Δεν ξέρω πια αν ο άνθρωπος έχει ανάγκη το Θεό (με την παραδοσιακή του έννοια) και τις χιλιοφθαρμένες θρησκείες τις γεμάτες αίμα από το φανατισμό και τους «ιερούς» πολέμους.
Αμφιβάλλω πολύ για τη χρησιμότητά τους πέρα του «τυπικού».
Είμαστε τα τρομερά παιδιά τους και ποιος θεός θα φυλάξει τη δημιουργία από τον άνθρωπο;
Χρησιμοποιώντας τη φυσική μου ικανότητα να σκέφτονται και να διατυπώνω όλα αυτά μπορεί πολλοί να σοκάρονται. Δεν πειράζει άμεσα συμφέροντα δε θίγω, απλώς έχω την ελευθερία να τα λέω. Ίσως είμαι κακή στρουθοκάμηλος γιατί δε βάζω το κεφάλι στην άμμο. Μπορεί. Βλέπετε ζωγράφος είμαι και τα μάτια μου τάχω σαν τα μάτια μου.
Εγώ πάντως εξομολογούμαι (αγαθόν γάρ) αλλά και καλυμμένος (από το αμαρτία εξομολογουμένη…) πως ποτέ δεν τα πήγα καλά με τις σοβαρές θρησκείες, τα δόγματα και τις βαρύγδουπες αλήθειες. Με στενεύανε πολύ στο θώρακα και μου πέφτανε βαριές στο στομάχι.
Λυώσαμε οι άνθρωποι κάτω από δυσβάσταχτες ένοχες θεοκτονίες και προπατορικά (ή προμητρικά;) αμαρτήματα. Πώς να χαρεί η ψυχούλα μας τη ψεύτρα τη ζωή με τη θηλιά στο λαιμό; Και πώς να την ξεγελάσουμε τη μπαμπέσα με μια «αληθινή» θρησκεία που δε χαρίζει κάστανα.
«Πήραμε τη ζωή μας λάθος…» λέει ο ποιητής και η αφεντιά μου συμπληρώνει και πολύ στα σοβαρά. Και από πρόοδο να φάνε κι οι κότες. Το παράσημο της ανοιχτής παλάμης θα πάρουμε.
Τώρα αν είμαστε παιδιά του Θεού (και όχι εκείνος παιδί δικό μας) και βαλθήκαμε να φτάσουμε το Μπαμπά μας, τι να πω. Λέτε να την πάθει κι αυτός όπως ο γέρο Κρόνος ο συγχωρεμένος; Πάντως κάποιος θα την πάθει με τέτοιου είδους πρόοδο και φίδι που τον έφαγε.
Κι εγώ την έχω πάθει στα μικράτα μου και μου ‘μεινε το τικ να φυσάω και το γιαούρτι.
Έμπλεξα… Μ’ έμπλεξαν (θέμα προς μελέτη) θύμα της 11ης εντολής πάντως.
Κατηχητικά, εκκλησία, επαρχία (Πύργος 1960) όλα τα κακά μαζί. Μπορεί όμως να πει κανείς και κείνο το παρηγορητικό «υπάρχουν και χειρότερα». Ναι δε λέω…
Προκρούστης η κοινωνία για τους νέους, σωστό αναμορφωτήριο, μόνο εμπόρευμα η ζωή για διαμετακόμιση…
Από την πρώτη φορά που μπήκα εκεί που «…έβαλαν την αμαρτία και την είπαν αρετή και την ευλόγησαν…» (Ελύτης Ο.).
Εκεί στην εκκλησία ο μυς της καρδιάς μου σφίχτηκε αυτόματα λες από αρχέγονο ανακλαστικό. Θες το φως που κλεινόταν έξω, θες το λιβάνι και τα κεριά που μύριζαν νεκρουλληλας, θες οι άγιοι που με κοίταζαν βλοσυροί και σκοτεινοί, μ’ έβαλαν σε υποψίες. Εδώ κάτι μαγειρεύεται συλλογίστηκα, μακριά από τον ήλιο, τα λούλουδια και τα τοπία. Έτσι μέσα μου κατακάθισε το αίσθημα πως στην εκκλησία κανείς δε μπαίνει για καλό.
Αλήθεια! Συλλογιέμαι… ποτέ ένα λουλούδι δεν μπαίνει ζωντανό στην εκκλησία.
Η θρησκεία και η εκκλησία ταυτίστηκε μέσα μου με το φόβο και το θάνατο.
Στην τέχνη μόνο βρήκα την ελευθερία να λατρεύω τη ζωή, τον έρωτα, το φως, τον εαυτό μου.
Και δεν είναι τυχαίο βέβαια γιατί οι νέες θρησκείες (αντίθετα με τις αρχαίες) μισούν τη γυναίκα, ενώ η τέχνη τη λατρεύει.
Κλαίει η ψυχή του ανθρώπου αναπολώντας το παρελθόν κι έτσι ο ποιητής γράφει για «…περασμένα μεγαλεία…».
Εκείνες οι ζωγραφιές των αγίων μείνανε μέσα μου στάμπα.
Πέρασαν τα χρόνια και κατάφερα ν’ απαλλαχτώ από τον θρησκευτικό κοντοφθαλμισμό και να γλιτώσω από κείνες τις εικόνες.
Ένα μεγάλο ερώτημα αλλά και παράπονο με οδήγησε να καταλάβω τι συνέβη εκεί στο χιλιόχρονο βυζάντιο.
Τόσοι αιώνες ζωγραφικής και να μη μας αφήσουν πίσω τίποτα άλλο εξόν από αγίους! Δεν είναι τρομερό! Κατάλαβα πολλά, αλλά και το τι σημαίνει να μην είσαι ελεύθερος να ζωγραφίσεις ότι θέλεις. Και όχι μόνο.
Μεγάλοι οι ζωγράφοι εκείνοι. Έκαναν την ανάγκη τους πίστη, γι αυτό και τους λατρεύω. Είμαι βέβαιος πως άμα μια νύχτα τους συναντήσω στον Άδη θα μου ξομολογηθούνε το μεγάλο τους καημό.
Ίσως…ποιος ξέρει, αυτό να είναι και το μεγάλο μυστικό, μυστικό γιατί ο Μεγάλος Πανσέληνος ο επαναστάτης της αγιογραφίας δεν υπέγραψε κανένα από τα έργα του. Ποιος ξέρει με τι καημό και πίκρα έφυγε από τη ζωή.
Εγώ προσωπικά στάθηκα πιο τυχερός. Με μπούσουλα μου τα λόγια του Ρήγα «όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά» κατάφερα να βγω από το λαβύρινθο.
Έπρεπε να βρω καινούργιους αγίους να ζωγραφίσω να γλυτώσω από τις φοβερές εκείνες φυσιογνωμίες, τις φυραμένες από ζωή, τις ξένες στη δική μας ψυχή και την ερωτική πατρίδα μας.
Έπρεπε να βρω νέους αγίους. Έλληνες, φωτεινούς, ανθρώπινους, λεβέντες για να τους αφιερώσω μια ανθρώπινη πίστη και πολλά φωτεινά χρώματα.
Και τους βρήκα.
Βρήκα τους Αγίους Ήρωές μου, αυτούς που πέθαναν για την υπέρτατη πίστη, την ανθρώπινη ελευθερία την ελευθερία των πουλιών των βράχων, των λουλουδιών..
Ήρωες Άγιοι της πιο απίθανης επανάστασης της ιστορίας.
Οι Ήρωες του 1821, οι ημίθεοι των Ελληνικών Βουνών.
Μια λοιπόν θρησκεία για τους ανθρώπους της γης η ελευθερία και άγιοί της οι ανά τον κόσμο αγωνιστές της.
