Μετά τη δύση του ηλίου, οι πελάτες του Ρίθυμνα στα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, αλλά και χρόνια μετά, έβγαιναν από το ξενοδοχείο για να εξερευνήσουν τις γύρω περιοχές ή καλούσαν ταξί για να γνωρίσουν την πόλη.
Η πρώτη κατηγορία πελατών ήταν εφοδιασμένοι με μικρούς φακούς χειρός γιατί ο ανεπαρκής δημοτικός φωτισμός και η έλλειψη πεζοδρομίων, τους υποχρέωναν να κινούνται σαν πυγολαμπίδες προκειμένου να γυρίσουν σώοι και αβλαβείς στην πατρίδα τους.
Η δεύτερη κατηγορία πελατών που κατέβαινε στη πόλη, αντίκρυζε ταυτόχρονα την Κρητική ευγένεια των κατοίκων, το καμάκι-άγρα πελατών των καταστηματαρχών και τριτοκοσμικές υποδομές της πόλης, που όλα αυτά στην αρχή φαινόταν γραφικά, στη φυσικότητά τους αλλά στα μπλοκάκια των τουριστικών πρακτόρων (tours operators) άρχισαν να καταγράφονται, προιόντος του χρόνου, σαν αταξία και κακοδιαχείρηση του φυσικού πλούτου της περιοχής.
Οι πελάτες κατά τη διαμονή τους ζούσαν σε δύο παράλληλους κόσμους. Εκείνου της τάξης, της εξυπηρέτησης, της πολυτέλειας και της άνεσης του ξενοδοχείου και εκείνου της προχειρότητας έξω από το ξενοδοχείο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η οικονομική κατάσταση των πελατών ήταν ανάλογη της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών από το ξενοδοχείο, δηλαδή πολύ καλή. Αυτό είχε, άμεσο, αντίκρυσμα και στην τοπική αγορά κατά την επίσκεψη τους, στην πόλη.
Έτσι σιγά σιγά, σαν προορισμός, το Ρέθυμνο άρχισε να υποβαθμίζεται από τους τουριστικούς πράκτορες, παρότι τα πολυτελή ξενοδοχεία φύτρωναν με την υποστήριξη επενδυτικών νόμων και δανείων από τις Τράπεζες. Οι δύο παράλληλοι κόσμοι δε συγκινούσαν πλέον τους ευκατάστατους πελάτες και προκειμένου οι χρεωμένοι ξενοδόχοι να καλύπτουν τις δανειακές τους υποχρεώσεις, αποδέχθηκαν το νέο τουριστικό προιόν των πρακτόρων, all inclusive.
Το νέο αυτό προιόν εξασφαλίζει προκαταβολικά την πλήρη διαμονή και διατροφή του πελάτη στο ξενοδοχείο, χωρίς να δίνει κίνητρα για περιττά έξοδα εκτός ξενοδοχείου. Στην πλειοψηφία, απευθύνεται σε πελάτες χαμηλού εισοδήματος που την εξασφαλισμένη διαμονή-διατροφή τους, την εμπλουτίζουν με βόλτες και φωτογράφιση στην πόλη.
Χρειάστηκαν 10 περίπου χρόνια ολιγωρίας της Πολιτείας για να χαλάσει την ποιότητα του Τουρισμού στο Ρέθυμνο.
Πολύ φοβάμαι ότι θα χρειστούμε άλλα τόσα, για να ξαναγίνει το Ρέθυμνο, ο τόπος προορισμού που του αξίζει.
Γιώργος Ταταράκης
Πολ/Μηχ ΕΜΠ
