Θα θυμάστε φαντάζομαι τη ‘θεία από την Αμερική’, την κυρία εκείνη στις παλιές Ελληνικές ταινίες που ζει χρόνια στο εξωτερικό. Έρχεται για διακοπές στην Ελλάδα, και όλο και κάποια Αγγλική φράση θα πετάξει προς επίδειξη των ξενόγλωσσων ικανοτήτων της. Σαν παιδί γέλασα κι εγώ αρκετά συχνά με την εν λόγω κωμική ηρωίδα.
‘Πως είναι δυνατόν να ξεχάσει την μητρική της γλώσσα?’ σκεφτόμουν και καμιά φορά κρυφογελούσα όταν συναντούσα και κάποια στην πραγματικότητα. Ας πρόσεχα. Η αλήθεια είναι ότι παθαίνει κανείς ότι κοροϊδεύει…
Τι συμβαίνει όταν δεν μιλάς τη γλώσσα σου για χρόνια?
Αυτό που ονομάζει ο γνωστός συγγραφέας Bill Bryson. Είσαι ‘ούτε εδώ, ούτε εκεί’. Γιατί μπορεί η ‘θεία από την Αμερική’ να πετάει τις Αγγλικές φράσεις όταν επισκέπτεται την Ελλάδα, όμως σίγουρα δεν επιδεικνύεται. Είναι που για να ακούσει Ελληνική κουβέντα, περνάνε μήνες καμιά φορά.
Επίσης, όταν είναι πίσω στην Αμερική και προφορά έχει, αλλά και Ελληνικές κουβέντες πετάγονται εκεί που δεν τις σπέρνουν.
Η γλώσσα της, όπως και η ίδια, δεν ξέρει που ανήκει. Όταν είναι στην Ελλάδα την ονομάζουν ‘η θεία από την Αμερική’, αλλά όταν είναι στην Αμερική, την λένε ‘η Ελληνίδα’. Δεν ανήκει ούτε εδώ, αλλά ούτε εκεί. Αιωρείται πάνω σε μια φανταστική και παραδεισένια πατρίδα. Αναλόγως, αιωρούνται τα Αγγλικά και τα Ελληνικά της.
Σαν το κουσούρι είναι η προφορά. Δύσκολα την ξεφορτώνεσαι. Κι εμείς οι Έλληνες έχουμε συγκεκριμένα προβλήματα με τα Αγγλικά μας. Ο γιός του John Humphrys, του γνωστού δημοσιογράφου του BBC, ζει χρόνια στην Ελλάδα. Στο βιβλίο του ‘Γαλάζιοι Ουρανοί και Μαύρες Ελιές’, ο Humphrys, περιγράφει τη μέρα που ο γιός του επέστρεψε στο σπίτι του νομίζοντας ότι ο πατέρας της καινούριας Ελληνίδας μαθήτριας του έχει πρόβατα. Η αλήθεια είναι ότι έχει καράβια….
Ενώ γράφονται διαφορετικά, οι δύο λέξεις ακούγονται σχεδόν ίδιες. Όλη η διαφορά βρίσκεται μεταξύ ενός ‘τραβηγμένου’ κι ενός ‘κοφτού’ ‘ι’, και σύμφωνα με τον Humphrys, εμείς οι Έλληνες δυσκολευόμαστε σ’ αυτό το σημείο της Αγγλικής γλώσσας.
Δώδεκα χρόνια στην Αγγλία, κι ακόμα αποφεύγω την προαναφερθείσα παγίδα των ship και sheep, καθώς επίσης και εκείνη των sheet και s@£t. Δεν ανοίγω ποτέ κουβέντα για σεντόνια. Αλλάζω θέμα…
Περπατώντας για το σχολείο, θέλω να υποσχεθώ στην κόρη μου ότι του χρόνου που θα πάμε στην Ελλάδα για διακοπές, θα πάρουμε το καράβι για Σαντορίνη. Επιχειρώ να χρησιμοποιήσω την λέξη ‘φερι’ αυτή τη φορά.
‘Είσαι καλά?’ ρωτάει η κόρη μου. ‘Καβάλα στη νεράιδα θα πάμε στη Σαντορίνη? Μην αρχίσουμε πάλι με τα καράβια και τα πρόβατα!’
Απογοήτευση… Καταραμένη προφορά!
