Γράφει ο Μανόλης Η. Θεοδοσόπουλος- Λογοθεραπευτής
Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με ένα ζήτημα το οποίο δυστυχώς αποτελεί μία πραγματικότητα. Η κακοποίηση παιδιών είναι ένα φαινόμενο το οποίο έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις. Με τον όρο κακοποίηση δεν εννοούμε μόνο τη σεξουαλική αλλά και άλλες μορφές, όπως είναι η σωματική, η ψυχολογική και άλλες. Επίσης κακοποίηση μπορεί να θεωρηθεί και η ηλεκτρονική καταγραφή προσωπικών στιγμών (π.χ. τουαλέτα), όπως συνέβη πρόσφατα στην πόλη μας. Παρακάτω παρουσιάζονται κάποιες ενδείξεις συμπεριφοράς οι οποίες ενδεχομένως να φανερώνουν κακοποίηση και αν κάποιος γονιός τις παρατηρήσει θα ήταν καλό να κινητοποιηθεί.
Σημάδια που δείχνουν ότι ένα παιδί κακοποιείται σεξουαλικά:
Τα παιδιά συνήθως δε μιλάνε είτε γιατί δέχονται απειλές από τα άτομα που τα κακοποιούν σεξουαλικά ότι αν μιλήσουν κάτι κακό θα τους συμβεί (τα δωροδοκούν επίσης με χρήματα, παιχνίδια, γλυκά), είτε γιατί σκέφτονται τις επιπτώσεις στην οικογένεια και στα ίδια ή ενδεχομένως να μη γνωρίζουν ότι έχουν δικαίωμα να πουν όχι και να μιλήσουν. Εδώ φαίνεται και ο σημαντικός ρόλος των ενηλίκων στην αναγνώριση των σημαδιών που δείχνουν ότι ένα παιδί κακοποιείται:
- Προβλήματα ύπνου, εφιάλτες, τίναγμα και τρόμο
- Παλινδρόμηση σε προηγούμενες συμπεριφορές, όπως πιπιλά το δάχτυλο, βρέχει το κρεβάτι του τη νύχτα
- Αδικαιολόγητη ευαισθησία ή μώλωπες στη στοματική ή γεννητική περιοχή, δυσκολία να καθίσει, εγκυμοσύνη
- Ντρέπεται για το σώμα του και αποφεύγει να αλλάζει ρούχα μπροστά σε άλλους
- Φοβάται συγκεκριμένα άτομα ή τοποθεσίες π.χ. να βγει από το σπίτι
- Ξαφνικές αλλαγές στη διάθεση, όπως έντονη θλίψη/ κατάθλιψη
- Ακατάλληλη για την ηλικία του γνώση σεξουαλικών θεμάτων όπως σεξουαλική δραστηριότητα με αντικείμενα (ή παιχνίδια)
- Αναφέρει συχνά ένα καινούριο μεγαλύτερο «φίλο» φέρνει δώρα ή χρήματα
- Διαταραχές διατροφής, χρήση ουσιών, αυτο-τραυματισμοί (κόψιμο, κάψιμο) ή προσπαθούν να φύγουν από το σπίτι (σε εφήβους). (πηγή: http://psychografimata.com/)
Συναισθηματική (Ψυχολογική) Κακοποίηση
- Το παιδί παρουσιάζει ακραίες συμπεριφορές (υπερβολικά δεκτικό/συγκαταβατικό, υπερβολικά παθητικό, υπερβολικά απαιτητικό)
- Διαταραχές στη συμπεριφορά όπως κλοπή, φυγή, καταστροφική συμπεριφορά (βανδαλισμός, φωτιές, κακοποίηση ζώων)
- Είναι ανάρμοστα ενήλικο (ετοιμάζει και φροντίζει μονίμως τα άλλα παιδιά)
- Παρουσιάζει στοιχεία παλινδρόμησης, όπως θηλασμός του αντίχειρα, στερεοτυπικές κινήσεις
- Νοητική ή συναισθηματική στέρηση
- Ανασφάλεια, χαμηλή αυτοεκτίμηση, απόσυρση
- Δυσκολία στη δημιουργία σχέσεων με τα άλλα παιδιά και με τους δασκάλους/ καθηγητές
- Χαμηλές σχολικές επιδόσεις και σχολική συμμετοχή
- Υπερβολική αντίδραση του παιδιού στην αποτυχία, φόβος να αντιμετωπίσει νέες καταστάσεις (πηγή: http://www.iatronet.gr/)
Πώς μπορούμε να προστατέψουμε τα παιδιά;
Πρέπει να τους διδάξουμε ότι έχουν το δικαίωμα να λένε όχι, για παράδειγμα όταν δε θέλουν να παίξουν, να τα γαργαλήσουν, να τα αγκαλιάσουν ή να τα φιλήσουν.
Θα πρέπει πάντα να μας πουν αν κάποιος τους φέρθηκε με τρόπο που να τα ανησυχεί, ακόμη κι αν τους ήταν αδύνατο να πουν όχι εκείνη τη στιγμή.
Πρέπει να προσέξουμε με ποιόν αφήνουμε τα παιδιά μας. Αν το παιδί είναι δυσαρεστημένο με αυτόν που το προσέχει, να μιλάμε με το παιδί για αυτό το θέμα.
Κανείς, ακόμη και κάποιος που αγαπούν, δε θα πρέπει να τους ζητήσει να κρατήσουν μυστικό για φιλιά, αγγίγματα, αγκαλιές.
Δεν είναι ποτέ φταίξιμο του παιδιού αν κάποιος τα κακοποιήσει.
Ότι δε θα θυμώσουμε αν μας πουν τι τους συνέβη, ακόμη κι αν εκείνα νομίζουν ότι έκαναν κάτι λάθος ή αν αυτό περιλαμβάνει κάποιον γνωστό της οικογένειας.
Αν κάποιος τα αγγίξει με τρόπο που τα φοβίζει ή τα μπερδεύει πρέπει να το πουν. (πηγή: http://www.isoropia.gr/)
Για απορίες, σχόλια, παρατηρήσεις μπορείτε να επικοινωνείτε στο [email protected] ή στο 693 60 60 070.
