Της Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
Εκπαίδευση για την ειρήνη
Πόσο διαφέρει η αγριότητα από την αγιότητα; Ένα ρ στη γραφή είναι αρκετό. Στη ζωή, όμως, αποδεικνύεται πολύ δύσκολο να αφαιρέσουμε αυτό το γράμμα από την καθημερινότητά μας. Είμαστε έτοιμοι να βρίσουμε όποιον μας κόψει το δρόμο με το αυτοκίνητο, να χαστουκίσουμε το παιδί που δεν κάθεται ήσυχο, να διαπληκτιστούμε με τον υπάλληλο που δεν μας εξυπηρετεί, να γράψουμε με σπρέι προσβλητικά συνθήματα σε δημόσιους τοίχους, να πλακωθούμε με τα ματ στα συλλαλητήρια, να φωνάξουμε, να σπρώξουμε, να ειρωνευτούμε, να εξαπατήσουμε και να απατήσουμε. Εκφοβισμός στις σχολικές κοινότητες, cyber bulling και στις διαδικτυακές.
Σε μέρη, όπου οι ένοπλες συγκρούσεις είναι καθημερινότητα, όπως στην περιοχή της Μ. Ανατολής, μικροί και μεγάλοι ζουν με τη βία κι αντιδρούν αναλόγως. Σ΄ αυτές τις χώρες εκπαιδευτικά προγράμματα για την ειρήνη έχουν επιφέρει κάποια θετικά αποτελέσματα στη συμφιλίωση των ανθρώπων. Σε χώρες, όπως η δική μας, που δεν βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση, η Εκπαίδευση για την Ειρήνη υπαγορεύεται από μία άλλη αναγκαιότητα εξίσου επιτακτική. Όλες αυτές οι καθημερινές εντάσεις και συγκρούσεις υπονομεύουν τα θεμέλια της δημοκρατίας, παραβιάζουν ανθρώπινα δικαιώματα, αναστέλλουν τη δυνατότητα για πρόοδο και κοινωνική ευημερία.
Την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με τις επιταγές της παγκοσμιοποίησης, εορτάστηκε στις 16 Νοεμβρίου η Διεθνής Ημέρα κατά της Μισαλλοδοξίας, στις 19 Νοεμβρίου η Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της κακοποίησης του παιδιού, στις 20 Νοεμβρίου η Ημέρα Σύμβασης των Δικαιωμάτων των Παιδιών. Η καθιέρωση αυτών των Παγκόσμιων Ημερών από τον Ο.Η.Ε. στόχευε στην ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινότητας για θέματα μείζονος σημασίας, που αφορούν ανθρώπους από κάθε γωνιά του πλανήτη. Πέρα από τη χρησιμότητά τους (η εμπορευματοποίηση ενίοτε λειτουργεί ανασταλτικά ως προς την επίτευξη των σκοπών που τις καθιέρωσαν), θα πρέπει να παρατηρήσουμε πως αρκετές από αυτές, όπως κι οι προαναφερθείσες, επιβεβαιώνουν την αθλιότητα που επικρατεί στις σημερινές κοινωνίες, εμπόλεμες και μη.
Ωστόσο, όσες επετειακές εκδηλώσεις κι αν πραγματοποιηθούν, όσα εκπαιδευτικά προγράμματα κι αν υλοποιηθούν, η αρμονική συνύπαρξη των ανθρώπων δε θα επιτευχθεί, αν δε γίνει βίωμα η αγαπητική στάση προς τον συνάνθρωπό μας. Λειτουργούμε σε βάρος της αγιότητάς μας, γι΄ αυτό επικρατεί τόση αγριότητα στη ζωή μας. Ο εκμαυλισμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η εκμηδένιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο εξοντωτικός ανταγωνισμός δεν πρόκειται να εκλείψουν, αν δεν συνειδητοποιήσουμε την αξία της ανθρώπινης ύπαρξης, τόσο στην επίγεια, όσο και στη μεταθανάτια πορεία της.
Κάνουμε οτιδήποτε επιβεβαιώνει τη δαρβίνεια θεωρία για τη συγγένεια του ανθρώπου με τους πιθήκους, αντί να προσπαθήσουμε να αναδείξουμε την ομοιότητά μας με τον Θεό. Η ζωή αποϊεροποιείται, καθώς περιοριζόμαστε μόνο στις υλικές απολαύσεις κι αδιαφορούμε για τα πνευματικά αγαθά, που θα συμβάλλουν στην ουσιαστική ανάταση της δυσχερούς βιωτής μας. Τις μέρες αυτές θα σπεύσουμε να στολίσουμε με χρυσές μπάλες και γιρλάντες το σπίτι μας, αλλά δε θα μεριμνήσουμε για το στολισμό της ψυχής μας, με προσευχή, με λίγη εγκράτεια, με μετάνοια.
Ο ερχομός του Θεανθρώπου συμφιλίωσε άτομα και λαούς, καταργώντας το κράτος της αμαρτίας. Ο απ. Παύλος τονίζει πως «ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς» (Β΄Κορ. 5,14), μας κρατάει ενωμένους, κι ότι ο Χριστός «ἐλθὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ εἰρήνην τοῖς ἐγγύς» (Εφεσ. 2, 17). Η ειρήνη του Ιησού είναι καρπός της αγάπης, που απομακρύνει τον φόβο, ενώ η ειρήνη που επαγγέλλονται οι πολιτικοί ταγοί του κόσμου είναι καρπός του φόβου και του ανταγωνισμού, γι΄ αυτό δεν επιτυγχάνει την έμπρακτη συναδέλφωση των λαών και την κοινωνική δικαιοσύνη. Η Χριστιανική ειρήνη επιφέρει μία τέτοια εσωτερική γαλήνη και πνευματική ελευθερία, ώστε ο άνθρωπος, ακόμα κι αν βρίσκεται εν μέσω δυσκολιών και διωγμών, να μη ταράσσεται.
Η γέννηση του Χριστού φέρνει το μήνυμα αγάπης κι ειρήνης. Ας το κλείσουμε μέσα στην ψυχή μας κι αυτό μετά θα απλωθεί σε κάθε γωνιά της γης, κομίζοντας το χαρμόσυνο άγγελμα «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία». Για να το εγκολπωθούμε, όμως, απαιτείται πνευματικός αγώνας. Ο αληθινός χριστιανός δεν είναι στην ταυτότητα (όσοι έχουν διατηρήσει την παλιά). Είναι στάση ζωής, είναι βίωμα. Ο Θεός μας προσφέρει τα δώρα του Αγ Πνεύματος, που είναι «ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, πρᾳότης, ἐγκράτεια» (Γαλατ. 5, 22). Αν δε φροντίσουμε να τα διατηρήσουμε, δεν φταίει ο Ευεργέτης, αλλά ο αχάριστος ευεργετηθείς.
