Tης Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
Πολύ σημαντικές στη ζωή μας οι γέφυρες. Μας βοηθάνε να περάσουμε απέναντι, ενώνουν περιοχές, διευκολύνουν την πρόσβαση σε δύσβατα μέρη. Υπάρχουν γέφυρες που σου προκαλούν δέος, καθώς τις διαβαίνεις και η ματιά σου χάνεται στο απόλυτο χάος. Οι εργάτες, που συμβάλλουν στην κατασκευή τους είναι ιδιαίτερα θαρραλέοι, αφού ένα λάθος μπορεί να τους στοιχίσει τη ζωή.
Στη χώρα μας, πριν από μερικές μέρες (1/1/2015), πληροφορηθήκαμε την κατάρρευση του ιστορικού γεφυριού της Πλάκας στην Άρτα (όχι του θρυλικού). Η είδηση συγκλόνισε τους ντόπιους, αφού ήταν το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι στα Βαλκάνια με πολλές ιστορικές μνήμες. Αιτία ήταν οι έντονες βροχοπτώσεις, αλλά κι η ελλιπής συντήρηση του μνημείου. Τώρα, είμαστε μάρτυρες της προσπάθειας της νέας κυβέρνησης να επιτύχει μία γέφυρα-συμφωνία, που θα περάσει τους πολύπαθους Έλληνες στην αντίπερα όχθη, της ανθρωπιστικής, της κοινωνικά δίκαιης, της εθνικά υπερήφανης. Πολλοί προσπαθούν να υπονομεύσουν την εθνική αυτή προσπάθεια, γιατί διακυβεύονται τα συμφέροντα, που εξυπηρετούσαν οι προηγούμενες συμφωνίες. Δυστυχώς, οι υπονομευτές αυτοί δεν προέρχονται μόνο από τα ξένα κέντρα εκμετάλλευσης, είναι και εγχώριοι, θυμίζοντας σε όλο τον κόσμο πως το μεγαλύτερο ελάττωμα της φυλής μας είναι η διχόνοια.
Κασσάνδρες από παντού κραυγάζουν για την επερχόμενη καταστροφή, χωρίς να υπολογίζουν τον αντίκτυπο των βαρύγδουπων δηλώσεών τους. Και το χειρότερο είναι πως ακόμα κι αν επιτευχθεί μία νέα συμφωνία, έστω και με ελάχιστες τροποποιήσεις σε όφελος της χώρας μας, θα κατακεραυνώσουν τους συντελεστές της με πύρινους λόγους για υποκριτική στάση, για κοροϊδία του ψηφοφόρων, για εθνική προδοσία.
Ας είμαστε ρεαλιστές. Τα υλικά που χτίζονται οι γέφυρες επικοινωνίας είναι η καλή διάθεση για προσέγγιση, οι αμοιβαίες υποχωρήσεις, ο σεβασμός κι η σωστή εκτίμηση των υπαρχουσών συνθηκών. Εκ προοιμίου, γνωρίζουμε πως οι συνομιλητές μας δεν έχουν και τις καλύτερες διαθέσεις, γιατί αποσκοπούν στο μεγαλύτερο ίδιον όφελος. Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί παράμετροι, που τους αναγκάζουν να προσαρμόσουν αυτή την αρπακτική τακτική, προκειμένου να αποφευχθούν επώδυνες για όλους ρήξεις, που θα οδηγήσουν σε αποσταθεροποίηση της Ευρώπης. Επιπλέον, κι ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος στις τελευταίες δηλώσεις του, μετά τη συνάντησή του με τη Γερμανίδα Καγκελάριο, τόνισε την ανάγκη να παραμείνει η Ελλάδα στην ευρωζώνη. Η γεωπολιτική θέση της χώρας μας είναι πολύ σημαντική, για να θελήσουν κάποιοι την απομόνωσή της.
Όποιος γνωρίζει πόκερ, ξέρει, αν μη τι άλλο, πως το παιχνίδι αυτό απαιτεί έξυπνη τακτική και πολλή ψυχραιμία. Όλες οι οικονομικές συμφωνίες προϋποθέτουν αυτά τα στοιχεία, πόσο μάλλον οι πολιτικές διαπραγματεύσεις. Τι ωφελεί, λοιπόν, να ενώνουμε τις φωνές μας με τους ανθέλληνες, που επενδύουν στην ενδεχόμενη αποτυχία μας και προειδοποιούν για το επερχόμενο Grexit, σαν τον Αρμαγεδδών που θα σαρώσει την ευρωπαϊκή οικονομία και θα αφανίσει τη χώρα μας; Επιτέλους, ας φανούμε μία φορά ενωμένοι, ξεπερνώντας την κομματική μικροψυχία. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, καλώς ή κακώς, όλα είναι αλληλένδετα (φαινόμενο ντόμινο) κι οι συνομιλητές μας, θα προβούν σε σκληρές διαπραγματεύσεις, αλλά δε θα διακινδυνεύσουν την αρμονική ανάπτυξη της ΕΕ, καταστρέφοντας τις γέφυρες επικοινωνίας με κάποιο μέλος της.
Το πιο πιθανό είναι πως λίγα θα κερδίσει η ελληνική μεριά, αλλά θα πρέπει να φανούμε κι εκεί μεγαλόψυχοι και να εκτιμήσουμε το όποιο κέρδος, κι όχι να προβούμε σε καυστικά σχόλια, λέγοντας πως η νέα παράταση ονομάστηκε γέφυρα- συμφωνία, ή τα νέα προαπαιτούμενα μετονομάστηκαν σε προϋποθέσεις ή ότι η Τρόικα μετονομάστηκε σε επιτροπή χ. Είναι ζωογόνα όποια ανάσα κι αν πάρουμε μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο που ζούμε τα τελευταία χρόνια. Οι προσδοκίες θα πρέπει να είναι προσγειωμένες, μικρές και με βάθος χρόνου. Οι διεκδικήσεις απαιτούν σύνεση. Εμείς οι Έλληνες είμαστε επιρρεπείς στο συναίσθημα και λιγότερο στη λογική. Αποθεώνουμε και σταυρώνουμε κάποιον εξίσου εύκολα. Ωστόσο, οι μεγάλες αλλαγές δεν έρχονται από τη μια μέρα στην άλλη. Θέλουν δουλειά, σχέδιο, όραμα και, κυρίως, ομοψυχία.
Σκόπιμο, βέβαια, θα ήταν να προβούμε κάποτε και σε μία διαδικασία αυτογνωσίας κι αναζήτησης των βαθύτερων αιτιών, που μας οδήγησαν σε τόσο δυσχερείς καταστάσεις, προσωπικά κι εθνικά. Το μείζον θέμα δεν είναι η διαγραφή του χρέους, αλλά η διαγραφή της νοοτροπίας. Το Δημόσιο έγινε δυσλειτουργικό, επειδή οι Έλληνες κουβαλώντας τα κατάλοιπα της βαυαροκρατίας, αντιμετώπιζαν το Κράτος ως κάτι ξένο, από το οποίο μπορούν να αποκομίζουν πολλά οφέλη, εργαζόμενοι χωρίς συνέπεια, φοροδιαφεύγοντας, προβαίνοντας σε κάθε είδους λαμογιά, καταχρώμενοι τη δημόσια περιουσία. Από την άλλη, διαδεδομένη είναι η αντίληψη πως οι ιδιώτες είναι εκείνοι που πλουτίζουν σε βάρος των εργαζομένων κι οι ιδιωτικοποιήσεις συρρικνώνουν τον εθνικό πλούτο. Ακρότητες που οδηγούν σε πόλωση και δεν αφήνουν περιθώρια να ανθίσουν ούτε νεοφιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές, που μπορούν να δώσουν ώθηση στην ανάπτυξη, αλλά ούτε και να ισχυροποιηθούν οι δημόσιες λειτουργίες ως θεματοφύλακας ενός Κράτος Δικαίου. Να στραφούμε σε βιώσιμες επιλογές, αλλά να αντιμετωπίσουμε και την παθογένεια. Η ευταξία κι η κοινωνική ευημερία δεν απαιτούν μόνο θυσίες, σαν κι αυτές που έχει υποβληθεί ο ελληνικός λαός την τελευταία πενταετία. Απαιτούν, πλέον, μια γενναία υπέρβαση.
Τέλος, όσο δικαιολογημένη κι αν είναι η ανησυχία για τις πολιτικές εξελίξεις, οι μεμψιμοιρίες δεν ωφελούν. Αντιθέτως, αν όλοι προσευχηθούμε να ευοδωθούν οι προσπάθειες, τότε θα έχουμε περισσότερες πιθανότητες για θετικά αποτελέσματα. Κι ας μην ξεχνάμε, στο πλαίσιο της αναζήτησης διεθνών ερεισμάτων, πως η Ελλάδα, αν και χειμαζόμενη, έχει το πιο μεγάλο σύμμαχο, τον Θεό της Ορθοδοξίας.
