον ξένο τόπο. Δεν υπήρχε περίπτωση να δουλέψει κανείς κανένα πρωτάκι. Οι μεγάλοι καθάριζαν με δυο κουβέντες. Όταν ήμουν στην ΑΣΟΕΕ, έγινε μια παρεξήγηση με μια κοπελιά, όταν δεν δέχτηκε κάποιο πείραγμα που της έκανε ένας από την παρέα μου μη κρητικός. Μετά 2-3 μέρες είδα την κοπελιά μ’ ένα Ρεθεμνιώτη φοιτητή. Άμα χωρίσανε τον ρώτησα από πού ‘ναι η κοπελιά. Μου ‘πε από το Ρέθυμνο. Άνοιξε η γη και με κατάπιε. Κατά κάποιο τρόπο έπρεπε εγώ να προσέχω τα Ρεθεμνιωτάκια και θεώρησα βαριά την συμπεριφορά του φίλου μου. Όταν την συνάντησα σε ένα διάδρομο της Σχολής, της έδωσα γνώρα και της ζήτησα συγνώμη για το συμβάν. Την επόμενη φορά που συναντηθήκαμε ήταν μαζί κι ο φίλος μου και της ζήτησε κι αυτός συγνώμη. Συγνώμη την συγνώμη που λέτε τους πάντρεψα και τώρα έχουν εγγόνια. Όλα αυτά που περιγράφω είναι απλά πλημμελήματα μπροστά στην συμπεριφορά μας απέναντι σε άτομα που είχανε προβλήματα των άκρων, της όρασης της ακοής κ.λπ. Τους αποκαλούσαν με το όνομα της …… τους. Κουτσός, κουλός, στραβός, κουφός. Πολλά παιδιά δεν έβλεπαν στον πίνακα, αλλά δεν έβαναν γυαλιά, γιατί τα κοροϊδεύανε «γυαλάκια» τα άλλα παιδιά. Εγώ ένα γυαλιά 20 χρονών, ενώ έπρεπε να τα φοράω από το Δημοτικό. Ένα καθηγητή είχαμε που φορούσε ακουστικά κι ευτυχώς δεν άκουγε τους χαρακτηρισμούς που του δίναμε. Πολλές λέξεις με πρώτο συνθετικό το –κουφο. Ο χειρότερος εκφοβισμός γινόταν στους «διαφορετικούς" στους ανθρώπους με ψυχικά και νοητικά προβλήματα. Ακόμα ελεεινολογώ τον εαυτό μου, όταν μαζί με άλλα παιδιά τους κάναμε τη ζωή τους δύσκολη, ειδικά την ώρα που πήγαιναν να ησυχάσουν στην γωνιά τους.
