Τρεις τίτλοι και αυτοί λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης
Του Αιμίλιου Γάσπαρη
Τρεις τίτλοι και αυτοί λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης. Τρία θέματα που θα μπορούσαν να είναι αυτοτελή, όμως εδώ συνδέονται εξαιρετικά στενά. Ένα φτωχό παιγνιδάκι είναι η χλαπάτσα που όταν το χτυπάς κάτω απλώνει και μετά ξαναπαίρνει την αρχική του μορφή. Επίσης μια μολυσματική νόσος ορίζεται με αυτή τη λέξη που μεταδίδεται από μύκητες και επιστημονικά λέγεται διστομίαση. Μεταφορικά αυτή η λέξη με τη βλάχικη καταγωγή σημαίνει το άρρωστο, το πλαδαρό, το άσχημο, το χοντρό, τη βαρεμάρα και γενικότερα τονίζεται από αρνητική σημασία.
Το κείμενο αυτό δεν έχει πρόθεση να θίξει κανένα μετανάστη, νόμιμο ή παράνομο. Αποτυπώνει όμως αντικειμενικά τις εικόνες που είναι στην καθημερινότητα και οι συνηθισμένες όσον αφορά την πρωτεύουσα της χώρας. Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο και η ευθύνη βαραίνει όλες τις κυβερνήσεις που πέρασαν τα τελευταία χρόνια και που, αντί να λύνουν τα προβλήματα, τα άφηναν να διογκώνονται και τα έφεραν στη σημερινή κατάσταση.
Η αφορμή για το κείμενο αυτό μου δόθηκε μετά από μια επίσκεψη στο Μουσείο της Ακρόπολης, σε ένα χώρο που ακόμη και σήμερα μπορεί να σου δώσει μια μικρή αισιοδοξία και να σε κάνει να παραβλέψεις τα τόσα άσχημα που καθορίζουν την χώρα μας. Κι όμως κι εκεί πολλά είναι αυτά που σε προσγειώνουν στην ελληνική πραγματικότητα. Στην είσοδο του Μουσείου, δεξιά και αριστερά πριν τα σκαλοπάτια που οδηγούν στη αυλή το, οκλαδόν τρεις ή τέσσερις από κάθε πλευρά κάθονταν οι μετανάστες και σε ένα κομμάτι κόντρα πλακέ αφού σήκωναν το χέρι με ορμή έριχναν την χλαπάτσα στο ξύλο, αυτή άπλωνε και μάζευε και με την ξενική προφορά τους παρουσίαζαν το εμπόρευμά τους σε Έλληνες και ξένους. Μια δόση λοιπόν από χλαπάτσα μπαίνοντας και μια δόση βγαίνοντας και μέσα ο λαμπρός ελληνικός πολιτισμός, η τέχνη στο αποκορύφωμά της. Μέσα ότι θα μπορούσε να μας κάνει περήφανους, έξω η ευτέλεια και η φτώχια και η μιζέρια στο αποκορύφωμά της επίσης και καμιά αστυνομία, κανείς φορέας αυτής της πολιτείας να μην μπορεί να το αντιμετωπίσει. Σε ολόκληρη την Αθήνα, τώρα σε ολόκληρη την Ελλάδα θα δεις αυτούς τους μετανάστες, είναι συγκεκριμένοι γιατί οι θέσεις είναι δοσμένες και κατευθυνόμενες και έτσι τον τομέα αυτό της χλαπάτσας τον έχουν κατά κύριο λόγο άτομα νεαρής ηλικίας ,μελαψά και κοντά, με κοντό μαλλί και αδύνατα ακόμα. Έχουν πιάσει όλα τα πόστα, Πλάκα και Μοναστηράκι, Κηφισιά και Δάφνη, Χαλκίδα και Ρέθυμνο.Έτσι προσπαθούν να επιβιώσουν. Κάθε φορά που θα δουν αστυνομικό τα μαζεύουν και πάνε παρακάτω και σε μια στιγμή στρώνονται στη δουλειά, στην ίδια κίνηση, με το ίδιο ύφος. Σηκώνουν το χέρι και έτσι που είναι καθιστοί ρίχνουν μια και το πλαστικό φρουτάκι, θες πορτοκάλι, θες μηλαράκι ή φραουλίτσα απλώνει κάτω σα μια φτυσιά ή μια μύξα κι ύστερα ξαναπαίρνει το σχήμα και ξανά και ξανά και μ’ ένα παρακαλεστικό ύφος μ’ ένα ευρώ ζητούν και αυτοί να εξασφαλίσουν την παραμονή τους στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας. Μέσα η υψηλή τέχνη και τα μεγάλα λόγια και στους δρόμους ο ύψιστος εξευτελισμός μιας χώρας, ενός κράτους και ενός λαού που όλος παραδόθηκε στις χλαπάτσες της πολιτικής. Μια πόλη ολόκληρη αφημένη στην τύχη της, λεηλατημένη πιο πολύ και από τότε που οι Έρουλοι την κατέστρεψαν, πιο πολύ από τότε που οι Τούρκοι την κατέκτησαν και οι Γερμανοί. Γιατί όπου και να περπατήσεις σήμερα στην Αθήνα, την πρωτεύουσα της κρίσης, σε όποιο της σημείο και να σταθείς η χλαπάτσα είναι εκεί και σε ακολουθεί. Κι αν διάλεξα τις χλαπάτσες είναι για το πόσο εμβληματικές είναι και πόσο ταιριάζουν με αυτούς που εξουσιάζουν αυτό τον τόπο.
Είχα σταθεί στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου της Βιβλιοθήκης του Αδριανού για λίγα λεπτά και εμφανίστηκαν τέσσερις μετανάστες με αυτό το σουλούπι και άρχισαν αυτή την κίνηση που αποκτούσε και την διάσταση μιας θεατρικής πράξης και μετά από την πλατεία Μοναστηρακίου φάνηκαν να ανεβαίνουν δυο νεαροί αστυνομικοί και αυτοί τα μάζεψαν και έφυγαν προς τα πάνω. Εκεί είναι το εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου που πήγαινε ο Παπαδιαμάντης και τώρα περιβάλλεται από κτίσματα κρατικά, όμως ερείπια. Τους είδα εκεί πίσω από τις λινάτσες και τις σκαλωσιές να κρύβουν τις τσάντες με τη πραμάτεια τους και να φεύγουν. Όπως μου είπαν όλο το ερειπωμένο συγκρότημα έχει καταληφτεί από μετανάστες και ότι η αστυνομία της περιοχής δεν μπορεί να κάνει τίποτα και μόνο όταν καλέσουν την Χρυσή Αυγή κάτι γίνεται. Τότε έρχονται τα τάγματα εφόδου της οργάνωσης αυτής και σ’ αυτά κάποιοι έχουν κάποιες ελπίδες αποθέσει. Όπως τότε με τον Βούλγαρο ,που ντυμένος τσολιάς στην είσοδο της Ακρόπολης τα όργανα της επίσημης τάξης τον ανέχονταν να επαιτεί και να διακωμωδεί, μόνο τα τάγματα αυτά τον ανάγκασαν να παραιτηθεί από το χρυσοφόρο πόστο. Ακόμα μια άλλη φορά κατεβαίνοντας στο σταθμό του μετρό στη Δάφνη και αφού είχα δει δυο αστυνομικούς να κάνουν παρατήρηση σε δυο μαύρους που και αυτοί είχαν απλώσει την παράνομη πραμάτεια τους, τους άκουσα να λένε καθώς και αυτοί κατέβαιναν πίσω μου πως είχαν ήσυχη τη συνείδησή τους γιατί έκαμαν το καθήκον τους και πως παραπάνω δεν είχαν εντολές να κάνουν. Το ίδιο μου απάντησε και ένας άλλος αστυνομικός, βαθμοφόρος μάλιστα, που τον ρώτησα γιατί δεν λύνεται το πρόβλημα με το παρεμπόριο στην Ερμού και τους μαύρους που παίζουν κρυφτό και μόλις γυρίσουν την πλάτη οι αστυνομικοί απλώνουν χάμω από τσάντες και αρώματα μαϊμούδες , μέχρι ότι άλλο μπορείς να φανταστείς. Αυτές τις εντολές έχουν και αυτό επίσης αποκτά τη διάσταση ενός θεατρικού παιγνιδιού, μιας τραγωδίας στη γένεσή της, με δράστες και κοινό στην ίδια δυσχερή θέση. Τι άλλο ίσως να μπορούν να κάνουν οι αστυνομικοί, όταν μέτρησα περνώντας την Ερμού δυο και τρεις αστυνομικούς σε κάθε γωνία, ειδικούς φρουρούς, δημοτική αστυνομία και άλλους, να επιβλέπουν τον δρόμο γύρω στα σαράντα άτομα. Πιο πολλοί οι αστυνομικοί από τους περαστικούς και στις γωνιές των κάθετων δρόμων πολλαπλάσιοι οι μαύροι με του μπόγους τους.
Η Αθήνα έχει παραδοθεί σε μια απαράδεκτη τέτοια κατάσταση. Οι εικόνες της προκαλούν απελπισία, κάτι που το αναγνωρίζουν όλοι, και οι κάτοικοι και οι επισκέπτες, τουρίστες και μη. Οι συνθήκες ζωής έχουν ανατραπεί και μια περιήγηση δεν μπορεί να μείνει μόνο σε ένα κείμενο. Ο περιπατητής της πόλης αυτής αποκτά τέτοια εμπειρία που σ’ αυτή τη φάση δεν θα του δώσει άλλη ευρωπαϊκή πόλη. Σ’ αυτή την οικτρή κατάσταση την οδήγησαν οι άχρηστοι που διαχειρίστηκαν την τύχη του λαού μας τα τελευταία χρόνια. Πως αλλιώς να τους χαρακτηρίσεις λοιπόν παρά μόνο ως χλαπάτσες. Ποια αίσθηση μπορεί να σου αφήσουν άτομα που έφεραν την χώρα στο πιο δεινό σημείο. Και το έκαναν αυτό γνωρίζοντας και την βύθισαν στον πάτο. Πως να περάσεις την Διονυσίου Αρεοπαγίτου αφήνοντας το μουσείο με τα αγάλματα και τις χλαπάτσες στην πόρτα του και να μη δεις το σπίτι του πολιτικού εκείνου και να μην ντραπείς ή να μην θυμώσεις. Τι άλλο μπορείς να δεις σ’ όλους αυτούς που ξεγέλασαν και έπεισαν τον κόσμο με τις ψεύτικες υποσχέσεις και συνεχίζουν να τον εξαπατούν με σχέδια επί σχεδίων για μια κρίση που σοφά την σχεδίασαν για να ελέγχουν και να απομυζούν και να διασκεδάζουν. Τι άλλο έρχεται και ταιριάζει σα γάντι και σ’ αυτούς και σ’ όλους τους παρατρεχάμενούς τους σ’ όλη τη χώρα παρά μόνο οι χλαπάτσες. Κι αυτοί οι μεγάλοι έχουν την ίδια θέση με τους μετανάστες, ίσως και χειρότερη. Κι οι μεν και οι δε θα φύγουν και μόνο αυτή η κίνηση, αυτό το κτύπημα, αυτό το ύφος θα μένει. Πως απλώνει μια φτυσιά, μια ροχάλα, πως ένας εμετός αηδίας ή μια μύξα, έτσι και οι χλαπάτσες της πολιτικής κατάπτυστες θα παραμείνουν παραδείγματα μιας ιστορίας που επαναλαμβάνεται σα φάρσα. Κατάλοιπα μιας εποχής που δίκαια θα ονομαστεί η εποχή της χλαπάτσας.
