Και όμως πέρα από δανειστές, είναι και διδάσκαλοι. Τουλάχιστον εμένα μου δίδαξαν πως μπορεί να επιβιώσει μια οικονομία. Πάμε όμως να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ήμουν πριν από λίγες μέρες σε ένα κατάστημα με τουριστικά που διατηρεί μια φίλη στο κέντρο της πόλης.

Ενώ μιλάγαμε λοιπόν, μπήκε στο κατάστημα ένα ανδρόγυνο γερμανών με έναν  συμπαθέστατο μπόμπιρα.  Ο γιός δεν πρέπει να ήταν πάνω από 6 χρονών. Οι γονείς σταμάτησαν στη πόρτα ενώ  ο κατάξανθός μικρός σκάλιζε τα προϊόντα στα ράφια, αυτά που έφθανε τουλάχιστον.

Ο μικρός δεν μπορούσε να καταλάβει τι περιείχε μια συσκευασία και ρώτησε τη μητέρα του. Η ευγενέστατη μητέρα του ρώτησε τη κοπέλα του καταστήματος στα Αγγλικά και στη συνέχεια μετέφρασε για το γιό της στα Γερμανικά.

Επέλεξε τα δώρα που ήθελε να κάνει και κατευθύνθηκε στη μητέρα του. Εκείνη του έδωσε το πορτοφόλι του και ο μικρός τράβηξε προς το ταμείο.  Ο πιτσιρικάς τα άφησε στο ταμείο και άνοιξε το πορτοφόλι του.  Η κοπέλα του έδωσε την απόδειξη και αφού έψαξε κανά 5λεπτο ανάμεσα στα ακαταλαβίστικα, τελικά βρήκε το ποσό που έπρεπε να πληρώσει. Έδωσε το μικρότερο σε αξία χαρτονόμισμα και περίμενε καρτερικά τα ρέστα. Αφού έκανε με αργά και σίγουρα βήματα την πρέπουσα επιβεβαίωση, ευχαρίστησε στα Γερμανικά, έβαλε τα ρέστα στο πορτοφόλι και έφυγε.

Προσέξτε! Ένα εξάχρονο (ίσως και λιγότερο) αγόρι ολοκλήρωσε μια εμπορική συναλλαγή ολομόναχο, με την επίβλεψη των γονέων του. Προφανώς και το εν λόγω πραγματικό παράδειγμα έχει να μας πει και να μας διδάξει ακόμα περισσότερα. Η οικονομία πέρα από νόμους και δείκτες είναι πρωτίστως ψυχολογία, νοοτροπία και κουλτούρα. «Νοοτροπία αυτάρκειας» που θα αργήσουμε να αποκτήσουμε.

Μετά από μνημόνια, χαράτσια και Τρόικες έχουμε καταλάβει τι είναι οι Γερμανοί. Το θέμα είναι να αναλογιστούμε όλοι, πως θα αντιδρούσε ένα αντίστοιχο ζευγάρι Ελλήνων, που ο γιός τους θα ήθελε να πάρει ένα δώρο στη γιαγιά και στο παππού για παράδειγμα.

Για αυτό σας λέω, διδάσκουν οικονομία οι άνθρωποι.