Γιατί οι άγγελοι γιορτάζουν 8 Νοεμβρίου
Κατά τον άγιο Δημήτριο του Ρωστώφ (μεγάλο Ρώσο άγιο μελετητή των αγίων και των εορτών), η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει τοποθετήσει τη "σύναξη" των αγίων αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και όλων των "επουράνιων δυνάμεων" στις 8 Νοεμβρίου, για τον εξής λόγο:
Κατά το αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο, πρώτος μήνας του χρόνου ήταν ο Μάρτιος και ο Νοέμβριος ήταν ένατος (το λέει και τ' όνομά του, σημαίνει "ένατος" στα λατινικά). Επειδή οι άγγελοι διακρίνονται σε εννέα "τάγματα", η γιορτή τους τοποθετήθηκε τον ένατο μήνα.
Επειδή εξάλλου οι άγγελοι (όπως φαίνεται π.χ. στο Ματθ. 25, 31, και σε όλη την έκταση της Αποκάλυψης) θα συνοδεύσουν τον Ιησού Χριστό κατά τη δευτέρα παρουσία Του και θα συνεργαστούν ποικιλότροπα στην υπόθεση της σωτηρίας των ανθρώπων κατά την ανατολή της αιώνιας ημέρας, της "Όγδοης Ημέρας της Δημιουργίας" (δηλ. της Βασιλείας του Θεού που θα επικρατήσει τελικά με την ανάσταση των νεκρών κ.τ.λ.), η γιορτή τους τοποθετήθηκε την όγδοη ημέρα του ένατου μήνα.
Τέλος, την ίδια μέρα, 8 Νοεμβρίου, γιορτάζεται και το όνομα Σταμάτης (αν και υπάρχει άγιος Σταμάτιος, που γιορτάζει άλλη μέρα), σε ανάμνηση της παρέμβασης του αρχαγγέλου Μιχαήλ, που "σταμάτησε" την αποστασία των αγγέλων προς τον Εωσφόρο (το διάβολο, δηλ. τον αρχάγγελο που αρνήθηκε το Θεό, από τον υπερβολικό εγωισμό του) φωνάζοντας "στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου Θεού" (=ας σταθούμε σωστά, με συστολή απέναντι στο Θεό), ερχόμενος "εν τω μέσω του ουρανού".
Η γιορτή των αγγέλων δεν είναι "μνήμη", αφού δεν υπάρχει ημέρα κοίμησης στους αγγέλους, αλλά μόνο "σύναξη", δηλ. συγκέντρωση των χριστιανών για να τους τιμήσουν. Άλλες γιορτές των αγγέλων είναι η Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ στις 26 Μαρτίου (μια μέρα μετά τον Ευαγγελισμό, δηλ. την επίσκεψή του στην Παναγία), και το θαύμα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στις Κολοσσές της Φρυγίας (6 Σεπτεμβρίου). Επίσης η Δευτέρα κάθε εβδομάδας είναι αφιερωμένη στους αγγέλους (ίσως λόγω της δευτέρας παρουσίας). (Κάθε μέρα της εβδομάδας είναι αφιερωμένη σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή γεγονότα: η Δευτέρα στους αγγέλους, η Τρίτη στον άγ. Ιωάννη τον Πρόδρομο, η Τετάρτη στην Παναγία, η Πέμπτη στους Αποστόλους & στον άγ. Νικόλαο, η Παρασκευή στο Σταυρό του Χριστού, το Σάββατο στους νεκρούς και η Κυριακή, φυσικά, στην Ανάσταση του Χριστού).
Τα εννέα τάγματα των αγγέλων ονομάζονται: άγγελοι, αρχάγγελοι, αρχές, εξουσίες, δυνάμεις, κυριότητες, θρόνοι, χερουβείμ και σεραφείμ.
Εξωγήινοι και άγγελοι
Το ερώτημα αν υπάρχουν ή όχι εξωγήινα νοήμονα όντα (ερώτημα που έχει πάρει διαστάσεις αγωνίας, για να μην πω θρησκείας, στη διψασμένη για το Θεό αλλά αποπροσανατολισμένη εποχή μας!) είναι ξεκάθαρα απαντημένο στη χριστιανική παράδοση από την αρχή: φυσικά και υπάρχουν πολλοί κατοικημένοι κόσμοι στο σύμπαν (ίσως και να πρόκειται για άλλα -παράλληλα- σύμπαντα), με νοήμονες κατοίκους, που βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τη Γη και πάρα πολλές επαφές τους έχουν καταγραφεί στα κείμενα της Βίβλου και στις βιογραφίες των αγίων της Ορθοδοξίας.
Τα όντα αυτά είναι αθάνατα, υλικά+πνευματικά όπως εμείς, ζουν υπό φυσικούς νόμους άγνωστους σε μας (πάντως έχουν τέτοιους νόμους), ταξιδεύουν στο σύμπαν χωρίς τη βοήθεια τεχνολογίας, και έχουν σαφείς θρησκευτικές πεποιθήσεις, που μάλιστα ταυτίζονται με τη γνώση του Θεού, όπως καταγράφεται στη διδασκαλία των αγίων.
Εμείς οι άνθρωποι τα όντα αυτά τα ονομάζουμε "αγγέλους" (=αγγελιαφόρους).
Βέβαια, οι σύγχρονοι επιστήμονες αναζητούν εξωγήινους στους πλανήτες του παρόντος σύμπαντος (ουσιαστικά, κατ' εικόνα της γήινης ζωής) και αδιαφορούν για τις μαρτυρίες της δικής μας παράδοσης για τους αγγέλους, τις οποίες θεωρούν οπωσδήποτε μυθικές, γιατί "ένας επιστήμονας δε γίνεται να πιστεύει σε αγγέλους"!... Και όσοι (κυρίως σε δρόμους παράλληλους με την επιστήμη ή σε ψευδο-επιστήμες) συνδέουν τις αγγελοφάνειες με την ιδέα για εξωγήινη ζωή, πάλι κάνουν το λάθος να απορρίψουν την ορθόδοξη διδασκαλία περί αγγέλων και να πιστέψουν και διδάξουν ότι πρόκειται για εξωγήινους με τη "συμβατική" έννοια, που μεταμφιέστηκαν σε αγγελικά όντα ή τους πέρασαν για τέτοια οι αγράμματοι και δεισιδαίμονες άνθρωποι.
Κι όμως οι άγγελοι είναι εξωγήινοι, όχι γήινοι, και οι "στενές επαφές" τους με τους ανθρώπους είναι μαρτυρημένες από την αρχαιότητα. Και είναι άγιοι, πιστοί στον Τριαδικό Θεό, τον Οποίο βλέπουν, και απολαμβάνουν αιώνια να Τον υμνούν, δηλαδή να τραγουδούν γι' Αυτόν, όπως φαίνεται στο όραμα του προφήτη Ησαΐα, κεφ. 6, που είδε τα Σεραφείμ με έξι φτερά να πετούν γύρω από το φωτεινό θρόνο του Θεού και να ψάλλουν τον ύμνο "Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ [=των δυνάμεων], πλήρης πάσα η γη της δόξης αυτού" [=όλη η γη είναι γεμάτη από το φως Του]. (Τον ύμνο αυτό τον ψάλλουμε κάθε φορά στη λειτουργία).
«Επικοινωνία» με αγγέλους
Αν κάνει κάποιος μια βόλτα στο Ίντερνετ θα δει πλήθος ιστότοπων, που ανακατεύουν αναφορές σε αγγέλους με νεοεποχίτικες (new age) δεισιδαιμονίες, που έχουν γίνει μόδα πλέον στην πατρίδα μας και γενικότερα στο δυτικό κόσμο. Άλλοι "επικοινωνούν" με τους αγγέλους, άλλοι "θεραπεύουν" ή διαλογίζονται με βάση "επαφές" με αγγέλους, άλλοι παραθέτουν ολόκληρους καταλόγους με "ονόματα αγγέλων" ή άλλες "πληροφορίες" για τη ζωή τους, τη φύση τους κ.τ.λ.
Όλες αυτές οι καταχωρίσεις δεν είναι μόνο φανταστικές, αλλά πρέπει να θεωρηθούν και επικίνδυνες.
Οι άγιοι δάσκαλοι της Ορθοδοξίας έχουν δει, γνωρίσει και διδάξει συγκεκριμένα πράγματα για τους αγγέλους, που έχουν στόχο τη σωτηρία του ανθρώπου, δηλαδή την ένωσή του με τον Τριαδικό Θεό διά του Χριστού. Οι ποικίλες "πληροφορίες" δεν έχουν ρίζες πουθενά, αλλά υποτίθεται ότι μεταφέρουν μια "άλλη σοφία", εναλλακτική, "άγνωστη" στους ορθοδόξους, με δυο λόγια ειδωλολατρική.
Στο όλο μπέρδεμα πρέπει να προσθέσουμε και την αμερικάνικη νεο-μυθολογία, που παρουσιάζεται σε σειρές και ταινίες φαντασίας, με αγγέλους που κυκλοφορούν στη γη και κάνουν διάφορους ηρωισμούς ή με δήθεν έκπτωτους αγγέλους ή αγγέλους που ερωτεύονται κοπέλες και γίνονται άνθρωποι και λοιπά που δε στέκουν με τίποτα.
Φυσικά είναι δικαίωμα του καθενός να το ψάξει, και πολλοί γοητεύονται να ασχολούνται με παρόμοια θέματα (όπως να ασχολούνται με μύθους για νεράιδες και ξωτικά - που συχνά παρουσιάζονται όχι σαν μύθοι, αλλά σαν υπαρκτά όντα), απλώς ας γνωρίζει ο καθένας ότι χρειάζεται ΠΡΟΣΟΧΗ, γιατί ξέρουμε ότι πολλές φορές αυτό που φαίνεται σαν άγγελος δεν είναι καθόλου άγγελος...
Εμείς έχουμε συγκεκριμένες διδασκαλίες για τους αγγέλους και ένα και μόνο τρόπο να επικοινωνούμε με αυτούς: την προσευχή.
Στην Εκκλησία υπάρχουν γιορτές προς τιμήν των αγγέλων και σ' αυτές ψάλλονται πανέμορφα μελοποιημένα ποιήματα της βυζαντινής εποχής, που ονομάζονται "κανόνες". Επίσης υπάρχει ένας ειδικός "κανόνας" ("παρακλητικός κανόνας") , ένα ποίημα που είναι μια προσευχή του ανθρώπου προς το φύλακα άγγελό του, για να διαβάζεται ή να ψάλλεται από κάθε χριστιανό (υπάρχει στο βιβλίο "Θησαυρός αγίων", εκδόσεις Βασιλείου Ρηγόπουλου).
Μια τέτοια προσευχή προς το φύλακα άγγελο υπάρχει και στη βραδινή προσευχή (ακολουθία) που ονομάζεται "απόδειπνο" και λέει (στα νέα ελληνικά):
Άγιε Άγγελε, εσύ που είσαι προστάτης της αθλίας ψυχής μου και της ταλαίπωρης ζωής μου, μή με εγκαταλείψης τον αμαρτωλό, μήτε να απομακρυνθής από μένα εξ αιτίας της χαυνότητός μου. Μή επιτρέψης στον πονηρό δαίμονα να κυριαρχήσει επάνω μου κατατυραννώντας αυτό το θνητό μου σώμα. Κράτησε το ταλαίπωρο και παράλυτο χέρι μου και οδήγησέ με στην οδό της σωτηρίας. Ναι, άγιε Άγγελε του Θεού, εσύ που είσαι φύλακας και σκεπαστής της αθλίας ψυχής μου και του αθλίου σώματός μου, συγχώρησέ με για όλα εκείνα με τα οποία σε ελύπησα όλες τις ημέρες της ζωής μου, και για όσα αμάρτησα την σημερινή ημέρα. Σκέπασέ με και τούτη τη νύκτα και διαφύλαξέ με από κάθε επήρεια του αντιπάλου διαβόλου, για να μή παροργίσω τον Θεό με κάποιο αμάρτημα. Και συνάμα πρέσβευε για χάρι μου προς τον Κύριο, να με στερεώση στον θείο φόβο (=σεβασμό) και να με κάνη δούλο άξιο της αγαθότητός του. Αμήν.
Ο άγιος των Εξαρχείων, που δεν είχε ούτε για νοίκι
Ήρθε από την Αφρική, άρα Μετανάστης. Κυνηγημένος εκεί από κάποιους υψηλά ιστάμενους, που δεν τον χώνευαν ακριβώς επειδή ήταν αυθεντικός και ακέραιος. Εγκαταστάθηκε στου Ρέντη (συνοικία της Αθήνας) και δεν είχε λεφτά ούτε για να πληρώσει το νοίκι. Είχε πρωτοέρθει ως φοιτητής και είχε εγκατασταθεί στα Εξάρχεια, και πάλι δεν είχε λεφτά να πληρώσει το νοίκι... Ήταν μαθημένος στην πείνα και στην αφραγκία, λοιπόν, μια ζωή.
Αν και τρομερά μορφωμένος, φυτοζωούσε σε μια υπηρεσιακή θέση, περιπλανώμενος στην Ελλάδα, κι έτρωγε καταπρόσωπο τις βρισιές και το κυνήγι εκείνων που "ήξεραν", υποτίθεται, γιατί τον είχαν διώξει από την Αφρική.
Αυτός έκανε υπομονή. Γιατί να μην κάνει; Άγιος ήταν - ή μήπως ΓΙ' ΑΥΤΟ έγινε άγιος; Ο άγιος των Εξαρχείων, ένας ειρηνικός άνθρωπος, που τα Εξάρχεια της εποχής του τον αγνοούσαν & σημερινά Εξάρχεια επίσης τον αγνοούν.
Αργότερα πήρε μια υπεύθυνη θέση κι εκεί έλαμψε η καλοσύνη του. Όταν όμως πήρε σύνταξη κι έφυγε, για να κάνει επιτέλους αυτό που αγαπούσε η καρδιά του, κι εκεί ακόμα τον κυνηγούσαν οι κακοί άνθρωποι (ο Θεός να τους έχει καλά), τον συκοφαντούσαν -για εγκλήματα πια- κι έτσι είχε πρόβλημα και με τον κρατικό μηχανισμό! Υπέστη σκληρές ανακρίσεις, αν και γέρος... Και δόξα τω Θεώ, έκανε υπομονή.
Όταν πέθανε, σ' ένα νοσοκομείο της Αθήνας, τον κήδεψαν στο νησί του (που είχε γίνει "δικό του", επειδή είχε μετακομίσει & προσφέρει σπουδαίο έργο εκεί), αλλά στο δρόμο, που έπρεπε να κάνει στάση στον Πειραιά, του έκλεισαν την πόρτα της εκκλησίας κι έμεινε το φέρετρό του απ' έξω. Και μετά, ένας δεσπότης είπε: "Τρελαθήκατε; Αυτός είναι άγιος;", μέχρι που τη νύχτα τον είδε ολοζώντανο μπροστά του και άλλαξε γνώμη.
Δεν είσαι μόνος σου, λοιπόν. Έχουμε έναν άγιο που σου μοιάζει, αναγνώστη μου, έφηβε, απροσάρμοστε, μαυροντυμένε, σκουλαρικά, επαναστάτη, θαμώνα των Εξαρχείων, άφραγκε, ονειροπόλε, που γυρεύεις τον ουρανό και θέλεις να γίνει παράδεισος η κολασμένη γη.
Μου φαίνεται μάλιστα πως όλοι οι άγιοί μας σού μοιάζουν. Δε θέλω να το παίξω έξυπνος, αλλά νομίζω πως έχουνε να σου πούνε κάτι.
Α, να μην ξεχάσω: ο ΑΓΙΟΣ ΤΩΝ ΕΞΑΡΧΕΙΩΝ, που γράφουμε εδώ, είναι ο άγιος Νεκτάριος (1846-1920).
Στο Ρέθυμνο, ο ναός του στην οδό Μελισσινού (γιορτάζει στις 9 Νοεμβρίου), κάτω από τη Φορτέτζα, είναι ένα από τα σημαντικά πνευματικά κέντρα της πόλης μας και υπάγεται στην ενορία της Κυρίας των Αγγέλων (Μικρής Παναγίας).
Επίσης, πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα βιβλίο που έγραψε ο άγιος σε εφηβική ακόμη ηλικία και είχε χαθεί για χρόνια. Το χαμένο βιβλίο του αγίου Νεκταρίου, με τίτλο «Θησαυρός Λογίων» αναζητήστε το στο βιβλιοπωλείο του κ. Γ. Λιουδάκη, οδός Ε. Μαρούλη 21 (κάθετη στην οδό Καζαντζάκη, το δρόμο απέναντι στο Δημαρχείο).
Αναζητήστε επίσης στο διαδίκτυο τα άρθρα: «Ο άγιος Νεκτάριος και το σύγχρονο Management» και «Το ανάθεμα του Βενιζέλου και ο άγιος Νεκτάριος» (μια ακόμη συκοφαντία, ή παρεξήγηση, ενάντια στο μεγάλο αυτό άγιο, που ποτέ δεν ασχολήθηκε με την πολιτική, ούτε ήξερε τι είναι τα πολιτικά πάθη και τα μίση).
Χρόνια πολλά!
ΥΓ. Τα άρθρα μας αυτά πρωτοδημοσιεύτηκαν στο ιστολόγιο o-nekros.blogspot.com.
