Της Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
Δυνατό κοινωνικό μήνυμα υπόσχεται να στείλει το φετινό Ρεθεμνιώτικο καρναβάλι. Στο φαινόμενο του bullying εστιάζει η κορυφαία εορταστική εκδήλωση της πόλης μας, που τα τελευταία χρόνια προσελκύει το ενδιαφέρον χιλιάδων επισκεπτών εντός κι εκτός Ελλάδας. Ο εκφοβισμός ως επιθετική και καταχρηστική συμπεριφορά συνιστά μια μάστιγα, που πλήττει βάναυσα μέλη σχολικών και διαδικτυακών κοινοτήτων.
Παρόλο που ο σχολικός εκφοβισμός αφορά κυρίως μικρές ηλικίες (1 στα 10 παιδιά ηλικίας 8-15) και στην εφηβεία αυξάνεται ο εκφοβισμός μέσω της χρήσης των νέων τεχνολογιών, συμβατικά περιστατικά θυματοποίησης εμφανίζονται και σε μεγαλύτερες ηλικίες, όπως αποδεικνύεται και στην περίπτωση του ατυχούς συντοπίτη μας Βαγγ. Γιακουμάκη.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις των διοργανωτών, το σύνθημα που θα προβληθεί στο καρναβάλι «Η σιωπή δε σταματά τη βία. Μη φοβάσαι μίλα», θα σηματοδοτήσει την απαρχή μίας σειράς δράσεων που θα συνεχιστούν όλη τη διάρκεια της χρονιάς, με στόχο την ενημέρωση των μαθητών και την αφύπνιση του κοινού Πανελλαδικά. Είναι πολύ σημαντικό, αναμφισβήτητα, να αναδεικνύεται ένα απειλητικό για τη συνοχή της κοινωνίας μας φαινόμενο, να ενημερώνεται ο κόσμος, προκειμένου να συμβάλλει ο καθένας στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Κατά πόσο, όμως, οι μάσκες, οι αφίσες και κάποιες σποραδικές συζητήσεις συνιστούν στρατηγικές πρόληψης και ουσιαστικές παρεμβάσεις επί του θέματος; Είναι σαν να προσπαθείς να περιορίσεις τη μάστιγα του Aids μόνο με την προφύλαξη, κι όχι με την κατάλληλη διαπαιδαγώγηση για τον περιορισμό των ερωτικών συνευρέσεων, ειδικά στις πολύ νεαρές ηλικίες, που στη χώρα μας έχουν κι ένα άλλο πολύ αρνητικό αποτέλεσμα · είμαστε η πρώτη χώρα πανευρωπαϊκά στις εφηβικές εκτρώσεις.
Η προκλητική και προσβλητική συμπεριφορά κάποιων παιδιών σε βάρος συμμαθητών τους προέρχεται από κακή ανατροφή, από έλλειψη οικογενειακής θαλπωρής. Ακόμα και στους θύτες, οι ερευνητές επισημαίνουν πως περισσότερες πιθανότητες θυματοποίησης έχουν τα άτομα με ελλιπείς κοινωνικές δεξιότητες. Κάθε μητρική επαφή που νευρικά προσπαθεί να αποσιωπήσει το παιδικό κλάμα, κάθε πατρική απόρριψη της έκκλησης του παιδιού για παιχνίδι καλλιεργούν το πρόσφορο έδαφος, για να αναπτυχθεί μία μελλοντική παραβατική συμπεριφορά ως αντίδραση στο αρνητικό κλίμα που βιώνουν τα παιδιά. Η αγάπη, η υπομονή και το αμέριστο ενδιαφέρον των γονιών συμβάλλουν στην ανατροφή ατόμων με αυτοτελή, ισορροπημένη, υπεύθυνη προσωπικότητα.
Επομένως, σε δύο κατευθύνσεις θα πρέπει να κινηθούν οι προσπάθειές μας, για να περιοριστούν τα περιστατικά βίας στη ζωή μας. Από τη μια, η πολιτεία έχει υποχρέωση υψίστη να ενισχύσει τον οικογενειακό θεσμό, παρέχοντας στους γονείς τα μέσα που χρειάζονται για τη αρμονική σωματική και ψυχοπνευματική ανάπτυξη των παιδιών, έτσι ώστε εκείνοι να μπορούν να καλύπτουν τις ψυχοσωματικές ανάγκες των παιδιών. Οι ίδιοι οι γονείς, βέβαια, θα πρέπει με ορθάνοιχτα μάτια κι αυτιά να παρατηρούν τη συμπεριφορά των παιδιών τους, να τα θωρακίζουν από κακόβουλες προσεγγίσεις, και, πρωτίστως, να τα μεγαλώνουν με κατανόηση κι ανιδιοτελή αγάπη. Με αγάπη που «μακροθυμεῖ, χρηστεύεται, συγχαίρει τῇ ἀληθείᾳ· πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει.». Από την άλλη, θα πρέπει να δημιουργήσουμε τις βάσεις για μία ειρηνική κοινωνία, τα μέλη της οποίας συνδέονται με σχέσεις αγαπητικές. Να γκρεμίσουμε τα τείχη του εγωισμού, που περιχαρακώνεται ο καθένας μας κι αγωνίζεται, επιδιώκοντας την προσωπική του και μόνο ευημερία.
Η Ορθοδοξία ως βίωμα θυσιαστικής αγάπης προσφέρει το πιο ελπιδοφόρο μήνυμα για ένα κόσμο αδελφωμένο, χωρίς ανταγωνισμούς, βαναυσότητες και αντιδικίες. Ποιος άκουσε το μήνυμα της ευαγγελική περικοπής της περασμένης Κυριακής, που μας τονίζει ξεκάθαρα πως το κριτήριο της τελικής κρίσης θα είναι η αγάπη μας, η στάση προς τους συνανθρώπους μας; Κι αφού η οδός της σωτηρίας περνάει μέσα από τον πλησίον μας, πώς θα σηκώσεις χέρι ενάντια σ΄ αυτόν που είναι το μέσο της λυτρώσεώς σου; Γιατί να μη βοηθήσεις εκείνον στο πρόσωπο του οποίου βρίσκεται ο ίδιος ο Χριστός; Αν αυτό το μήνυμα, που αποτελεί το απαύγασμα της χριστιανικής διδασκαλίας, ήταν καθημερινή επιδίωξή μας, υπάρχει περίπτωση να εμφανιζόταν οποιαδήποτε μορφή βίας στη ζωή μας;
Δε χρειάζεται να φτιάξουν τα παιδιά μας μάσκες και ζωγραφιές, για να εγκολπωθούν την κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά. Ένωση με τον Χριστό χρειάζονται, για να αποκτήσουν ηθική τελείωση. Την αγάπη και το ενδιαφέρον μας έχουν ανάγκη, για να διαμορφώσουν ακέραιους χαρακτήρες με στάση υπεύθυνη, τόσο απέναντι στον εαυτό τους, όσο κι απέναντι στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.
