Της Ελένης Χαμογιωργάκη-Μανιατάκη
Ιδιοκτήτριας του Κέντρου Ξένων Γλωσσών ‘Σχεδία’
Εσύ, το πήρες το λόουερ;
Σε ένα κόσμο όχι απλά διαρκώς μεταβαλλόμενο, αλλά που απλά δεν ξέρεις τι θα σου ξημερώσει αύριο, η ουσιαστική εκμάθηση της ξένης γλώσσας και η ικανότητα να τη χρησιμοποιείς σωστά, είναι το παν. Η ικανότητα αυτή είναι πολύ πιο σημαντική από οποιοδήποτε τυπικό χαρτί που υποδηλώνει μια κάποια γνώση.
Σε ένα κόσμο που αλλάζουμε επαγγέλματα διαρκώς και που η ανάγκη της δια βίου μάθησης προβάλλει αναπόφευκτη, κερδισμένος είναι αυτός που τη χειρίζεται αποτελεσματικά είτε αυτό είναι στο χώρο των σπουδών είτε στο χώρο εργασίας.
Όλοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι το περιβάλλον της τάξης είναι το πλέον κατάλληλο γι’ αυτή τη διαδικασία. Όμως οι τάξεις του σήμερα, διαφέρουν πολύ σε σχέση με αυτές του παρελθόντος. Διαφορετικές ηλικίες, μαθησιακά προφίλ, τάξεις πολυπολιτισμικές, τάξεις με μαθητές που έχουν μαθησιακές ιδιαιτερότητες λόγω της εισβολής της οθόνης στη ζωή μας, μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες και τελευταία- δυστυχώς- τάξεις νέων ανθρώπων που θέλουν την ταχύρυθμη εκμάθηση ώστε να αναζητήσουν την τύχη τους στο εξωτερικό.
Αναρωτιέται λοιπόν κανείς- και πρώτοι απ’ όλους εμείς οι εκπαιδευτικοί- πως μπορεί κανείς να ικανοποιήσει όλες αυτές τις διαφορετικές ανάγκες;
Στο Κέντρο Ξένων Γλωσσών Σχεδία η διαφοροποιημένη διδασκαλία έρχεται να δώσει λύση σε πολλά από αυτά τα προβλήματα. Είναι η προσπάθεια η εκμάθηση να ανταποκριθεί στις ανάγκες του κάθε μαθητή ξεχωριστά και η διδασκαλία να είναι στοχευμένη.
Όμως πέρα απ’ αυτό, επειδή μεγάλο μέρος του ακροατηρίου μας αποτελείται από παιδιά και νέους ανθρώπους – ένα ευαίσθητο κομμάτι του πληθυσμού που αύριο θα είναι το μέλλον αυτής της χώρας- δύο είναι οι παιδαγωγικές παράμετροι στις οποίες προσπαθούμε να εστιάσουμε:
Στην ψυχική ανθεκτικότητα (resilience) και στην αυτοεκτίμηση (self-esteem).
Σε μια εποχή που δε μπορεί κανείς να στηριχτεί ούτε στο κράτος, ούτε σε δομές, ούτε στο μόχθο που παράγει με την εργασία του, η απόκτηση γνώσεων γενικά, αλλά και η απόκτηση γνώσεων πιο εξειδικευμένων όπως αυτές που είναι απαραίτητες για να μπορούμε να χειριζόμαστε μια ξένη γλώσσα άνετα, πέρα από το πρακτικό κομμάτι, θεωρείται εφόδιο που ενισχύει τόσο την ψυχική μας ανθεκτικότητα όσο και την αυτοεκτίμησή μας.
Το θέμα που ανακύπτει είναι ποιος θα είναι ο κατάλληλος πάροχος αυτών των γνώσεων. Όπως και ο Lev Vygotsky (ο μεγάλος ρώσος ψυχολόγος) έχει περιγράψει μέσα στη θεωρία του για το scaffolding δηλ. το χτίσιμο της καινούριας γνώσης πάνω στην γνώση που προυπάρχει (με τη μέθοδο της σκαλωσιάς), ο σημαντικός άλλος δηλ. ο ενήλικας που θα καθοδηγήσει το μαθητή γονιός ή δάσκαλος είναι αυτός που θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και το αποτέλεσμα. Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή του σωστού δασκάλου είναι σημαντική γιατί αυτός οφείλει να συμπαραστέκεται ενεργά και δε διοχετεύει απλά πληροφόρηση.
Στο Κέντρο ξένων γλωσσών Σχεδία η διδασκαλία ξεκινά από μια αρχή:
Πρώτα απ’ όλα η σύναψη ουσιαστικής ανθρώπινης σχέσης με το μαθητή όσο μικρός ή μεγάλος κι αν είναι αυτός, απ’ όπου κι αν προέρχεται. Ειδικά στα μικρά παιδιά η ανάπτυξη της συναισθηματικής τους νοημοσύνης.
Μετά η διδασκαλία της γλώσσας με μεθοδικότητα από το βιβλίο τάξης.
Έπειτα η αναζήτηση του υλικού που θα ενδιέφερε την τάξη ώστε να γίνει το project ή τα project της χρονιάς. Αυτό σημαίνει ότι ενεργοποιούμε και τη διαθεματική προσέγγιση.
Μερικά από τα project που έχουμε κατά καιρούς έχουν να κάνουν με:
-Την αφύπνιση για ευαίσθητα οικοσυστήματα όπως αυτό της Αρκτικής και τον κίνδυνο που διατρέχουν λόγω της κλιματικής αλλαγής και της ανθρώπινης επέμβασης.
- Εισαγωγή στο χώρο της τέχνης μέσα από πορτραίτα παιδιών σε πίνακες Αναγεννησιακής ζωγραφικής. Εκτενής αναφορά στο έργο του Θεοτοκόπουλου.
- Βιομηχανική επανάσταση στην Αγγλία της Βικτωριανής εποχής. Παιδική εργασία. Οι συνθήκες ζωής των παιδιών στην οικογένεια και στο σχολείο.
-Το δέντρο της ποίησης.
-Παιχνίδια παιδιών σε εξωτερικό χώρο που διατρέχουν τους αιώνες από το Μεσαίωνα μέχρι σήμερα, σαν αντίποδας στην εισβολή της οθόνης.
-Το θαυμαστό ταξίδι του Δαρβίνου και ο σεβασμός σε όλα τα έμβια όντα.
- Λογική και παρατήρηση μέσα από τα βιβλία της Agatha Christie.
- Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Σαίξπηρ και η ανάδειξη της σύγκρουσης των νέων με το κατεστημένο.
Τα παραπάνω προσαρμόστηκαν στην γλωσσική ικανότητα και την ηλικία των εκπαιδευόμενων και συνοδεύτηκαν από επισκέψεις σε μουσεία, συμμετοχή σε πολιτιστικά δρώμενα της πόλης, παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων, έρευνα στο διαδίκτυο αλλά και παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού.
Πιστεύουμε ότι το να δημιουργείς εμπειρίες τέτοιου είδους μέσα στην τάξη σου σημαίνει ότι εξοικειώνεις το μαθητή σου με την περιπλοκότητα του κόσμου στον οποίο καλείται να ζήσει.
Είναι γεγονός ότι όλα αλλάζουν γύρω μας πολύ γρήγορα. Ίσως κάποιοι αδυνατούν να παρακολουθήσουν αυτές τις «επώδυνες» αλλαγές. Ίσως κάποιοι λανθασμένα πιστεύουν ότι η πιστοποίηση γνώσεων είναι αυτοσκοπός. Ο πολύ γνωστός Αμερικάνος γλωσσολόγος και πολιτικός ακτιβιστής Νoam Chomsky λέει γι’ αυτό: ‘If we choose we can live in a world of comforting illusion’ δηλαδή «μπορούμε αν θέλουμε να συνεχίσουμε να ζούμε σε ένα κόσμο βολικών ψευδαισθήσεων».
Αλλά επίσης μπορούμε αν θέλουμε να ανοίξουμε τα μάτια μας σε μια νέα πραγματικότητα. Σ’ αυτή που η μάθηση προκύπτει μέσα από την ανθρώπινη αλληλεπίδραση και την εμπειρία. Στη Σχεδία πιστεύουμε ότι σε ένα κόσμο που η εκπαίδευση φαίνεται να είναι η μόνη σανίδα σωτηρίας η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας σωστά είναι όχι απλά ανάγκη αλλά επιβίωση!
