Η ψυχολογική ασθένεια έχει βαδίσει, αρκετά συχνά, χέρι-χέρι με την τέχνη. Τα τραύματα της ψυχής, όσο πιο βαθιά είναι, τόσο πιο πολλές αλήθειες φέρνουν στην επιφάνεια με ένα πίνακα ζωγραφικής, ένα ποίημα ή και ένα θεατρικό έργο.
Υπέρ-ευαίσθητος δέκτης, η ψυχή του ανθρώπου που πάσχει και που πονάει, έδινε πάντα διεξόδους στους εφιάλτες, ζωγραφίζοντας τους, τραγουδώντας τους ή γελώντας μαζί τους.
Μόλις το 1890, η Αμερικανή συγγραφέας Charlotte Perkins Gilman δημοσίευσε την 'Κίτρινη Ταπετσαρία', μια ιστορία στην οποία η ηρωίδα περιγράφει σε πρώτο ενικό πρόσωπο, ένα θέμα ταμπού για την εποχή: την επιλόχεια κατάθλιψη.
Σε μια σοφίτα, η ηρωίδα είναι κλειδωμένη 'για το καλό της' από το γιατρό σύζυγό της, ο οποίος της απαγορεύει κάθε μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης. Η ψύχωση κλιμακώνεται και η ηρωίδα ξεφεύγει από την 'πραγματικότητα', ελευθερώνοντας την 'φυλακισμένη φίλη' της μέσα από την αποκρουστική κίτρινη ταπετσαρία της σοφίτας.
Το κείμενο της Gilman λογοκρίθηκε συχνά, όμως δημοσιεύτηκε επανειλημμένα. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα, είναι απαραίτητο ανάγνωσμα σε αρκετούς κύκλους λογοτεχνικών σπουδών. Όταν κάποιος ψυχίατρος ρώτησε την Gilman, πως τα κατάφερε να αποδώσει την επιλόχεια κατάθλιψη με τόσο ρεαλισμό και λεπτομέρεια, η συγγραφέας παραδέχτηκε ότι είναι μια εμπειρία που είχε περάσει και η ίδια.
Άλλες φορές, ο εφιάλτης της ψυχής βγαίνει στην επιφάνεια με ένα πίνακα ζωγραφικής. Η 'Κραυγή' του Έντβαρκ Μάνκ, για παράδειγμα, περιγράφει, κατά τον ίδιο, την προσωπική του αγωνία και μια περίοδο τρέλας.
Σε αντίθεση, ο κωμικός ζωγραφίζει τα λόγια του και τις προσωπικές του τραγωδίες με χιούμορ. Γελάει με τα παθήματα και τους δυνάστες του. Δίνει διαφορετικές οπτικές γωνίες σε αυτά που τον πονάνε και δεν μπορεί, για οποιοδήποτε λόγο, να εκφράσει. Δεν είναι παράξενο που η Ελληνική κωμωδία άνθισε κατά την περίοδο της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών.
'Η πραγματικότητα είναι ένα δεκανίκι για όσους δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα με τα ναρκωτικά' είπε ο Robin Williams. Ο ίδιος, ένας από τους καλύτερους, σύγχρονους κωμικούς, καταπολέμησε την πραγματικότητα με πηγαίο χιούμορ. Για χρόνια, πολέμησε ότι τον καταδυνάστευε, την μανιοκατάθλιψη, τα ναρκωτικά και τα υπόλοιπα προσωπικά του δράματα, με το φάρμακο της κωμωδίας. Δυστυχώς, κάποια στιγμή το φάρμακο του τελείωσε.
Το γέλιο είναι η όαση σε ότι μας καταθλίβει, και αυτά τα 'τέρατα' είναι διαχρονικά.
Παίρνεις ένα 'τέρας', το κάνεις σμίκρυνση και, όπως σε μια φωτογραφία, ξεκινάς να προσθέτεις χαρακτηριστικά που δεν κολακεύουν ή να μεγεθύνεις ιδιοτροπίες. Όταν το έργο τέχνης ολοκληρωθεί, αντί για κατάθλιψη, σου φέρνει γέλιο. Η συνταγή είναι πανάρχαια και η σπεσιαλιτέ του παππού Αριστοφάνη. Απαραίτητο συμπλήρωμα με κάθε τι που σου σερβίρει η ζωή.
