Η ισοτιμία στις σχέσεις, στεριώνει με την αναγνώριση των διαφορών
Του Μανώλη Σκαρσουλή
Η ισοτιμία στις σχέσεις, στεριώνει με την αναγνώριση των διαφορών.
Είμαι παιδί της γενιάς των «εξηντάρηδων». Είχα μια φιλελεύθερη ανατροφή και, ειδικά σε ότι αφορά τις σχέσεις με το άλλο φύλο, δεν γνώρισα πολύ περισσότερους περιορισμούς και νουθεσίες απ’ ότι ο αδελφός μου, δυο χρόνια μεγαλύτερος από μένα. Η μητέρα μου φρόντισε να μου ενσταλάξει από νωρίς τις βασικές αρχές του γυναικείου κινήματος. Με τέτοιες ιδέες στις αποσκευές μου ξεκίνησα αργότερα το ταξίδι μου στον κόσμο. Αρκετά γρήγορα όμως συνειδητοποίησα ότι τα εφόδια αυτά δεν με βοηθούσαν και πολύ στις σχέσεις μου με τους άνδρες. Για να το πω πιο ωμά: Πίστευα στην ισοτιμία, αλλά βίωνα τη συναισθηματική εκμετάλλευση. Αναζητούσα την κατανόηση και συναντούσα την παρεξήγηση. Αγαπούσα αλλιώς απ’ ότι με αγαπούσαν οι άνδρες.
Η γυναίκα βάζει τους όρους του παιχνιδιού.
Σε όλα τα παραμύθια που τελειώνουν μ’ έναν γάμο, το παλικάρι πρέπει να επιτελέσει ένα ορισμένο κατόρθωμα ή και μια σειρά από κατορθώματα για να κερδίσει το χέρι της βασιλοπούλας.
Τα παραμύθια περιέχουν μεταμφιεσμένες αλήθειες. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, δεν υπάρχει καν μεταμφίεση. Ο άνδρας πρέπει να καταβάλει ένα τίμημα για να κατακτήσει τη γυναίκα που ποθεί. Το ενδιαφέρον του, τη γενναιοδωρία του, την προθυμία του να κάνει κάτι ξεχωριστό, κάτι που θα εντυπωσιάσει και θα την κάνει να αισθανθεί μοναδική.
Στους άνδρες αρέσει να πιστεύουν ότι έχουν την πρωτοβουλία στο ερωτικό παιχνίδι, ότι είναι πολιορκητές, ξελογιαστές, ότι «ρίχνουν» τη γυναίκα με τις γητειές και τις ταρζανιές τους. η πραγματικότητα είναι διαφορετική: η γυναίκα βάζει τους όρους του παιχνιδιού. Αυτή στέλνει τα πρώτα μηνύματα, που ενεργοποιούν την ανδρική επιθυμία, αυτή αποφασίζει αν οι επιδόσεις του υποψήφιου εραστή στην προσπάθειά του ν’ αποδείξει την αξία του ως άνδρας είναι αρκετά ικανοποιητικές ώστε να συγκατανεύσει στην πρότασή του.
Αυτός είναι ο κανόνας στην ερωτοτροπία όχι μόνο των ανθρώπων αλλά σχεδόν όλων των ζώων. Στην επιστήμη είναι γνωστός από παλιά, από την εποχή του Δαρβίνου. Ο Δαρβίνος τον ονόμασε «female choice», που θα πει θηλυκή επιλογή, επιλογή από το θηλυκό. Τα αρσενικά προβαίνουν σε μια επίδειξη των προσόντων τους, ουσιαστικά σε μια παράσταση, και το θηλυκό διαλέγει εκείνο που θ’ αποδείξει πιο ρωμαλέο, πιο αποφασιστικό, πιο επιδέξιο.
Ο Δαρβίνος πίστευε πως τα αρσενικά, χάρη στον ανταγωνισμό τους για να κερδίσουν τα θηλυκά, έγιναν σιγά σιγά πιο μεγαλόσωμα και πιο φανταχτερά, με χαίτες, μακριά κέρατα και άλλα τέτοια. Και στο δικό μας είδος επίσης οι άνδρες είναι γενικά πιο ψηλοί, πιο μυώδεις, πιο αθλητικοί από τις γυναίκες. Εδώ έχουμε μια αντιστροφή του κανόνα, που δεν οφείλεται τόσο στη φύση όσο στην κουλτούρα. Από τη στιγμή που οι γυναίκες δεν μπορούν πια να φανερώνουν τη θηλυκότητά τους την δείχνουν με το βλέμμα, το λικνιστό βάδισμα, αργότερα το ντύσιμο, το μακιγιάζ, το στόλισμα. Αποτέλεσμα; Οι γυναίκες απέκτησαν πιο φανταχτερή εμφάνιση από τους άντρες, έγιναν «το ωραίο φύλο».
Οι άνδρες αγαπούν την γυναίκα που ποθούν. Οι γυναίκες ποθούν τον άνδρα που αγαπούν.
Οι περισσότεροι άνδρες δεν φαντάζονται πόσο πολλά λέει μια γυναίκα χωρίς να μιλάει. Δεν ξέρουν να διαβάζουν τη γλώσσα του σώματος της γυναίκας, παρόλο που αυτή είναι τόσο εκφραστική. Δεν καταλαβαίνουν ούτε καν πότε και πώς μια γυναίκα δείχνει ενδιαφέρον για έναν άνδρα. Παρερμηνεύουν μηνύματα ευγενικής ή και όχι τόσο ευγενικής απόρριψης, ενώ από την άλλη δεν αντιλαμβάνεται μηνύματα αληθινού ενδιαφέροντος από τη μεριά της γυναίκας που έχουν απέναντί τους.
Ο άνδρας πρέπει να ρισκάρει την απόρριψη, αν αξίζει να κερδίσει. Οι άνδρες είναι προγραμματισμένοι ν’ ανταποκρίνονται σε μακρινά κι έντονα ερεθίσματα, οι γυναίκες προγραμματισμένες να είναι πιο παρατηρητικές σε ότι βρίσκεται στο άμεσο περιβάλλον τους. Αυτό εξηγεί γιατί το ανδρικό βλέμμα προσηλώνεται αμέσως, ακόμη και από μεγάλη απόσταση, σε γυναίκες που φορούν ζωηρά χρώματα, κοντές ή φλοτάντ φούστες, ψηλά τακούνια ή εντυπωσιακές μπότες, περπατούν λικνιστά κ.λ.π. ενώ οι γυναίκες ενδιαφέρονται περισσότερο για τα «προσωπικά δεδομένα» ενός άνδρα: τη χροιά της φωνής του, τις εκφράσεις που παίρνει το πρόσωπο του κ.λ.π.
Αυτό εξηγεί, επίσης, τη συνηθισμένη ανδρική παρεξήγηση του «προκλητικού» ντυσίματος μιας γυναίκας, παρεξήγηση που ξέρουμε πόσο συχνά οδηγεί στη λεγόμενη σεξουαλική παρενόχληση και μερικές φορές σε κάτι χειρότερο. Πολλοί άνδρες πιστεύουν πως μια γυναίκα που τονίζει τη θηλυκότητά της με το ντύσιμο και τις κινήσεις της «τα θέλει» κι επομένως, αν πάθει κάτι, καλά να πάθει. Στην πραγματικότητα όμως η γυναίκα αυτή θέλει να την προσέξουν όχι να την βιάσουν! Οι γυναίκες ξέρουν ενστικτωδώς πώς λειτουργεί το ανδρικό βλέμμα, προσπαθούν να το προσελκύσουν μ’ ερεθίσματα προσαρμοσμένα στην ευαισθησία του και μερικές, κάτω και από την πίεση του ανταγωνισμού, αυξάνουν πράγματι την ένταση του ερεθίσματος πολύ πάνω από το κατώφλι της διέγερσης. Από εκεί και πέρα όμως οι γυναίκες αυτές, όπως όλες οι γυναίκες, επιφυλάσσουν στον εαυτό τους το δικαίωμα της επιλογής.
Τελικά, το παλιό στερεότυπο ότι οι άνδρες προσέχουν τις γυναίκες μ’ ελκυστική εμφάνιση, ενώ οι γυναίκες τους άνδρες με προσωπικότητα έχει μεγάλη δόση αλήθειας. Σωστότερα όμως, και με μεγαλύτερο βάθος, το διατύπωσε ο νεαρός πρωταγωνιστής της ταινίας Σεξ, ψέματα και βιντεοκασέτες, ο οποίος, με πρόωρη ωριμότητα, παρατήρησε ότι οι άνδρες μαθαίνουν σιγά σιγά ν’ αγαπούν τη γυναίκα που ποθούν, ενώ οι γυναίκες ποθούν όλο και περισσότερο τον άνδρα που αγαπούν.
Οι γυναίκες προσέχουν τις ωραίες γυναίκες
Η γυναικεία προσωπικότητα έχει πιο ρευστά όρια από την ανδρική. Η γυναίκα όμως είναι πιο «πολυδύναμη». Μπορεί ν’ αναπτύξει το ψυχικό δυναμικό της προς διάφορες κατευθύνσεις αυτές ν’ αλληλοαποκλείονται φαινομενικά. Προπαντός, η γυναίκα δεν έχει μια έτοιμη, συνεκτική εικόνα του εαυτού της, όπως ο άνδρας. Τη διαμορφώνει μέσα από τις σχέσεις της με το περιβάλλον της, κυρίως με τα πρόσωπα που την ενδιαφέρουν και με τα οποία μπορεί να ταυτιστεί. Τα πρόσωπα αυτά γίνονται ένας καθρέφτης, μέσα στον οποίο η γυναίκα βλέπει κάτι που το αναγνωρίζει ως εαυτό της.
Οι γυναίκες, είπε ο Κούντερα, δεν προσέχουν τους ωραίους άνδρες αλλά τιε ωραίες γυναίκες που συνοδεύονται από έναν άνδρα. Γιατί; Γιατί η γυναίκα, όπως είπαμε, αναζητεί την εικόνα της στο περιβάλλον της. Βλέποντας μια ωραία γυναίκα στο πλευρό ενός άνδρα, αναρωτιέται αν είναι σαν εκείνη, δηλαδή εξίσου ωραία και ποθητή, κι επειδή αυτό ακριβώς επιθυμεί, έχει την τάση να ταυτιστεί μαζί της. Μόλις επέλθει η ταύτιση, ο συνοδός της άλλης γίνεται τόσο ενδιαφέρων όσο είναι για εκείνη, ένας άνδρας που αναγνωρίζει, με την επιλογή του, την αξία της και της επιστρέφει ενισχυμένη την εικόνα που θέλει να έχει για τον εαυτό της.
Η γυναίκα αντιλαμβάνεται, ερμηνεύει και αξιολογεί τον εαυτό της και τον κόσμο όχι τόσο μέσα από λογικά σχήματα και συσχετίσεις όσο μέσα από τις περίγυρό της. Μπορεί να πιάσει αμέσως τον σφυγμό μιας κατάστασης σε μια ομήγυρη, να συλλάβει τα υπόγεια σήματα που εκπέμπει η συμπεριφορά των προσώπων, εκεί που ο άνδρας παρασύρεται συχνά από τα φαινόμενα. Η ευαισθησία μιας γυναίκας βρίσκεται στην επιδερμίδα της. Η επιδερμίδα της υποδέχεται μηνύματα που το μάτι αδυνατεί ν’ αντιληφθεί και το μυαλό, προπαντός το ανδρικό μυαλό, δυσκολεύεται πολύ να επεξεργαστεί. Αυτή είναι η περίφημη γυναικεία «έκτη αίσθηση».
Αν σε σκανδαλίσει το δεξιό σου μάτι, βγαλ’ το
Οι άνδρες έχουν απλούστερους μηχανισμούς συγκίνησης. Κοιτάζουν ντουγρού, χωρίς διαθλάσεις, τις ωραίες γυναίκες. Προπαντός εκείνες που δεν έχουν.
Σίγουρα θα έχετε πιάσει περισσότερες από μία φορές τον καλό σας να γδύνει με το βλέμμα του κάποια άλλη γυναίκα της παρέας ή του πάρτι ή κάποια άγνωστη περαστική στον δρόμο. Ενοχλητικό; Αναμφισβήτητα. Τουλάχιστον για εσάς, αν όχι για την άλλη. Αλλά είναι άραγε και μειωτικό για σας; πολύ περισσότερο, είναι κακός οιωνός; Όχι απαραίτητα.
Στην επιστήμη υπάρχει ένας όρος γι’ αυτό το φαινόμενο. Λέγεται «σύνδρομο Κούλιτζ» κα αφορά τα αρσενικά στα περισσότερα είδη πιθήκων. Ο ορισμός του συνδρόμου: όσο περισσότερα θηλυκά έχει γύρω του ένα αρσενικό τόσο αυξάνει η ερωτική διάθεσή του.
Ο όρος «σύνδρομο Κούλιτζ» προήλθε από μια νόστιμη ιστορία.
Ο Τζον Κάλβιν Κούλιτζ υπήρξε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών τη δεκαετία του 1920. Ήταν ένας σοβαρός, λιγόλογος, κάπως βαρύθυμος άνθρωπος, σε αντίθεση με τη γυναίκα του, που ήταν εξωστρεφής, ομιλιτική και τσαχπίνα. Ο Κούλιτζ διέθετε όμως μια παράξενη αίσθηση του χιούμορ. Κάποτε, λοιπόν, το προεδρικό ζεύγος επισκέφθηκε μια κρατική φάρμα. Το προσωπικό της φάρμας, αφού υποδέχτηκε του δύο υψηλούς επισκέπτες, τους πήρε χωριστά για να τους ξεναγήσει στις διάφορες εγκαταστάσεις του συγκροτήματος. Η κυρία Κούλιτζ, αφού πέρασε από τα κοτέτσια, σταμάτησε και ρώτησε τον ξεναγό της πόσες φορές τη μέρα ζευγαρώνει κάθε κόκορας. «Δεκάδες φορές», ήρθε η απάντηση. Οπότε η κυρία Κούλιτζ είπε: «Πέστο το, σας παρακαλώ, στον κύριο Πρόεδρο!». Λίγη ώρα αργότερα πέρασε και ο Πρόεδρος από τα κοτέτσια και οι φροντιστές τους, συγκρατώντας με κόπο ένα πονηρό χαμόγελο, του μετέφεραν, «κατά παραγγελία της κυρίας Κούλιτζ», την πληροφορία για τους κόκορες. Ο Πρόεδρος, σκεπτικός ως συνήθως, ρώτησε: «Κάθε φορά με την ίδια κότα;». «Όχι, κύριος Πρόεδρε, κάθε φορά με άλλη». Τότε ο Πρόεδρος Κούλιτζ ανεβοκατέβασε αργά το κεφάλι του και είπε: «Πέστε το στην κυρία Κούλιτζ!».
Πηγή: «Τα φύλα χωρίς φύλλα» εκδόσεις ΤΟΠΟΣ
