Του Μιχάλη Ρομπογιαννάκη
Η λέξη μαντινάδα προέρχεται ετυμολογικά απο τις λέξεις "μαντεύω" και "μαντεύομαι" απ' όπου και μάντης και μαντείο . Όπως λέει και η ιστορία της, περιέχει χρησμό ή αλλιώς προμήνυμα, έκφραση απόκρισης, προαίσθημα. Κατά άλλους η λέξη αυτή προέρχεται απο το λατινικό mandatum δηλαδή μαντάτο. Άλλοι πάλι ισχυρίζονται πως ειναι ενετική (matinada) και σημαίνει το νυχτερινό τραγούδι του έρωτα ή του ερωτευμένου. Δηλαδή την καντάδα. Όπως και να 'χει είναι η πιο συνηθισμένη μορφή τραγουδιού και αποτελεί ποιητικό είδος σε ολόκληρη την Κρήτη. Παρ' όλα αυτά όποιοσδηποτε Κρητικός ή μη την έχει "τραγουδήσει", εύκολα μπορεί να καταλάβει πως δεν δέχεται μόνο μία απλή ερμηνεία αλλά αποτελεί πολυσύνθετη λέξη...
Μαντινάδα ειναι... ένας τρόπος έκφρασης συναισθημάτων, o τρόπος με τον οποίο ο Κρητικός εκφράζει την αγάπη, τον έρωτα, τον πόνο, το χωρισμό και τη μοναξιά. Ο σεβντάς!
Μαντινάδα είναι... η "γλυκιά" οδύνη της ψυχής.
Μαντινάδα είναι... το τραγούδι και ο χορός της.
Μαντινάδα είναι... η "ερωτική πράξη" καρδιάς και μυαλού. Θέλει οίστρο, το μυαλό ελεύθερο, τη γλώσσα λυτή για να μπορέσει να εκφραστεί η "ηδονή" της καρδιάς.
Mαντινάδα είναι...η "επανάσταση" της καρδιάς απέναντι στη λογική.
Μαντινάδα είναι... η σιωπή εκφρασμένη σε λόγια απλά και κατανοητά.
Mαντινάδα είναι... κάτι παραπάνω απο μερικές λέξεις γραμμένες σε ένα χαρτί. Είναι ιδέα.
Μαντινάδα είναι... ο αυτοσχεδιασμός και η πνευματική δημιουργία.
Μαντινάδα είναι... τα βιώματα και ο καθημερινός τρόπος ζωής ενός Κρητικού.
Μαντινάδα είναι... το μερακλίκι και η περηφάνια του κάθε Κρητικού.
Μαντινάδα είναι... η κραυγή που αφήνει μια ψυχή αρρενωπή αλλά εξαιρετικά ευαίσθητη.
Αναμφισβήτητα ο καθένας, μπορεί να δώσει και μια διαφορετική ερμηνεία ανάλογα με αυτά που έχει βιώσει. Άλλωστε αυτό που δίνει ξεχωριστή ομορφιά στην μαντινάδα είναι ότι δεν συγκεκριμενοποιείται. Παραμένει δηλαδή διαχρονικά κάτι γενικό και αόριστο που ο καθένας από εμάς μπορεί να το ορίσει όπως θέλει. Όπως πηγάζει απο την ψυχή του. Και μία συμβουλή. Στις δύσκολες ημέρες που περνάμε, όλοι έχουμε την ανάγκη να "ξεφεύγουμε" απο την καθημερινότητα όλο και πιο συχνά. Τι καλύτερο λοιπόν, από μια παρέα με λύρα, λαγούτα και μαντινάδες. Όσοι δεν έχετε δοκιμάσει ακομά, ποτέ δεν είναι αργά. Δοκιμάστε και δε θα χάσετε...
