ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΑΙΡΙΚΑ
Γιώργος Φρυγανάκης
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ιδιοκτησίας (10 Δεκεβρίου)
Η ιδιοκτησία, θεσμός που στην ιστορική πορεία του ανθρώπου αγιοποιήθηκε, αλλά και δαιμονοποιήθηκε έντονα, σήμερα είναι ένα από τα βασικά ανθρώπινα δικα-ιώματα, που εορτάζεται μάλιστα διεθνώς τη 10 Δεκεβρίου με απόφαση της Διεθνούς Ένωσης Ακινήτων.
Σύμφωνα με την Οικουμενική Διακηρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 1948, άρθρο 17, α) Κάθε άτομο, μόνο του ή με άλλους μαζί, έχει το δικαίωμα της ιδι-οκτησίας και β) Κανείς δεν μπορεί να στερηθεί αυθαίρετα την ιδιοκτησία του.
Είναι πολύ φειδωλός ο Βολταίρος λέγοντας ότι «το πνεύμα ιδιοκτησίας διπλα-σιάζει τη δύναμη του ανθρώπου», αφού ο πολλαπλασιαστής αυτός φαίνεται να παράγει πολύ μεγαλύτερα γινόμενα. Και απεικονίζει σε σοβαρό βαθμό την αλήθεια το γνωστό ανέκδοτο με τον τράγο που, όταν… διορίστηκε δημόσιος υπάλληλος, έχασε την...παραγωγικότητά του. (Η άλλη μισή αλήθεια, βέβαια, είναι ότι σαν...επιχειρηματίας, πολλές φορές... βίαζε τις προβατίνες!)
Το πρόβλημα δημιουργείται όταν δεν κινούμαστε από το καλό αλλά από το «κακό πνεύμα » της ιδιοκτησίας, την ιδιοκτησιακή αντίληψη για πράγματα που δεν είναι δικά μας. Γιατί άλλο να βλέπουμε κάτι «σαν δικό μας» και άλλο ως ιδιοκτησία μας. Άλλο η συναισθηματικά φορτισμένη κτητική αντωνυμία μου/μας, που μαρτυρεί ενδιαφέρον, συν-πάθεια, αγάπη για κάτι, και άλλο η κτητική αντίληψη που πηγάζει από τον ατομικισμό, τον εγωισμό, τη στενόμυαλη αντίληψη και οδηγεί στον αυταρχισμό, στην αυθαιρεσία, στην αντιδημοκρατική συμπεριφορά, στην αρπαγή...
* * *
Έτσι, δεν είναι λίγες οι συγκεκριμένες περιπτώσεις που περιγελούν ή ακόμη σαρκάζονται το παραπάνω άρθρο της Οικουμενικής Διακήρυξης. Και όχι μόνο σχετικά με την ιδιωτική αλλά και τη δημόσια, την ακίνητη ή την κινητή, την υλική ή πνευ-ματική ιδιοκτησία.
Δείγματα και δήγματα της κακώς εννοούμενης ιδιοκτησιακής αντίληψης δια-πιστώνονται ανέκαθεν στην ιμπεριαλιστική συμπεριφορά των ισχυρών χωρών στις κλασικού ή νεοαποικιακού τύπου (κατα)κτήσεις τους, αλλά και απέναντι στις «συμ-μαχικές» κατά τ’ άλλα χώρες που ανήκουν στις «σφαίρες επιρροής» τους.
Η ιδιοκτησιακή αντίληψη εντοπίζεται ανέκαθεν στους πολιτικούς εκείνους που βλέπουν το κράτος, την περιφέρεια, το δήμο, ή ακόμα το κόμμα, την παράταξη και τους ψηφοφόρους ως κτήμα τους. Κτήμα με την έννοια του υποζυγίου. (Βλέπουμε με πόση ευκολία δίνουν «γραμμές» και με πόση δυσκολία …ξεκαβαλικεύουν).
Κάποιοι, μάλιστα, φτάνουν στην πλήρη ταύτιση, κατ’ απομίμηση του λουδο-βίκειου «Το κράτος είμαι εγώ». Γι’ αυτό αναφέρονται διαρκώς στο «εγώ» και σπάνια ή καθόλου στο «εμείς». (Αυτός δεν είναι και ένας από τους πολλούς λόγους που προ-καλούν στους πολίτες αντιπάθεια ακόμη και καταστροφική μανία για οτιδήποτε κρα-τικό; Η κακοδιοίκηση και κατασπατάληση της κρατικής ιδιοκτησίας δεν ενισχύουν την τάση αύξησης της ατομικής ιδιοκτησίας, ακόμη και «διά πυρός και σιδήρου»;)
Η ίδια αντίληψη ανιχνεύεται στην οικογενειοκρατία διάφορων δημόσιων, κατά τ’ άλλα, φορέων που κάποια μέλη τους βλέπουν σαν φέουδά τους και φροντίζουν επιμελώς να εγκαταστήσουν και να αποκαταστήσουν ουκ ολίγα συγγενικά ή φιλικά τους πρόσωπα με βασικό προσόν τους την προσωπική τους σχέση! (Μήπως η καθό-λου κολακευτική αξιολογική ιεράρχηση των «Πανεπιστημίων μας» σε παγκόσμιο ε-πίπεδο «συγγενεύει» και με την ανίερη οικογενειοκρατία τους;)
Θα ήταν... παραβίαση ανοικτών θυρών να αναφερόμαστε στο ιδιοκτησιακό καθεστώς που ισχύει ακόμα στις ενδοοικογενειακές σχέσεις, μεταξύ άνδρα και γυναί-κας ή γονιών και παιδιών και που οδηγεί συχνά σε οικογενειακά δράματα... (Και μην πάει το μυαλό μας μόνο στις χώρες της ...μπούργκας!...)
Πιο συγκεκριμένες παρεμβάσεις σε κρατικές ή ιδιωτικές ιδιοκτησίες που πε-ριγελούν σήμερα ή ακόμη σαρκάζονται το παραπάνω άρθρο της Π.Δ.Α.Δ είναι: η κα-τοχή της Παλαιστίνης, του Ιράκ, του Αφγανιστάν ή της μισής Κύπρου∙ η αδυναμία στην τελευταία των εκτοπισμένων (Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων) να επιστρέ-ψουν στις ιδιοκτησίες τους, στα σπίτια και τις περιουσίες τους∙ το τεραστίων διαστά-σεων δουλεμπόριο για την ικανοποίηση όλων των...τάσεων∙ η κλοπή της ιστορίας και η κλεπτωνυμία, όπως από τους Σκοπιανούς γείτονές μας∙ η κλοπή πνευματικής ιδιοκ-τησίας και η καταπάτηση πνευματικών δικαιωμάτων από συρραφείς συγγραφείς, μπλόγκερς, δημοσιογράφους, κασετοπειρατές, αρχαιοκάπηλους και τους κάθε είδους δεξιοτέχνες της ξεπατικούρας∙ οι περικοπές των συντάξεων μας ή του εφάπαξ μας για την αντιμετώπιση της μεγάλης «τρύπας» που άφησε το μεγάλο κλεπτοφαγοπότι που προηγήθηκε∙ η ζωοκλοπή, που ζει και βασιλεύει (ιδιαίτερα κάθε Χριστούγεννα!...)∙ το «εθνικό σπορ» μας, όπως τείνει να εξελιχθεί τελευταία η συνήθεια να κλέβουν σκάρες υπονόμων, καμπάνες, κομμάτια από σιδηροδρομικές ράγες, καλώδια της ΔΕΗ και του ΟΤΕ, είδη μεταλλικής οικοσκευής και ό,τι μπορεί να πουληθεί στα παλιατζίδικα.... (Και πού ’σαι ακόμη!)
Εξάλλου, σε μια υπερχρεωμένη χώρα, με υπερχρεωμένα νοικοκυριά και μα-γαζιά πόσο ιδιοκτήτες στα σπίτια τους και στις επιχειρήσεις τους ή πόσο αφέντες στην πατρίδα τους αισθάνονται οι πολίτες; Μη ξεχνούμε ότι σύμφωνα με τη δανειακή σύμβαση Ελλάδας και τρόικας «ούτε ο δανειολήπτης (δηλαδή η Ελλάδα) ούτε τα περι-ουσιακά του στοιχεία έχουν ασυλία λόγω εθνικής κυριαρχίας», πράγμα που σημαίνει ότι σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης ή ολοκληρωτικής εξόφλησης του δανείου οι δανε-ιστές μπορούν να εκποιήσουν ελληνική δημόσια ιδιοκτησία ανυπολόγιστης πολιτισ-τικής ή υλικής αξίας!...
* * *
Παράλληλα, αντιμετωπίζεται με ειρωνεία η επισήμανση του Ρουσσό στο «Κο-ινωνικό Συμβόλαιό» του: «Κανείς δεν πρέπει να είναι τόσο πλούσιος, ώστε να μπορεί να εξαγοράζει τον άλλον ούτε τόσο φτωχός ώστε να αναγκάζεται να εξαγοράζεται». Αλλά και η «παραβολή του άφρονος πλουσίου» και ο λαϊκός στίχος «Όλοι δύο μέτρα παίρνουν γη», κάθε άλλο παρά ανακόπτουν τη μανία αύξησης της ιδιωτικής ιδιοκτη-σίας και μάλιστα αθέμιτης.
Και αναρωτιέται κανείς πώς μπορεί να προχωρήσει μια χώρα όταν το χωρατό του Καραγκιόζη «Τα δικά μου είναι δικά μου και τα δικά σου και των δυο μας» λειτο-υργεί ως σοβαρή οικονομική αρχή για το αυγάτισμα της ιδιωτικής ιδιοκτησίας σε βά-ρος της δημόσιας!... Όταν αρνούμαστε πεισματικά να παραχωρήσουμε ένα ελάχιστο κομματάκι της ιδιόκτητης γης μας για να διαπλατυνθεί ένας δρόμος που θα αναβαθ-μίσει την υπόλοιπή μας και θέλουμε αυτό να γίνει αποκλειστικά από τον απέναν-τι!...Όταν «όλοι βρίσκονται στο στόχαστρο»: οι «μπουκαδόροι», οι «κασαδόροι», οι «γριλάκιες», οι «ποντικοί», οι «κλειδάδες»,οι «πορτοφολάδες» και οι διάφορες άλλες κατηγορίες κλεφτών και κλεφτρονιών που κυκλοφορούν στην πιάτσα του υποκόσμου (για να θυμηθούμε το «Εγχειρίδιον του καλού κλέφτη» του Ηλία Πετρόπουλου)∙ αλλά εντός του βεληνεκούς οι αρχικλέφτες, οι φαταούλες του «καλού κόσμου», που κυκ-λοφορούν με καμαρωτή αναίδεια στο απυρόβλητο, συχνά κουνώντας απειλητικά το δάκτυλο! Και μάλιστα κάποιοι από αυτούς που ομολόγησαν!
* * *
Τελικά το θέμα είναι αν ο εαυτός μας είναι ιδιοκτησία μας ή αποικία της αλ-λοτρίωσης!...
