Του Νίκου Πολιουδάκη
Πτυχιούχου Επικοινωνίας & ΜΜΕ
Καποδιστριακού Παν/μίου Αθηνών
Διανύοντας μια περίοδο εκτεταμένης κρίσης, πρώτον, αξιών και έπειτα οικονομικής, καλό θα είναι οι Έλληνες πολίτες, που έχουν ενδοιασμούς για το προσωπικό τους μέλλον και των οικογενειών τους, να αναθεωρήσουν καταστάσεις και να κοιτάξουν την ουσία. Την «ουσία» που εν πολλοίς έχει χαθεί, γεγονός που έχει συμβάλει στα μέγιστα στη δημιουργία της γενικής κρίση.
Παίρνοντας ως παράδειγμα τις μέρες που έρχονται, μπορούν πολλοί να ξεκινήσουν τις προσωπικές αναθεωρήσεις, χωρίς να νιώθουν άσχημα. Είτε ανήκουν στην πλευρά των εμπόρων είτε στην πλευρά των καταναλωτών. Ακολουθεί το άρθρο της 7/12/2010 από το προσωπικό μου μπλογκ, «www.krihtikos.blogspot.com», με τίτλο «Χριστούγεννα! Ε και;», όπου αναλύεται η επιτακτική ανάγκη για ουσία στις δύσκολες περιόδους που ζούμε:
“Χριστούγεννα: η δεύτερη μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης, καθώς το Πάσχα και οι συμβολισμοί του κατέχουν αναμφισβήτητα την πρώτη θέση. Ωστόσο, τα Χριστούγεννα κατέχουν την πρωτιά σε ό, τι αφορά τις εμπορικές γιορτές του έτους. Πανζουρλισμός γίνεται (γινόταν) κάθε χρόνο τέτοιες μέρες στην αγορά, προκειμένου για την «υποδοχή του θείου βρέφους». Οι γονείς αγοράζουν παιχνίδια για τα παιδιά -το ίδιο και οι παππούδες- ανταλλάσουν δώρα μεταξύ τους, βγαίνουν έξω περισσότερο ή φεύγουν για ολιγοήμερες διακοπές. Οι νεότεροι -κυρίως του «ασθενούς» φύλου- αγοράζουν ρούχα, άλλα για το χριστουγεννιάτικο ρεβεγιόν κι άλλα για την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Η καταναλωτική μανία την περίοδο αυτή «χτυπάει κόκκινο» (χτυπούσε).
Αναμφιβόλως, (και) την φετινή περίοδο η κίνηση στην αγορά θα είναι αισθητά μειωμένη, ως και καταστροφική για τους καταστηματάρχες, που περιμένουν τις «άγιες» μέρες για να ρεφάρουν. Το ζήτημα είναι να επαναδιαπραγματευτούν όλοι, καταστηματάρχες και καταναλωτές την εμπορική τους πολιτική και την καταναλωτική τους συμπεριφορά αντίστοιχα.
Οι μαγαζάτορες θα πρέπει να βρουν τρόπους συμφέροντες για τους ίδιους και για το κοινό που επιθυμούν να προσεγγίσουν, καθ’ όλη την πάροδο του έτους και όχι ευκαιριακά. Τώρα, απλώς προσπαθούν να επωφεληθούν, εκμεταλλευόμενοι την περιρρέουσα ατμόσφαιρα (τώρα πλέον αρκετά μαγαζιά για την ακρίβεια φυτοζωούν, όμως αναμένουν μια ανάσα τις μέρες που ακολουθούν).
Οι μέρες των Χριστουγέννων έχουν καταντήσει να αντιμετωπίζονται ως 30-40 ημέρες Αγίου Βαλεντίνου. Η «αγάπη» αυτές τις μέρες «ξεχειλίζει» κι όλοι τρέχουν να αποδείξουν αυτήν την αγάπη στους συνανθρώπους τους αγοράζοντας δώρα. Το δώρο, ως χειρονομία αγάπης ή συμπάθειας, ήταν ανέκαθεν κάτι το συμβολικό, δεν παύει όμως να συνιστά κάτι το υλικό-είτε κινέζικο βάζο, είτε τραπέζι στα μπουζούκια-, που σε πολλές περιπτώσεις καταλήγει να αποτελεί κάτι το τυπικό. Κι όταν καταντά τυπικό, χάνεται η ουσία.
Δε χρειάζεται να είναι Χριστούγεννα για να αποδείξεις στους άλλους πως τους αγαπάς. Δε χρειάζεται να είναι μέρες του Πάσχα ή Δεκαπενταύγουστος. Δε χρειάζεται να έχει κάποιος καν ονομαστική εορτή ή γενέθλια για να πάρει δώρο ή να βγει να διασκεδάσει. Αν υπάρχουν ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις, συγγενικές, ερωτικές, ή φιλικές, και 2 Οκτωβρίου -τυχαία ημερομηνία- να δείχνει το ημερολόγιο, το δώρο- ως ευγενική χειρονομία και μόνο- και η αναζήτηση της καλοπέρασης δεν είναι απορριπτέα. Αντιθέτως, είναι πιο ουσιαστικά και αληθινά, εφόσον στερούνται συγκυριακής αφορμής.
Ίσως πει κάποιος: «Αφού έτσι γίνεται ρε φίλε, εδώ και τόσα χρόνια, εσύ τι προσπαθείς να μας πεις;». Απάντηση; Το αυτονόητο: Αν δεν αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι, ξεκινώντας από μικρές λεπτομέρειες, όπως την αλλαγή της νοητής (ασυνείδητα) επιβεβλημένης από το σύστημα, καταναλωτικής νοοτροπίας, τίποτα δε θα αλλάξει. Το οικονομικό άνοιγμα, όταν το επιβάλλουν η μόδα ή έστω η εθιμοτυπία της εκάστοτε εποχής, καλό θα είναι να γίνεται με βάση την «όρεξη» και την (πραγματική) οικονομική δυνατότητα του καθένα. Διαφορετικά, η λεγόμενη «κρίση» θα συνεχίσει να μας κατατρέχει (συν τα «φετινά» χαράτσια), οι τετριμμένες συμπεριφορές θα αγγίζουν τα όρια της τυπικότητας και τα «δώρα» δικαίως θα μπορούν να χαρακτηρίζονται «άδωρα». Γι’ αυτό μην ξεχνάτε την όποια «2η Οκτωβρίου»…”
Ένα χρόνο μετά, μάλλον αποδεικνύεται ότι το άρθρο είναι περισσότερο φετινό. Τουλάχιστον, όσο το μήνυμα της χριστιανικής εορτής παραμένει ζωντανό στη συνείδηση των περισσοτέρων, πέρα από χειροπιαστά δώρα, αλλά με ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις και συλλογικότητα, ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα και οφείλει να αισιοδοξεί…
