Της Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία είναι μία αφορμή για ενημέρωση, για ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα προβλήματα και τις ανάγκες των ατόμων αυτών. Κυρίως, όμως, οι εκδηλώσεις, που τελούνται κάθε χρόνο στις 3/12, αποτελούν έναυσμα για προβληματισμό, που δεν πρέπει να διαρκεί μία μέρα μόνο, αλλά να είναι καθημερινός και βαθυστόχαστος, για δύο πολύ βασικούς λόγους. Πρώτον, επειδή μπορεί κάποτε κι εμείς, οι υγιείς κι αρτιμελείς, λόγω ατυχήματος να μείνουμε ανάπηροι και, δεύτερον, επειδή η απόσταση ανάμεσα στο φυσιολογικό και τη διαφορετικότητα ενός ΑΜΕΑ είναι κάποιες φορές ελάχιστη.
Υπάρχουν παιδιά, που λόγω έλλειψης γονικής αγάπης κι ενδιαφέροντος αναπτύσσουν αντικοινωνική συμπεριφορά, που αναστέλλει τις σχολικές τους επιδόσεις και την αναπτυξιακή τους πορεία. Ποια διαφορά υπάρχει ανάμεσα σ΄ ένα τυπικής ανάπτυξης παιδί, που ξεσπά θυμωμένο, που αντιδρά στους κανόνες, που επιτίθεται, σε σχέση μ΄ ένα αυτιστικό παιδί, που βρίσκεται εγκλωβισμένο στον δικό του κόσμο, σε μια σιωπή που κραυγάζει από άγχος; Και τα δύο εμφανίζουν αποκλίνουσες συμπεριφορές, μη αποδεκτές από το κοινωνικό τους περιβάλλον, αλλά το πρώτο ξεκίνησε με τις καλύτερες προϋποθέσεις τη ζωή του, το δεύτερο αναγκάστηκε να αγωνιστεί, για να αποκτήσει δεξιότητες, που στα άλλα παιδιά είναι δεδομένες, να παλέψει για το δικαίωμα για αυτονομία και ισοτιμία. Στην πρώτη περίπτωση οι γονείς ήταν ευχαριστημένοι με το καρπό της σχέσης της, στη δεύτερη βίωσαν πόνο κι αγανάκτηση.
Πριν λίγους μήνες μία γυναίκα στην Ιταλία, ενώ ήταν έγκυος έμαθε πως το μωρό της θα γεννηθεί με σύνδρομο Down. Αγχώθηκε, προβληματίστηκε και κάποια στιγμή έστειλε ένα γράμμα στον Ιταλικό οργανισμό CoorDown που έχει ως κεντρικό του άξονα τα παιδιά με σύνδρομο Down. Στο γράμμα έγραφε: "Περιμένω παιδί. Ανακάλυψα ότι έχει Σύνδρομο Down. Φοβάμαι, όταν γεννηθεί τί ζωή θα έχει.". Η οργάνωση CoorDown της απάντησε με ένα πολύ συγκινητικό βίντεο, στο οποίο παιδιά και ενήλικες με σύνδρομο Down της απαντούσαν πως το παιδί της θα μπορεί να κάνει πολλά πράγματα, να την αγκαλιάσει, να τρέξει κοντά της, να της πει σ΄ αγαπώ, να ταξιδέψει, να της γράφει, όταν θα ΄ναι μακριά της, να εργαστεί και με τα χρήματά του να της πάρει δώρο. Δεν παραλείπουν να της πουν πως μερικές φορές θα ΄ναι πολύ δύσκολο, σχεδόν ακατόρθωτο, αλλά τα παιδιά αναρωτιούνται, αυτό δε συμβαίνει με όλες τις μητέρες;
Πράγματι, η μητρότητα συνιστά ένα αμάλγαμα υπέρτατης χαράς, θυσιαστικής αγάπης, συνεχών αγώνων και αγωνιών. Κι όσες γυναίκες το αγνόησαν, νομίζοντας πως, επειδή γέννησαν ένα παιδί τυπικής ανάπτυξης οι υποχρεώσεις τους είναι λιγότερες, εκείνες συνέβαλαν στη διαμόρφωση των προβληματικών χαρακτήρων και καταστάσεων, που προανέφερα. Το βίντεο κλείνει με εικόνες χαμογελαστών παιδιών, που τα αγκαλιάζουν οι μητέρες τους, και το πρόσωπό τους λάμπει από ευτυχία κι αγάπη.
Τα άτομα με ειδικές ανάγκες, νοητική στέρηση, ψυχικές διαταραχές, σωματικές αναπηρίες αποτελούν μία πρόκληση για την κοινωνία και την πίστη μας. Σε παλαιότερες εποχές τα άτομα αυτά βρίσκονταν σε κοινωνικό αποκλεισμό, αλλά και στις μέρες μας η ένδεια χρημάτων, αλλά κυρίως η κρίση αξιών, εξακολουθούν να έχουν στο περιθώριο της ζωής πολλά ΑΜΕΑ. Επιπλέον, η ευγονική εποχή που διάγουμε μας παρέχει το άλλοθι της δολοφονίας των «προβληματικών» εμβρύων προς όφελος της οικογένειας και της αποφυγής του πόνου, που θα της προκαλούσε η ανατροφή τέτοιων παιδιών.
Η επίμονη αναζήτηση του ωφελιμισμού και του υλισμού υποβαθμίζει καθημερινά την ιερότητα του βίου, εμποδίζοντας την ανέλιξη και τελείωσή του ανθρώπου. Επίσης, μας διαφεύγει το γεγονός ότι ένα παιδί με κάποια σωματική ή νοητική αναπηρία, όπως και κάθε πάσχων αδελφός ανάμεσά μας, αποβαίνει αφορμή και αιτία και για τη δική μας σωτηρία, να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, περιθάλποντάς τον με υπομονή και ταπείνωση.
Η Εκκλησία, κάνοντας πράξη της διδασκαλία του Χριστού για διακονία προς τους ελαχίστους αδερφούς μας, έχει σταθεί σε πολλά μέρη της χώρας μας αρωγός στο έργο των γονέων και των συλλόγων για βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με σωματικές ή νοητικές ιδιαιτερότητες. Ωστόσο, επειδή Εκκλησία, δεν είναι μόνο οι αρχιεπίσκοποι κι οι μητροπολίτες, αλλά ο κάθε πιστός, θα ήταν σκόπιμο να ενστερνιστούμε το σωτηριολογικό μήνυμα του Χριστού και να ενδιαφερθούμε όλοι μας περισσότερο για τα ΑΜΕΑ.
Από τη μητέρα, που θα αγνοήσει τις σειρήνες της εποχής και δε θανατώσει το κυοφορούμενο έμβρυο, που δεν εκπληρώνει τα «κριτήρια καταλληλότητας», το φίλο που θα φέρει σπίτι του το παιδί με αναπηρία να παίξει με τα δικά του παιδιά, έως τους πολιτικούς που με θεσμικές και νομοθετικές παρεμβάσεις θα υλοποιήσουν προγράμματα υγείας, ψυχαγωγίας, εκπαίδευσης, επαγγελματικής κατάρτισης για ευπαθείς ομάδες, εξασφαλίζοντας την ισότιμη και ισοδύναμη συμμετοχή τους στο κοινωνικό σύνολο, υπάρχει ένα πλήθος επιλογών και δράσεων, που συμβάλλουν στο δικαίωμα των ΑΜΕΑ για μία αξιοπρεπή ζωή και, κυρίως, αναδεικνύουν ότι η αδυναμία μπορεί να καταστεί μεγίστη πνευματική ισχύς, καθαρτήρια και λυτρωτική.
