Της Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
«Όλοι λένε πως πρέπει να αφήσουμε έναν καλύτερο κόσμο για τα παιδιά μας.
Κανείς, όμως, δε σκέφτηκε να αφήσει καλύτερα παιδιά για τον κόσμο μας.»
Υπερβολικό, θα σκεφτείτε οι περισσότεροι, αφού η έγνοια κάθε γονιού είναι πώς να αναθρέψει καλύτερα το παιδί του. Δυστυχώς, τα γεγονότα διαψεύδουν αυτές τις προσπάθειες και με το χειρότερο τρόπο ακυρώνουν τη γονεϊκή ιδιότητα. Το πλέον σίγουρο είναι πως τα παιδιά δε φταίνε. Αποτελούν τον καθρέπτη μας, στον οποίο καθρεπτίζεται η δική μας ηθική κατάπτωση, ο δικός μας υπέρμετρος εγωισμός.
Ας δούμε, όμως, αυτά τα θλιβερά γεγονότα. Στατιστικά, ο νομός μας εξακολουθεί να κατέχει την επονείδιστη πρωτιά στην κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους. Ρίξαμε το φταίξιμο στα έθιμα, αντί να κοιτάξουμε κατάματα την αλήθεια, που αποκαλύπτει την αδιαφορία του κάθε γονιού να μάθει στο παιδί του υγιείς συνήθειες, να προβάλλει θετικά πρότυπα, πρωτίστως με το δικό του παράδειγμα. Δεν απαγορεύουμε κάτι, γιατί τα παιδιά αντιδρούν. Δίνουμε θετικά κίνητρα. Τα προτρέπουμε να επιλέγουν από μόνα τους το ασφαλές και ωφέλιμο, με συστηματική δουλειά από πολύ μικρή ηλικία.
Με τον ίδιο τρόπο επιδιώκουμε να τα αποτρέψουμε από τις πρόωρες σεξουαλικές σχέσεις. Να εκτιμούν την αξία της φιλίας, να χαίρονται τη συντροφικότητα. Δεν μπορεί να νιώθουμε καλά διαβάζοντας με πηχαίους τίτλους στα έντυπα, πως παρουσιάζουν έξαρση το τελευταίο διάστημα στο Ρέθυμνο τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Αν, μάλιστα, το ψάξουμε λίγο παραπάνω, πληροφορούμαστε πως κι οι εφηβικές εγκυμοσύνες αυξάνονται μετά τις πενθήμερες εκδρομές. Αυτή η βιασύνη να τα γευτούν όλα από τόσο μικρή ηλικία, είναι ο χειρότερος βιασμός, που υπόκεινται οι σημερινοί νέοι.
Ποια είναι η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση; Η εμπέδωση των μέσων αντισύλληψης ή η αποτροπή σύναψης ερωτικής σχέσης από τα πρώτα εφηβικά χρόνια; Ο μέσος όρος ηλικιακά των σεξουαλικά ενεργών μαθητών είναι τα 13-14 χρόνια για τα αγόρια και από τα 15 για τα κορίτσια. Σύμφωνα με τα πανελλήνια στατιστικά στοιχεία, από τις 300.000 αμβλώσεις που πραγματοποιούνται στη χώρα μας ετησίως, σημαντικό είναι το ποσοστό των κοριτσιών στην ηλικία των 16 - 17 ετών, που υποβάλλονται στη συγκεκριμένη επέμβαση, αν και δεν υπάρχουν επίσημα καταγεγραμμένα στοιχεία, τα οποία να δίνουν μια συνολική εικόνα, επειδή οι έφηβες καταφεύγουν σε ιδιωτικές κλινικές, ώστε να εξασφαλίζουν την ανωνυμία.
Η πρόωρη έναρξη της σεξουαλικής ζωής είναι ένα πολύ ανησυχητικό φαινόμενο, γιατί μπορεί να οδηγήσει σε εγκυμοσύνες, σε μετάδοση σοβαρών ασθενειών και σε διάφορες τραυματικές εμπειρίες. Σύμφωνα με έρευνες το ασταθές οικογενειακό περιβάλλον (π.χ. διαζύγιο) συμβάλλει σε υψηλότερες πιθανότητες σεξουαλικής ενεργοποίησης των εφήβων. Κατανοούμε πως στην έναρξη της εφηβείας η γενετήσια ορμή, αλλά και η ανάγκη για ψυχική επαφή κάνει πιο έντονο το ενδιαφέρον του νεαρού ατόμου για το άλλο φύλο. Αλλά μπορούμε να μάθουμε στο παιδί πώς να ελέγχει την ορμή αυτή, έτσι ώστε η ερωτική επαφή να αποτελέσει πράξη συναισθηματικής ωριμότητας κι όχι το αποτέλεσμα πίεσης ή αντίδρασης. Να συνάπτει σχέσεις με ουσιαστική επικοινωνία και τρυφερότητα, με ψυχική και συναισθηματική συμμετοχή, οι οποίες δεν θα το αποσυντονίζουν από την κύρια εργασία της ηλικίας του, την απόκτηση πνευματικών εφοδίων.
Άλλωστε, αν δεν μάθει το παιδί να ελέγχει αυτές τις ορμές, τότε θα γίνει σύντομα υποχείριο κι άλλων έντονων παρορμήσεων. Διεθνείς έρευνες αποκαλύπτουν πως έφηβοι με πρώιμη σεξουαλική εμπειρία έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας και να κάνουν χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών. Αν εμείς αντιμετωπίζουμε το παιδί μας ως ψυχοσωματική οντότητα κι εστιάσουμε στην ενίσχυση των ψυχικών αρετών, τότε και το ίδιο δε θα συμπεριφέρεται σαν άγριο θηρίο που παρασύρεται από σωματικά πάθη.
Το παιδί χρειάζεται την αμέριστη αγάπη και το ειλικρινές ενδιαφέρον μας, χωρίς υστερίες και ασφυκτική υπερπροστασία, χωρίς υλικές επιβραβεύσεις και καλοπιάσματα και οπωσδήποτε, χωρίς «παρκαρίσματα» σε ηλεκτρονικές νταντάδες και εξαντλητικές δραστηριότητες. Μαθαίνοντας να ακούμε όσα το απασχολούν, προσπαθώντας από τη βρεφική ηλικία να κερδίζουμε, κι όχι να επιβάλλουμε, τον σεβασμό και την εμπιστοσύνη, θέτοντας κοινώς αποδεκτά όρια, διδάσκοντας με το δικό μας προσωπικό παράδειγμα, με υπομονή και τρυφερότητα, χτίζουμε σχέσεις βασισμένες σε γερά θεμέλια, που καμιά εφηβική ορμονική διαταραχή, καμιά κακή φιλική επιρροή και κανένας επίδοξος ανώμαλος δεν μπορούν να γκρεμίσουν.
Το παιδί δε χρειάζεται ένα τέλειο γονιό, θέλει το γονιό δίπλα του. Και τότε εκείνο θα λάμπει σαν ήλιος φωτεινός, χαρίζοντάς μας τη ζωογόνα κι ακτινοβόλα δύναμή του.
(συνεχίζεται)
