Εκατό χρόνια συμπληρώθηκαν από την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, την εβδομάδα που πέρασε. Αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες, θυμήθηκαν τα θύματα ενός τραγικού πολέμου, ο οποίος δεν άφησε πολλές χώρες ανεπηρέαστες.
Στο Βέλγιο, ο Δούκας του Cambridge, William, συναντήθηκε με τον Βέλγο βασιλιά, Philippe , τον Γάλλο πρόεδρο Hollande και τον Γερμανό ομόλογό του, Gauck. Στην επιμνημόσυνη τελετή που ακολούθησε, ο William εγκωμίασε την δύναμη της συμφιλίωσης, λέγοντας ότι εμείς οι Ευρωπαίοι ήμασταν κάποτε εχθροί. Σήμερα όμως, είμαστε φίλοι και σύμμαχοι.
Ο Gauck με τη σειρά του, απολογήθηκε για την 'εντελώς αδικαιολόγητη' Γερμανική εισβολή στο Βέλγιο.
'Τι συνέβη στον τότε πολιτισμό της Ευρώπης?' αναρωτήθηκε.
'Ο εθνικισμός είχε τυφλώσει τις καρδιές και τα μυαλά σχεδόν όλων,' συνέχισε.
'Αισθήματα υπεροχής και ακραίου εθνικισμού υπερίσχυσαν της ενσυναίσθησης,' κατέληξε.
Τι συνέβη αλήθεια?
Γιατί ο παρελθοντικός χρόνος?
Αξίζει μια μικρή αναδρομή στις αρχές του περασμένου αιώνα για να θυμηθεί ο σύγχρονος Ευρωπαίος ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται. Το 1914, η φράση 'Ευρωπαϊκή Ένωση' αποτελούσε σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Μάλιστα στην Αγγλική γλώσσα, ο αλλοδαπός των πρώτων χρόνων του 20ου αιώνα oνομάζονταν 'alien'. Σήμερα, η λέξη αυτή υποδηλώνει κάτι το 'εξωγήινο' αλλά τότε, η ερμηνεία της είχε εθνικιστικό και ρατσιστικό χαρακτήρα. Αντιμέτωποι με τον πανικό της επέλασης των ορδών των 'aliens', συγνώμη των αλλοδαπών ήθελα να πω, η Βρετανική κυβέρνηση ψήφισε ένα νομοσχέδιο το οποίο ονομάστηκε 'Aliens Act'. Κι έτσι, το 1905, ξεκίνησε για πρώτη φορά ο έλεγχος των συνόρων σε μια χώρα που προηγουμένως υπερηφανευόταν την προσφορά ασύλου σε πρόσφυγες και διακήρυττε το δικαίωμα της διασυνοριακής μετακίνησης. Το νομοσχέδιο αυτό ισχύει και σήμερα, ανανεωμένο και ακόμα πιο αυστηρό.
Κάποτε ήμασταν εχθροί, σήμερα είμαστε φίλοι και σύμμαχοι. Δύσκολη η συγκατοίκηση όμως και τα θεμέλια τρίζουν. Οι λεγόμενοι φίλοι και σύμμαχοι είναι έτοιμοι να κλείσουν την πόρτα ο ένας στον άλλον. Ενώ οι πολιτικοί γιορτάζουν την Ευρωπαϊκή φιλία, οι λαοί τους διαμαρτύρονται και απαιτούν την επιστροφή κάθε ξένου στη χώρα του. Η ενσυναίσθηση κερδίζει με διαφορά στήθους στον αγώνα της εναντίον των αισθημάτων 'υπεροχής και ακραίου εθνικισμού'.
Το 1914, η Ευρώπη ήταν σε αναβρασμό. Οι Ευρωπαϊκοί λαοί ήταν τόσο ξένοι μεταξύ τους, όσο και οι γειτονικές εμπόλεμες περιοχές σήμερα.
Δυστυχώς, κάπου στη γειτονιά μας, η ενσυναίσθηση έχει χάσει τη μάχη. Όπως και το 1914, κάποιοι αποφάσισαν ότι η μόνη λύση είναι ο πόλεμος. Όμως η πολιτική τοποθέτηση χάνει κάθε σημασία, είναι άσκοπη, μπροστά στην φρίκη του πολέμου. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ενσυναίσθηση για να συνειδητοποιήσουν οι δυνατοί αυτού το κόσμου ότι ακόμα και τα παιδιά των εχθρών έχουν δικαίωμα να μεγαλώσουν ειρηνικά.
