Πάνω στην προεκλογική ένταση οικοδομούνται φαντασιώσεις επί φαντασιώσεων περί του κοντινού και μακρινού μέλλοντος, και όχι σπάνια οι άνθρωποι «πυροβατούν» πάνω στα προβλήματα της καθημερινής ζωής, με την προσοχή τους καθηλωμένη σε ένα σύμπλεγμα υποσχέσεων και επαγγελιών.
Κόσμος, σήματα, συνθήματα, «ατμόσφαιρα» - που λένε στην ποδοσφαιρική αργκό- και άπειρα αυτοκίνητα έξω από τα σχολεία και εκλογικά τμήματα. Σκέπτομαι πως ένα σύστημα εκλογών drive-in, για να μπορεί κανείς να ψηφίζει χωρίς να κατεβαίνει από το αμάξι του (!), θα πήγαινε «κουτί» στο στυλ του Νεοέλληνα γιωταχή… Εγώ σκεπτόμουν πως καλό θα ήταν να απουσίαζαν από τα σχολικά προαύλια κάποια ενοχλητικά «κομματόσκυλα», που περιεργάζονταν με αυθάδη αδιακρισία τους πάκους των ψηφοδελτίων που κουβαλούσαμε, έτσι για να μαντέψουν ποιοι ήμασταν και ποιους εκπροσωπούσαμε.
Ακόμη, ενδόμυχα έκανα μομφή σ’ αυτή την άτυχη νεοελληνική σύζευξη (κόμμα + σκύλος), αν μη τι άλλο για την υβριστική χρησιμοποίηση των συμπαθών τετραπόδων…
Εκλογές λοιπόν «να φαν’ κι οι κότες», και «εκλογολογία» άφθονη έως κατακλυσμική, δίχως όμως παράλληλη διάθεση προβληματισμού ιδεών, προτάσεων, προγραμμάτων και προσώπων, που διαδραματίζεται μέσα σε συνθήκες εκρηκτικού συνωστισμού πολιτικών μηνυμάτων. Μέσα σε συνθήκες που όχι μόνο από κάποια σπαραξικάρδια διάθεση ή από κάποια διάθεση υπερβολής, αλλά που για ουσιαστικότατους λόγους χαρακτηρίζονται – και είναι πραγματικά – κρίσιμες.
Ας φανταζόμασταν για μια στιγμή μια διαδικασία αποσυμφόρησης του πολιτικού γεγονότος των εκλογών. Ας φανταζόμασταν κάποιες συνθήκες μέσα στις οποίες θα ήταν εφικτή η διεξαγωγή δημοψηφισμάτων για διάφορα ζητήματα, ή ακόμη και δημοψηφισμάτων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κυβερνητικές μεταβολές. Είναι φανερό ότι ένα πολιτικό σύστημα που θα εμπεριείχε τη δυνατότητα λήψης σοβαρών πολιτικών αποφάσεων σε μη τακτικά χρονικά διαστήματα μέσα από διαδικασίες προσφυγής στο σώμα των ψηφοφόρων θα μείωνε την ισχύ και τη σημασία των εκλογών. Έτσι, η σημερινή πόλωση ανάμεσα στον εκλογικό παροξυσμό θα αμβλυνόταν. Αυτό, με άλλους όρους, θα ισοδυναμούσε με την εισαγωγή και διερεύνηση των αμεσοδημοκρατικών διαδικασιών και συγκεκριμένα με τη μετατροπή της άμεσης δημοκρατίας σε ουσιαστικό στοιχείο της πολιτικής ζωής.
Στο παρόν σύστημα, η κρισιμότητα του εκλογικού αποτελέσματος και η σωρεία των ρυθμίσεων που συναποφασίζονται με την ψήφο δημιουργούν ένα τρομακτικό «μέτωπο» πληροφοριακών – ιδεολογικών και ψυχολογικών πιέσεων κατά του ψηφοφόρου. Παράλληλα, η πρόκριση της α΄ ή β΄ πολιτικής και του γ΄ ή δ΄ υποψηφίου από τον λεγόμενο «απλό πολίτη» ενέχει έναν καταναγκαστικό συμψηφισμό: οι πολίτες υποχρεώνονται να συνεκτιμούν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα κομμάτων και προσώπων, χάνοντας έτσι τη δυνατότητα της πολύ συγκεκριμένης –με τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια- επιλογής των θέσεων που τους εκφράζουν.
Οι εκλογές σημαίνουν ένα τεράστιο πακέτο επιλογών και αποφάσεων – επιλογών και αποφάσεων που παίρνονται «εφάπαξ». Αν οι πολίτες με περισσότερες «δόσεις» διαλέγουν το πολιτικό τους μέλλον, τότε και ο προ των αποφάσεων διάλογος θα γινόταν πιο συγκροτημένος και συγκεκριμένος, η ένταση και το πάθος θα έδιναν τόπο σε πιο ήρεμες διαδικασίες πρόκρισης και προτίμησης, ενώ ο διαπροσωπικός οπορτουνισμός και η «υποσχεσιοκρατία» θα μειώνονταν.
Οι εκλογές έρχονται και παρέρχονται, όμως η προεκλογική συμφόρηση μηνυμάτων και πολιτικών προτάσεων δεν επιτρέπει την ψύχραιμη αποτίμηση ανθρώπων και απόψεων. Η ουσία των πολιτικών θέσεων περνάει μάλλον απαρατήρητη, όπως επίσης απαρατήρητη περνάει η «δομική» παθολογία και νοσηρότητα της πολιτικής ζωής.
Οι εκλογές ως κομβική διαδικασία αντιμετωπίζονται με άπειρες δόσεις μανιχαϊσμού, με εξωραϊσμό των μεν και κατεδάφιση των δε. Με μίσος αφ’ ενός και ταύτιση άνευ όρων αφ’ ετέρου, με καταφρόνηση του αλλότριου έργου και συκοφαντική βαναυσότητα, με συμμαχίες απίθανου καιροσκοπισμού αλλά και αποδυνάμωση ουσιαστικών και δοκιμασμένων σχέσεων – καθ’ υπαγόρευση της εκλογικής συγκυρίας. Πάνω στην προεκλογική ένταση οικοδομούνται φαντασιώσεις επί φαντασιώσεων περί του κοντινού και μακρινού μέλλοντος, και όχι σπάνια οι άνθρωποι «πυροβατούν» πάνω στα προβλήματα της καθημερινής ζωής, με την προσοχή τους καθηλωμένη σε ένα σύμπλεγμα υποσχέσεων και επαγγελιών. Ακόμη η επαύριο των εκλογών –σαν διαδικασία ψυχολογικής προσγείωσης- θυμίζει τα μεθεόρτια των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς: τότε που οι ευχές και οι προσδοκίες εξανεμίζονται και η ζωή επιστρέφει στην πεζή καθημερινότητα…
