Του Δημήτρη Ζ. Αρχοντάκη
τ. Δημάρχου Ρεθύμνης
Στο προχθεσινό φύλλο του «ΡΕΘΕΜΝΟΥΣ» δημοσιεύτηκε ένα κείμενο του ακάματου ιστοριοδίφη και βιβλιογράφου του τόπου μας κ. Γιώργου Εκκεκάκη, πολύ εμπεριστατωμένο και ενδιαφέρον, όπως όλα τα κείμενά του, με θέμα τις «ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΚΟΥΒΕΝΤΕΣ ΤΟΥ ΑΝΕΖΗΝΙΟΥ» του αείμνηστου δασκάλου Ευάγγελου Φωτάκη από τα Αχτούντα. Το κείμενο αυτό είναι ταυτόχρονα έκφραση λύπης για την «εξαφάνιση» αυτού του βιβλίου, που αποτελεί πιστή αποτύπωση ευρύτερα του κρητικού γλωσσικού ιδιώματος και ειδικότερα της αγιοβασιλιώτικης εκδοχής του. Και πολύ σωστά ο κ. Εκκεκάκης συνδέει τις «Κρητικές Κουβέντες του Ανεζηνιού» με τις «Παλαιινές Κρητικές Κουβέντες» της κας Ευγενίας Ζαμπετάκη, που δημοσιεύει το «ΡΕΘΕΜΝΟΣ», πολύ αξιόλογη προσφορά στον τομέα αυτό.
Κατά τη γνώμη μου, τα κείμενα αυτά, και ασφαλώς και άλλα που δεν είναι του παρόντος να αναφέρω, δεν είναι μόνο γλωσσικά μνημεία, αλλά και μνημεία πολιτισμού με την ευρεία έννοια του όρου. Μπήκαμε σε μια εποχή που τα ΜΜΕ σαρώνουν ορμητικά όχι μόνο γλωσσικά ιδιώματα, αλλά και ατομικές και συλλογικές διαφοροποιήσεις και αξιακά συστήματα και ομογενοποιούν τεράστιους ανομοιογενείς πληθυσμούς ανθρώπων υπάγοντάς τους αθροιστικά στη νέα μορφή του ανθρώπινου πολιτισμού, του πολιτισμού των εικόνων, της μαζοποίησης, της κατευθυνόμενης σκέψης και των προγραμματισμένων συναισθημάτων.
Κάτω από αυτές τις παντοδύναμες συνθήκες, είναι πολύτιμη η αποτύπωση και διάσωση τόσο της γλώσσας του παρελθόντος όσο, και κυρίως, μορφών ζωής, σκέψης, ατομικής και κοινωνικής συμπεριφοράς και ήθους όχι βέβαια με την προσδοκία της αναβίωσής τους, που θα ήταν μάταιη, αλλά ως βασικών πνευματικών στοιχείων, που μαζί με πολλά άλλα συνθέτουν την πολιτισμική ταυτότητα αυτού του τόπου και καθενός τόπου. Ίσως μάλιστα το πολιτισμικό αυτό απόθεμα να μπορεί να εκπέμψει και κάποιες ανθρωπιστικές ανταύγειες στη σύγχρονη ζωή, που τείνει να θεωρεί τον ανθρωπισμό αδυναμία και ζημία, εκτός αν τον εκμεταλλεύεται εμπορευματικά.
Σχετικά τώρα με τα «ΑΝΕΖΗΝΙΩ» θα ήθελα να προσθέσω ότι έχω στο Αρχείο μου πολύ μεγάλο αριθμό από φύλλα εφημερίδων με «Κρητικές Κουβέντες» του Ευάγγελου Φωτάκη, συγγενή της γιαγιάς μου, που ήταν «Φουθιανή», όπως λεγόταν παλιότερα οι Φωτάκηδες.
Αυτό που πρέπει να γίνει είναι μια επανέκδοση του «ΑΝΕΖΗΝΙΟΥ», που νομίζω πως έχει γίνει προ ετών αλλά έχει ήδη χαθεί και αυτή, και μια συνολική έκδοση του υπόλοιπου έργου του Ευάγγελου Φωτάκη, που βρίσκεται εγκατεσπαρμένο σε διάφορες εφημερίδες του Ρεθύμνου και των Χανίων, τουλάχιστον. Για τη συγκέντρωση του υλικού αυτού θα απαιτηθεί συστηματική και εκτεταμένη έρευνα, στην οποία πολύτιμη συνδρομή είναι το δημοσίευμα του κ. Γ. Εκκεκάκη.
Είχα πάντοτε σκοπό να κάμω προσωπικά την έρευνα και την έκδοση αυτή, αλλά δεν μου το επέτρεψαν μέχρι τώρα οι τραγικά γελοίες και άδικες δικαστικές μου περιπέτειες που απορρόφησαν το όποιο δυναμικό μου και ξεστράτισαν τη ζωή μου. Αν οι περιπέτειές μου τελειώσουν προτού τελειώσω εγώ, θεωρώ αναπόδραστη οικογενειακή και φιλολογική υποχρέωσή μου να αναλάβω αυτό το έργο.
