Η έρευνα της πολιτισμικής μας κληρονομιάς όπως την ψάχνει ο κ.Χάρης Στρατιδάκης και συχνά μας εκπλήσσει με νέες δημοσιεύσεις στον τοπικό τύπο με τα ωραία και αξιόλογα άρθρα του (όπως αυτό στην εβδομαδιαία εφημερίδα «ΡΕΘΕΜΝΟΣ» στις 07-02-2015) μου έδωσαν την αφορμή να ασχοληθώ και αυτή την φορά με το χωριό Πίκρι. Για αυτό ας μου επιτραπεί να τον συγχαρώ και να τον ευχαριστήσω για τις συχνές του αναφορές για την βίλα CLODIO.
Η μνεία στην πολιτιστική μας κληρονομιά είναι το καμπανάκι για το ξύπνημα των υπηρεσιών της αρχαιολογίας ώστε να φροντίσουν να μη καταστραφεί ότι έχει μείνει. Για την κατάρρευση του μνημειακού θολωτού περάσματος της βίλα CLODIO στις 06-12-2013 στον Πίκρη υπάρχουν ευθύνες. Εμείς, πριν από τριάντα και ίσως περισσότερα χρόνια, ενημερώσαμε τις υπεύθυνες αρχαιολογικές υπηρεσίες με επίσημα θεσμικά έγγραφα, ότι θα καταρρεύσει. Παράλληλα οι θεσμικές αυτές υπηρεσίες ενήργησαν δημοπρασία στατικής μελέτης και υποβλήθηκε αρμοδίως. Η βίλα CLODIO έχει οριστεί δια Νόμου διατηρητέο μνημείο και με συγκεκριμένες αναφορές απαγορεύονται οι παρεμβάσεις στο κτίριο από ιδιώτες, επιπλέον έχει δεσμευτεί μια περίμετρος τριάντα μέτρα εκτός κτιρίου με τις ίδιες αναφορές. Εδώ αιωρούνται αρκετά ερωτηματικά: Προκειμένου να σωθεί το κτίριο εκτός από τις έγγραφες αναφορές έγιναν άλλες ενέργειες και ποιες είναι αυτές;;
Στο άρθρο του ο κ.Στρατιδάκης αναφέρει για το δίκτυο αμυντικών πύργων που περιλάμβανε τα χωριά Άδελε, Πηγή, Χαμαλεύρι, Αρσάνι, Μαρουλά, Γιαννούδι, Αμνάτο και Πίκρι. Την θεωρώ μια έρευνα που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής. Ίσως είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύεται ότι και στο χωριό Πίκρι υπήρχε φρουριακός αμυντικός Πύργος. Ο Πύργος αυτός δεν είχε καμία σχέση με την βίλα CLODIO της βενετσιάνικης εποχής. Υπήρχε στην κορυφή του χωριού εντός φρουριακού συγκροτήματος με προστατευτικά κτίρια για ανθρώπινη παραμονή από ενδεχόμενη εχθρική επίθεση και βέβαια για αμυντική αντίσταση. Υπολείμματα του φρουριακού συγκροτήματος και του Πύργου υπάρχουν ακόμη για χρήσιμα συμπεράσματα. Κατά την δική μου άποψη ο Πύργος και το φρουριακό συγκρότημα στο Πίκρι ανοικοδομήθηκαν την Ρωμαϊκή εποχή που ανάγεται από το έτος 69 πχ.
Αρκετές φορές έχουμε γράψει, ότι το χωριό Πίκρι ήταν χώρος που ανά τους αιώνες υπήρξε έντονο το ενδιαφέρον της ανθρώπινης παρουσίας και παραμονής για διάφορες δραστηριότητες. Η παραγωγική του πληθώρα αγαθών κινούσε το ενδιαφέρον σε ντόπιους και ξένους λόγιους και μη, να κατοικίσουν στο χωριό. Υπάρχουν αρκετές ενδείξεις της Μινωικής περιόδου. Αποδείξεις αρκετές της Ρωμαικής. Βυζαντινοί: ο φεουδάρχης Ιωάννης Καλλέργης ήταν μόνιμος κάτοικος του χωριού το έτος 1551 μχ. Έχουμε ονοματοθεσία κοντά στο χωριό «στου Μπεργαντή» και κτίσματα της ίδιας εποχής του παραπάνω ποιητή. Άλλη τοποθεσία με την ονοματοθεσία «Λαβουδιανά» από το «Λαουδάτος» που ήταν καταγωγής από το Βυζάντιο. Όμοια ο Κάστελος με κτίσματα νότια του χωριού και η Καστροκεφάλα βόρεια του χωριού.
Η βίλα CLODIO ήταν βενετσιάνικης εποχής και συγκεκριμένα του έτους 1610, η οποία κατάφερε να κρατηθεί σε χρήση μέχρι πρόσφατα. Το σπουδαιότερο τμήμα αυτής που ήταν το διαβατικό σε σχήμα τούνελ μήκους 30 μέτρα περίπου κατέρρευσε πριν από μερικούς μήνες. Ευτυχώς η επιβλητική πόρτα που μας θυμίζει με τις επιγραφές της και την χρονολογία της οικοδομής της βίλας στέκει αγέρωχη. Την περίοδο της οθωμανικής κατάκτησης στο χωριό έμεναν μόνο ένδεκα Οθωμανοί, δυστυχώς και αυτοί οι λίγοι έκαμαν ζημιά στη βίλα CLODIO.
Κάποιους ενόχλησαν τα δημοσιεύματά μου (όσα αναφέρονται στην βίλα CLODIO) γνωρίζουν όμως, ότι δεν γράφονται από ιδιοτέλεια ή από προσωπική φιλοδοξία. Κάθε πολίτης έχει υποχρέωση να ενδιαφέρεται για τον τόπο που γεννήθηκε, αλλιώς είναι άχρηστος. Η έλλειψη ενδιαφέροντος δεν τιμά κανέναν, αγωνίστηκα σε όλη μου την ζωή για τα κοινά και θα συνεχίσω να το κάνω γιατί πάντα υπάρχει ελπίδα. Αν αυτή την φορά δεν δικαιωθώ, τα γραπτά μένουν και θα πληγώνουν όσους ευθύνονται και όσους αδιαφόρησαν.
Η ενοποίηση των υπηρεσιών της αρχαιολογίας ήταν απαραίτητη γιατί έτσι αφαιρέθηκε το μπαλάκι που παιζόταν ως δικαιολογία ως προς τις ευθύνες της κάθε πλευράς. Ο προηγούμενος διαχωρισμός της ήταν λάθος καθώς η πολιτισμική μας κληρονομιά έχει την τεράστια αξία της σε όλα τα επίπεδα.
Σκαρίφηματικη απεικόνιση του φρουρίου Πίκρη πιθανώς Ρωμαϊκής περιόδου 69πΧ – 395μΧ
(Δια χειρός Κωνσταντίνου Μπιρικάκη 2010)
Η καμάρα της βίλας Claudio του 1610 στον Πίκρη που κατέρευσε την 6/12/2013. Από καμάρα θαυμασμού έγινε καμάρα στεναγμών.
