ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Κ. ΑΚΟΥΜΙΑΝΑΚΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ M.Sc
E-mail: [email protected]
http://soixantedix.blogspot.com/
Είναι γεγονός ότι όλοι ζούμε στο παρόν. Το παρελθόν έχει μείνει πίσω μας και το μέλλον δεν είμαστε βέβαιοι ότι θα προλάβουμε να το ζήσουμε. Στο μυαλό μας ο χρόνος φαίνεται σαν μια ευθεία γραμμή που ξεκινάει από το παρελθόν, «πατάει» στο παρόν και στοχεύει στο μέλλον. Μερικές φορές όμως τα πράγματα δεν ακολουθούν αυτή την πορεία. Ο χρόνος είναι απρόβλεπτος, ασταμάτητος, σκληρός και αμείλικτος. Κι ενώ σαν γενική έννοια ο χρόνος είναι χαώδης, στη δική μας αντίληψη φαντάζει περιορισμένος, πεπερασμένος, μετρημένος και πολλές φορές ελάχιστος. Ίσως επειδή κυλάει ασταμάτητα, ξοδεύεται, αφαιρείται από τη ζωή μας, χάνεται. Κι ενώ οι δυνατότητες του βίου μας είναι προβλέψιμες, βεβαιότητες στην ουσία για το μέλλον δεν υπάρχουν.
Ο ενεστώτας αποτελεί το αρσενικό της μετοχής του παθητικού ενεστώτα του ρήματος ενίσταμαι και εκφέρεται ως ουσιαστικό. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως ιστορικός ενεστώτας όταν τα γεγονότα που περιγράφονται δεν εκτυλίσσονται τη στιγμή της εκφώνησης, δηλαδή όταν δεν συμβαίνουν σε πραγματικό χρόνο (real time), αλλά έχουν προηγηθεί χρονικά. Ο συντάκτης όμως ή ο εκφωνητής επιλέγει αυτή τη μέθοδο για να προσδώσει δραματικό τόνο στην αφήγησή του και ταυτόχρονα να μας μετατρέψει σε «μάρτυρες» του γεγονότος που αφηγείται ή περιγράφει. Μια παρεμφερής μορφή του ιστορικού ενεστώτα -αν και μη αποδεκτή γραμματικά- είναι ο προεκλογικός ενεστώτας. Οι πολιτικοί μας έχουν πάψει πλέον να χρησιμοποιούν μέλλοντα χρόνο για ευνόητους λόγους . Πέρασε η εποχή του «θα», τότε που μας έταζαν πως θα μας έφτιαχναν γεφύρια κι όταν τους λέγαμε πως δεν έχουμε ποτάμια, μας απαντούσαν πως θα μας φτιάξουν και ποτάμια.
Ο προεκλογικός ενεστώτας επιτρέπει στον κάθε υποψήφιο που διεκδικεί την ψήφο μας, να μας λέει π.χ. ότι: «η οικονομική κατάσταση της χώρας βελτιώνεται». Πότε όμως βελτιώνεται η οικονομική κατάσταση της χώρας; Αυτή τη στιγμή που μιλάμε; Αν ισχύει αυτό, μάλλον τα κόμματα που κυβερνούν περίμεναν τους τελευταίους μήνες πριν τις εκλογές για να τη βελτιώσουν. Έχει μήπως ήδη αρχίσει να βελτιώνεται; Σε αυτή την περίπτωση θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί παρακείμενος. Μήπως πρόκειται μελλοντικά να βελτιωθεί; Δηλαδή, επί της ουσίας η βελτίωση δεν έχει καν αρχίσει και εύλογα παραπέμπεται στο άμεσο ή στο απώτερο μέλλον. Είναι μήπως βέβαιη η βελτίωση; Άρα, δεν έχει γίνει τίποτα ακόμη. Βρίσκεται μήπως η βελτίωση της οικονομίας στο τελευταίο της στάδιο; Τότε θα έπρεπε να την είχαμε αισθανθεί εμείς πρώτοι κι αφού δεν την καταλάβαμε, μάλλον δεν υπήρξε. Με δυο λόγια ο πολιτικός που χρησιμοποιεί ιστορικό-προεκλογικό ενεστώτα μπορεί άνετα να «παίζει μπάλα» μεταξύ προγραμματισμού και υπόσχεσης, έχει δηλαδή τη δυνατότητα να κινείται με ευκολία ανάμεσα στη βεβαιότητα και τη διαβεβαίωση.
Ποτέ δεν ήμουν καλός στη χρονική αντικατάσταση. Ίσως επειδή δεν πίστεψα ποτέ ότι μπορεί το παρελθόν να επιστρέψει και το μέλλον να ξεκινήσει. Πάντα όμως -με εξαίρεση την προστακτική-μου άρεσε ως χρόνος ο ενεστώτας γιατί είναι αυτό που ζω και βιώνω στο τώρα, στο άμεσο παρόν. Το παρελθόν από τότε που κατάλαβα τον εαυτό μου -σχεδόν πάντα- με πλήγωνε και το μέλλον με φόβιζε. Έτσι έμαθα να ζω, να δρω και να υπάρχω μόνο σε ενεστώτα χρόνο. Έπαψα να πιστεύω στους σωτήρες, σταμάτησα πιστεύω στα μεγάλα λόγια και άρχισα να ενίσταμαι, να ανθίσταμαι και να υφίσταμαι. Κι ενώ από καιρό το υποψιαζόμουν, τώρα το συνειδητοποίησα πλήρως και σε βάθος: Σε πραγματικό χρόνο θα ψηφίσουμε στις 25 του Γενάρη έχοντας κατά νου πως πρέπει κάποτε και στη χώρα μας να πάψουμε να πιστεύουμε στο Μέλλοντα, ειδικά όταν αυτό που μας έχει απομείνει είναι πλέον μόνο ο Ενεστώτας. Καλό Βόλι.
