Του Νίκου Πολιουδάκη
Πτυχιούχου Επικοινωνίας & ΜΜΕ
Καποδιστριακού Παν/μίου Αθηνών
Την Κυριακή 15/1/2012 έλαβε χώρα στο «Σπίτι του πολιτισμού» η παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Φρυγανάκη, «Η ρεθυμνιώτικη πένα και οι πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής». Η παρουσίαση έγινε από τον ίδιο το συγγραφέα, συνταξιούχο φιλόλογο και αρθρογράφο, κ. Φρυγανάκη, με τη συνδρομή της κόρης του, Νατάσας και του Β. Λινοξυλάκη, που διάβασαν αποσπάσματα και με τη συνοδεία οπτικοακουστικού υλικού.
Δεν πρόκειται να αναλύσουμε το περιεχόμενο του βιβλίου, καθώς, πέρα από τον τίτλο του που τα «λέει» σχεδόν όλα, αυτό εν πολλοίς έχει ήδη συμβεί και συνεχίζει να γίνεται από άλλους συμπολίτες συγγραφείς/αρθρογράφους στο «Ρέθεμνος» και στον τοπικό τύπο γενικότερα. Αυτό που, δυστυχώς, πρέπει να σημειωθεί είναι άλλο. Στο κλείσιμο της περίπου δίωρης παρουσίασης, ο κ. Φρυγανάκης τόνισε πως η κατάμεστη αίθουσα του «Σπιτιού» αποτελεί τη δυναμική δήλωση ότι «δεν ξεχνάμε». Και έχει απόλυτο δίκιο. Ωστόσο, στο κοινό που κατέκλεισε την αίθουσα η παρουσία νέων ανθρώπων ήταν πενιχρή, για να μην πούμε το υπερβολικό, «μετρημένη στα δάκτυλα των δυο χεριών».
Την ίδια στιγμή οι καφετέριες, της προκυμαίας τουλάχιστον, ήταν ασφυκτικά γεμάτες από πιτσιρίκια, αλλά και «νέο» κόσμο, που απολάμβαναν το κυριακάτικο απογευματόβραδο. Και καλά έκαναν. Τα πιτσιρίκια δικαιολογούνται. Ζουν στην εφηβεία, ψάχνονται γενικότερα, πρόκειται για πολύ έξυπνα παιδιά σε σχέση με άλλες εποχές, όμως είναι φυσιολογικό η διασκέδαση τους τις ημέρες εκτός σχολείου να αποτελεί προτεραιότητα.
Τα σημαντικά ερωτήματα, όμως, προκύπτουν για εμάς τους ενήλικες νέους.
Το ότι δεν υπήρξαν νέοι στην παρουσίαση του συγγραφικού έργου του συμπολίτη μας σημαίνει απλή άγνοια είτε της εκδήλωσης είτε του ίδιου του βιβλίου ή κανονική αδιαφορία; Οι τριαντάρηδες και κάτω, που επιρρίπτουν ευθύνες στη γενιά του Πολυτεχνείου, η οποία συνέβαλε στη σημερινή κοινωνικοοικονομική ελληνική κρίση, δεν είναι εκείνοι που καλούνται να ανατρέψουν την κατάσταση και να οικοδομήσουν ένα διαφορετικό μέλλον για τους ίδιους και τα παιδιά τους; Δεν είναι εκείνοι που θα πρέπει να αναζητούν το παρελθόν, να μαθαίνουν από αυτό και να μεταδίδουν τη γνώση και στους ακόμη νεότερους; Δεν είναι αυτοί που πρέπει να συνεχίσουν την προσπάθεια ώστε η πόλη μας να μην απωλέσει τον τίτλο της πόλης «των τεχνών και των γραμμάτων»; Εμείς δεν είμαστε αυτοί που οφείλουμε να επιβεβαιώνουμε πρώτοι, αν θέλουμε να κοιτάμε αισιόδοξα μπροστά, ότι όντως «δεν ξεχνάμε», πως μας ενδιαφέρει τι συνέβη στο παρελθόν, γιατί συνέβη και πώς θα φροντίσουμε να μην ξανασυμβούν -όσο περνάει από το χέρι μας- δυσβάσταχτες καταστάσεις, όπως αυτές που έζησαν οι πρόγονοί μας;
Επίσης, είναι γνωστό πως τα έσοδα από τις πωλήσεις του βιβλιού θα διατεθούν για την αποπεράτωση του μνημείου «Μικρασιατικής Καταστροφής και Αλησμόνητων Πατρίδων» στην πλατεία Μικρασιατών, που δεσπόζει στο κέντρο της Παλιάς Πόλης. Σε μια πλατεία που περνάει τα πάνδεινα καθημερινά, όντας έρμαιο στις ορέξεις γκραφιτάδων και βανδάλων. Αλήθεια, ποιο από τα «παιδάκια» που ανταγωνίζεται με άλλα για το που θα βάλλουν την υπογραφή/ μουτζούρα τους πρόκειται να σεβαστούν το μνημείο και να μην το βεβηλώσουν; Πώς θα το σεβαστούν αν δεν έχει εντυπωθεί στη συνείδηση τους ότι πρόκειται για μνημείο προς τιμήν ξεριζωμένων Ελλήνων; Γι αυτά τα «παιδάκια», που «ου γαρ οίδασι τι ποιούσι», ποιος έχει ευθύνη; Εμείς και πάλι εμείς.
Καιρός να αντιληφθούμε τους κινδύνους που διατρέχει η κοινωνία μας και να δώσουμε χώρο και στο βιβλίο -στη δουλειά δηλαδή που αφιερώνουν άνθρωποι των γραμμάτων, ερευνώντας την τοπική ιστορία και εμπλουτίζοντας την πολιτιστική μας κληρονομιά- που τόσο τείνει να εγκαταλειφθεί. Ας ελπίσουμε η απουσία νέων ανθρώπων από το «Σπίτι του Πολιτισμού» να με βρίσκει απλώς υπερβολικό και να μη σημαίνει αδιαφορία ή πλήρη άγνοια για την προσπάθεια του συμπολίτη μας.
Συγχαρητήρια στον Κ. Φρυγανάκη και να είναι σίγουρος πως όσο υπάρχουν άνθρωποι που επιδεικνύουν ζήλο για την ιστορία του τόπου τίποτα δεν πρόκειται να ξεχαστεί.
