Οι εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946 ήταν οι πρώτες εκλογές στην χώρα μας μετά το 1936
Του Εμμανουήλ Ακουμιανάκη
Πολιτικού Επιστήμονα
E-mail: [email protected]
http://soixantedix.blogspot.com
Οι εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946 ήταν οι πρώτες εκλογές στην χώρα μας μετά το 1936. Στη δεκαετή αυτή «σιγή ασυρμάτου» μεσολάβησαν πολλά και σημαντικά γεγονότα, όπως η δικτατορία Μεταξά, η κήρυξη του 2ου Παγκόσμιου Πολέμου, το έπος του ’40, η Κατοχή, η Αντίσταση, η Απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά και η Συμφωνία της Βάρκιζας. Ήταν οι εκλογές που προσέφεραν την πρώτη ύλη για την οικοδόμηση ενός de jure και de facto εκδικητικού κράτους, το οποίο διαχειρίστηκε η μεταπολεμική Δεξιά. Το δεύτερο στήριγμα το προσέφερε το δημοψήφισμα που διεξήχθη από τον Αντιβασιλιά Δαμασκηνό την 1η Σεπτεμβρίου και επανέφερε θριαμβευτικά το Βασιλέα Γεώργιο με ποσοστό 68,3 % των ψήφων. Τα παραπάνω γεγονότα σε συνάρτηση με την παντελή έλλειψη συνεννόησης των πολιτικών δυνάμεων, αποτέλεσαν το καψύλλιο στην κοινωνική πυρίτιδα που προκάλεσε την ανάφλεξη του Εμφυλίου Πολέμου, οι επιπτώσεις του οποίου καταρράκωσαν τη χώρα για τα επόμενα τριάντα χρόνια.
Από το 1975 και μετά είχαμε ομαλή εναλλαγή των μεγάλων κομμάτων στην εξουσία. Η δημοκρατία εδραιώθηκε στη χώρα και αμβλύνθηκαν οι κοινωνικές διαιρέσεις του μετεμφυλιακού κράτους με τους αποκλεισμούς, τις εξορίες, τις «Κυβερνήσεις των Βουνών» και τις δικτατορίες. Οι εικόνες με τα κεφάλια των ανταρτών που εκτίθεντο σε δημόσια θέα, κρεμασμένα σε φανοστάτες, ως μέθοδος εκφοβισμού και παραδειγματισμού από το ίδιο το κράτος, έπαψαν να υφίστανται. Τα τανκς δεν ξαναβγήκαν στους δρόμους. Η περίοδος της ευημερίας και των προβλέψιμων παραδοχών είχε αρχίσει. Οι ομαλές εκλογικές αναμετρήσεις προσέδιδαν στη δημοκρατία μια σταθερή νομιμοποιητική βάση. Η νομιμοποιημένη κυριαρχία έλαβε χώρα στην εκδοχή είτε της νόμιμης, είτε της χαρισματικής μορφής, εξουσίας και ηγεσίας. Γενικά, η μεταπολιτευτική δημοκρατία της Ελλάδας χαρακτηρίστηκε από προβλήματα συλλογικής δράσης, προβλήματα κερδοσκοπίας, κυκλικές πλειοψηφίες, λογικές λαφυραγώγησης του κράτους, άνισες πλειοψηφίες, απουσία συνέχειας, επιλεκτικότητα διαμόρφωσης πολιτικής βούλησης και εν πολλοίς από παθογένειες, που κατέδειξαν την αδυναμία λήψης απόφασης σε καίρια εθνικά και κοινωνικά θέματα.
Σήμερα, η δημοκρατία και το πολιτικό προσωπικό που την υπηρετεί δέχονται την αμφισβήτηση και την απαξίωση. Ο λαός θεωρεί πλέον ότι η δημοκρατία δεν αποτελεί λύση, αλλά πηγή προβλημάτων. Η προϊούσα κατάρρευση της οικονομίας οδηγεί τη μάζα σε ψυχολογικού τύπου ερμηνείες, αναδεικνύει τα επιζήμια και επισκιάζει τα ωφέλιμα. Το επικείμενο χρεοστάσιο συσκοτίζει όλα όσα έχουν κερδηθεί σε πολιτισμικό και θεσμικό επίπεδο. Η αναδιάταξη των προτεραιοτήτων προκαλεί κοινωνικό θυμό και πολιτική σύγχυση. Δυστυχώς, την ώρα που η χώρα κινείται στο χείλος του γκρεμού, προαναγγέλλονται δημοψηφίσματα με άγνωστα ερωτήματα. Είναι τραγικό στο κρισιμότερο σημείο της μεταπολεμικής ιστορίας της χώρας, οι πολιτικές δυνάμεις να αδυνατούν να προχωρήσουν σε συνεννόηση, ενώ ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά και οι αντοχές της κοινωνίας δοκιμάζονται.
Αναπόφευκτες οι συγκρίσεις του τότε και του τώρα. Δυστυχώς η Ιστορία επαναλαμβάνεται, ακόμα κι αν οι εποχές αλλάζουν. Μπορεί να μην μας αρέσουν ορισμένοι πολιτικοί, αλλά στον τόπο χρειάζεται ενιαία πολιτική. Ρεαλιστική πολιτική. Όχι τελετουργία και θέαμα. Μπορεί οι πολιτικές δυνάμεις να συγκρούονται, αλλά όλες αποδέχονται την κρισιμότητα της κατάστασης. Πρέπει απαραίτητα να υπάρξει εθνική συνεννόηση για να αποφευχθεί το κοινωνικό χάος. Το κενό δύναμης προκαλείται από τη διαίρεση και τον σπαραγμό και η εθνική ισχύς προκύπτει από την ένωση και την ομόνοια. Ακόμα, και αν δεχθούμε, ότι η λαϊκή βούληση είναι φανταστική, επιρρεπής σε σφάλματα και εύκολο να παραπλανηθεί, στις δημοκρατίες δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Άλλωστε κι ο Winston Churchill θα συμφωνούσε. Είχε πει: «Η δημοκρατία είναι το χειρότερο πολίτευμα. Είναι όμως το καλύτερο από όσα μέχρι σήμερα έχουν δοκιμαστεί».
