Στον «αέρα» η προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης – Νίκος Κουτεντάκης: «Ακόμη και αν γίνει πληρωμή τη Δευτέρα, θα αφορά ελάχιστους δικαιούχους» – Ζητούν παράταση έως το τέλος Δεκεμβρίου για να ολοκληρωθούν σωστά οι έλεγχοι και να προλάβουν να ενεργοποιήσουν όλοι

Χωρίς να γίνει τελικά η πληρωμή που είχε προγραμματιστεί για τις 30 Οκτωβρίου παραμένουν οι αγρότες που περίμεναν την προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης, ενώ τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) προειδοποιούν ότι το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί είναι εξαιρετικά δύσκολο να τηρηθεί.

Ειδικότερα, για τους παραγωγούς που είχαν οριστικοποιήσει τη δήλωσή τους έως τις 25 Σεπτεμβρίου είχε προγραμματιστεί πληρωμή στις 30 Οκτωβρίου. Ωστόσο, σύμφωνα με τον πρόεδρο των Μελετητών Γεωπόνων και Τεχνολόγων Γεωπόνων Κρήτης και έναν εκ των εκπροσώπων που έχουν εκλεγεί από τα ΚΥΔ της Κρήτης, Νίκο Κουτεντάκη, δεν πραγματοποιήθηκε τελικά καμία πληρωμή.

Αν και υπάρχει ακόμη - θεωρητικά - αναμονή μέχρι τη Δευτέρα, η εκτίμησή του είναι ότι ούτε τότε αναμένεται ουσιαστική πληρωμή, καθώς δεν έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητοι διασταυρωτικοί έλεγχοι στο νέο σύστημα της ΑΑΔΕ.

«Δεν προλαβαίνουν να γίνουν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι»

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον κ. Κουτεντάκη, εντοπίζεται στο γεγονός ότι το σύστημα της ΑΑΔΕ είναι καινούργιο και η διαδικασία ξεκίνησε χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη δοκιμή σε πραγματικές συνθήκες.

Ακόμη και παραγωγοί που είχαν ολοκληρώσει εγκαίρως τις δηλώσεις τους και είχαν καταθέσει έως τις 25 Σεπτεμβρίου τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την ενεργοποίηση, δεν έχουν περάσει από όλους τους απαραίτητους ελέγχους ώστε να μπορούν να πληρωθούν.

«Δεν προλαβαίνουν να γίνουν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι», είναι η εικόνα που μεταφέρει ο κ. Κουτεντάκης, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την υποβολή των αιτήσεων, αλλά κυρίως το στάδιο που ακολουθεί και πρέπει να προηγηθεί της πληρωμής.

Κατά την εκτίμησή του, ακόμη και αν υπάρξει κάποια πληρωμή τη Δευτέρα, θα αφορά πολύ μικρό αριθμό δικαιούχων και πολύ μικρό ποσό. 

«Ακόμη και 20 εκατ. ευρώ θεωρούνται πολλά»

Η εκτίμηση από την πλευρά των ΚΥΔ είναι ενδεικτική του μεγέθους της καθυστέρησης.

Σύμφωνα με τον κ. Κουτεντάκη, εφόσον υπάρξει πληρωμή τη Δευτέρα σε πανελλαδικό επίπεδο, θα είναι δύσκολο να ξεπεράσει συνολικά τα 20 εκατ. ευρώ, όπως τονίζει μιλώντας στο neakriti.gr.

Πρόκειται για ποσό ιδιαίτερα μικρό σε σχέση με τις προκαταβολές προηγούμενων ετών, γεγονός που αποτυπώνει, όπως επισημαίνει, το πόσο πίσω βρίσκεται φέτος η διαδικασία.

Ο ίδιος αναφέρει ότι υπάρχουν ακόμη και περιπτώσεις μικρών αιτήσεων, κάτω των 250 ευρώ, για τις οποίες ενδέχεται να έχουν ολοκληρωθεί ευκολότερα ορισμένοι έλεγχοι. Ωστόσο, όπως εξηγεί, ούτε αυτές μπορούν να οδηγήσουν σήμερα σε μια ουσιαστική πληρωμή, καθώς οι συγκεκριμένες περιπτώσεις παραπέμπονται στην τελική εκκαθάριση.

Οι αριθμοί των προηγούμενων ετών δείχνουν τη διαφορά

Η φετινή εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη εάν συγκριθεί με τις πληρωμές των προηγούμενων ετών.

Το 2024, η Βασική Ενίσχυση είχε συνολικό προϋπολογισμό περίπου 829,6 εκατ. ευρώ, ενώ το 70% αντιστοιχούσε θεωρητικά σε περίπου 580 εκατ. ευρώ. Η προκαταβολή που υπολογίστηκε τότε ανήλθε σε περίπου 499,6 εκατ. ευρώ, με το τελικό ποσό που πιστώθηκε μετά τους συμψηφισμούς να είναι χαμηλότερο.

Το 2025 η προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης ήταν περίπου 363,4 εκατ. ευρώ, σε 471.833 δικαιούχους, με την περσινή πληρωμή να έχει χαρακτηριστεί από τον αγροτικό κόσμο ως «κακή πληρωμή».

Η φετινή εικόνα, ωστόσο, απέχει σημαντικά από τα μεγέθη αυτά, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί η προγραμματισμένη πληρωμή της 30ής Οκτωβρίου.

8.000 έως 10.000 αιτήσεις την ημέρα

Την ίδια ώρα, η διαδικασία των αιτήσεων συνεχίζεται, καθώς έχει δοθεί νέα παράταση. Σύμφωνα με τον κ. Κουτεντάκη, κάθε ημέρα υποβάλλονται περίπου 8.000 έως 10.000 αιτήσεις.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί πρόσθετη πίεση στα ΚΥΔ, τα οποία καλούνται να διεκπεραιώσουν έναν τεράστιο όγκο εργασίας μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Κατά τον ίδιο, ο στόχος να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 10 Νοεμβρίου 150.000 έως 200.000 αιτήσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατο να επιτευχθεί με τους σημερινούς ρυθμούς και τις συγκεκριμένες συνθήκες.

Ασφυκτική η κατάσταση στα ΚΥΔ

Πρόσθετη δυσκολία δημιουργούν και οι διαδοχικές παρατάσεις που δίνονται στα ΚΥΔ, περίπου ανά δέκα ημέρες.

Όπως περιγράφει ο κ. Κουτεντάκης, η συνεχής παράταση των προθεσμιών έχει οδηγήσει σε ασφυκτικές συνθήκες εργασίας για τους υπαλλήλους των ΚΥΔ, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν μεγάλο αριθμό αιτήσεων, αλλαγών και ελέγχων σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Η πίεση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αυξάνει και τον κίνδυνο να γίνουν λάθη κατά την επεξεργασία των δηλώσεων.

«70 αλλαγές από τις 4 Αυγούστου»

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι, σύμφωνα με τον κ. Κουτεντάκη, ότι από τις 4 Αυγούστου, όταν ξεκίνησε η διαδικασία, έχουν γίνει περίπου 70 αλλαγές στο σύστημα.

Όπως υποστηρίζει, το σύστημα δεν είχε δοκιμαστεί επαρκώς πριν ξεκινήσει η διαδικασία και τα προβλήματα εμφανίστηκαν στην πορεία, με αποτέλεσμα να απαιτούνται συνεχείς παρεμβάσεις και προσαρμογές.

Οι εκπρόσωποι των ΚΥΔ, όπως λέει, είχαν προειδοποιήσει από την αρχή για τις δυσκολίες που θα προέκυπταν και συνεχίζουν να επισημαίνουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινή λειτουργία, χωρίς, όπως υποστηρίζει, οι επισημάνσεις τους να έχουν εισακουστεί μέχρι σήμερα.

Ζητούν παράταση έως το τέλος Δεκεμβρίου

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, οι εκπρόσωποι των ΚΥΔ ζητούν να μετακινηθεί ακόμη περισσότερο η τελική προθεσμία, ακόμη και μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.

Η πρόταση που διατυπώνεται είναι να προτιμηθεί μια καθυστέρηση στην προκαταβολή, εφόσον αυτό είναι απαραίτητο, παρά να γίνει μια βεβιασμένη πληρωμή χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι.

Ο λόγος είναι ότι μια πληρωμή με εκκρεμότητες και λάθη θα μπορούσε να οδηγήσει στη συνέχεια σε νέες διορθώσεις, με τους παραγωγούς να αναμένουν για μήνες τα ποσά που ενδεχομένως θα δικαιούνται.

«Καλύτερα να καθυστερήσει η προκαταβολή παρά να γίνει μια πληρωμή με λάθη που θα πρέπει αργότερα να διορθωθούν», είναι ουσιαστικά το σκεπτικό που μεταφέρουν τα ΚΥΔ.

Το ζητούμενο είναι οι έλεγχοι πριν από την πληρωμή

Για τους εκπροσώπους των ΚΥΔ, το βασικό ζητούμενο πλέον δεν είναι απλώς να γίνει μια πληρωμή όσο το δυνατόν γρηγορότερα, αλλά να προηγηθούν οι απαραίτητοι διασταυρωτικοί έλεγχοι, ώστε τα σωστά χρηματικά ποσά να καταβληθούν στους πραγματικούς δικαιούχους και να περιοριστούν οι ανάγκες για διορθωτικές πληρωμές.