Είναι η πιο ευχάριστη ημέρα της εβδομάδας. Η Ann κι εγώ, δουλεύουμε εθελοντικά στην τοπική βιβλιοθήκη. Είναι μια γνωστή και έμπειρη ιστορικός, και ακολουθώ πιστά τις οδηγίες της. Εξετάζουμε όλα τα βιβλία στο τρόλεϊ, αποφασίζουμε ποια είναι χρήσιμα για την τοπική ιστορική συλλογή και κατόπιν, τα δίνουμε για αρχειοθέτηση.
Λες να βρεθεί κάποιος να θέλει να ερευνήσει της νυχτοπεταλούδες του Hampshire?
Δύσκολες αποφάσεις. Τα σκουπίδια ενός ιστορικού, είναι ο θησαυρός κάποιου άλλου. Μεταξύ αστείων και πνιχτών γέλιων, γίνεται και λίγη δουλειά. Οι νυχτοπεταλούδες μένουν προς το παρόν.
Και τότε είναι που το χέρι μου πέφτει στο επόμενο βιβλίο. Στην ειδυλλιακή φωτογραφία του εξώφυλλου, μια μικρή πετρόκτιστη παράγκα είναι σχεδόν καλυμμένη από κισσό. Η βλάστηση γύρω, είναι πυκνή. Τριανταφυλλιές και δέντρα την περιτριγυρίζουν. Το βιβλίο φέρει τον τίτλο «Τα Αποχωρητήρια του Hampshire», και απαθανατίζει τις εποχές που τα εν λόγω κτίρια βρισκόταν στις πιο απόμακρες γωνιές των κήπων.
Δικαιολογημένη τόση βλάστηση γύρω από την παράγκα λοιπόν, συμφωνούμε και αποφασίζουμε να το κρατήσουμε. Το βιβλίο όμως μου κινεί την περιέργεια και στο τέλος της ημέρας, το διαβάζω.
Όπως αρμόζει στην περίσταση, «Τα Αποχωρητήρια του Hampshire» είναι γραμμένα με πλούσιο χιούμορ. Ο Ian Fox ξεκινά με την ιστορία του Βρετανικού WC, η οποία είναι πολύ πρόσφατη και αναφέρεται στο γεγονός ότι μπορεί ο άνθρωπος να έκανε τις πρώτες βόλτες πάνω στο φεγγάρι το 1970, αλλά σε αρκετά μέρη της Βρετανίας, οι κάτοικοι βασίζονταν σε μια παράγκα με μια τρύπα στο έδαφος και ένα κουβά. Και συνεχίζει λέγοντας ότι ενώ οι Μινωίτες απολάμβαναν ένα επαρκές σύστημα με υδροσωλήνες και υπονόμους, οι αρχαίοι Βρετανοί πάσχιζαν να χτίσουν το Stonehenge.
Όπως είναι φυσικό, οι πολυπληθείς πόλεις του 19ου αιώνα, υπέφεραν από ασθένειες όπως ο τύφος και η διφθερίτιδα. Όταν μάλιστα εμφανίστηκαν τα πρώτα θύματα χολέρας, οι αρχές προβληματίστηκαν.
Μήπως φταίει το νερό? Μήπως πρέπει να κάνουμε κάτι?
Κι αυτό γιατί οι μεγαλουπόλεις βλέπετε, δεν βασίζονταν στις παράγκες των κήπων αλλά στις παράγκες πάνω από τα ποτάμια.
Μπορεί σήμερα, μόνο η ιδέα αυτής της εικόνας να φέρνει απέχθεια, αλλά το 1876, το θέμα του Βρετανικού αποχωρητηρίου τέθηκε προς ψηφοφορία στην επαρχία του Hampshire, και απορρίφτηκε. Η κοινή γνώμη ήταν διχασμένη μεταξύ των «υπονομικών» και των «αντί-υπονομικών» («Sewerites» και «Muckabites»).
Οι «αντι-υπονομικοί», οι οποίοι ήταν κυρίως οι φορολογούμενοι και θα έπρεπε να σηκώσουν το «αβάσταχτο οικονομικό βάρος», αρνήθηκαν αυτή την «μη απαραίτητη και ακριβή επιχείρηση».
Τα τελευταία εσωτερικά, «ακριβά και περιττά» WC, εγκαταστάθηκαν μόλις σαράντα χρόνια πριν. Αλήθεια, πόσα «περιττά και ακριβά» έργα θα θεωρούνται απαραίτητα εκατό χρόνια αργότερα?
