Η πληθυσμιακή μείωση τα τελευταία χρόνια έχει λάβει διαστάσεις εθνικής τραγωδίας. Στις ελληνικές πόλεις από τους 10 νέους κάνουν οικογένεια 6 μέχρι 7%, στα χωριά η κατάσταση είναι πιο τραγική!!! Το τραγικότερο, ελάχιστοι ασχολούνται με την παραγωγή προϊόντων και οι περισσότεροι από αυτούς περιστασιακά.

Η παρουσία εξειδικευμένων τεχνητών είναι μικρή και οι ανάγκες της αγοράς καλύπτονται από τους ξένους, κύρια Αλβανούς. Συντηρητές κτιρίων, ελαιοχρωματιστές, κτίσιμο πέτρινων τοίχων και πάσης φύσεως τεχνίτες, πλειοψηφούν οι Αλβανοί. Έχουν κάνει περιουσίες και μπράβο τους.

Οι πόλεις διογκώνονται και τα χωριά ερημώνουν σε βαθμό επικίνδυνο. Οι μόνες οικοδομές που αυξάνονται στα χωριά είναι οι βίλες. Είναι πολύ δύσκολο για ένα νέο ζευγάρι να κάνει σπίτι, χρειάζεται περισσότερα από τριακόσιες χιλιάδες! Μία από τις βασικές αιτίες που δεν παντρεύονται οι νέοι!!!

Αυτά είναι τα βασικά γεγονότα που διαμορφώνουν την ελληνική κοινωνία του 2026. Τι πρέπει να γίνει; Πρέπει να γίνουν πολλά!!!

Να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο, να ενισχυθεί ο πρωτογενής τομέας. Η μεταποίηση προϊόντων, δίνοντας έμφαση στην ποιότητα!!

Η έρευνα, η καινοτομία να αναλάβουν τη θέση που τους ανήκει. Τα Ινστιτούτα, τα Ερευνητικά Κέντρα να λειτουργήσουν ξανά. Η ΠΑΙΔΕΙΑ, ο μεγάλος ασθενής, να γίνει το πρώτο μέλημα του κράτους. Δεν είναι κατανοητό σε νομό αγροτικό όπως είναι ο νομός Ρεθύμνης, η Υπηρεσία Γεωργία να είναι διαλυμένη. Τα πέντε Περιφερειακά Γραφεία που λειτούργησαν για πολλά χρόνια στην Κρήτη, έκλεισαν. Δύο κτηνίατροι υπηρετούν στην σημερινή Διεύθυνση Γεωργία Ρεθύμνης. Σε έναν νομό κτηνοτροφικό. Προφανώς δεν θέλουμε Κράτος. Τα θέλουμε όλα ιδιωτικά. Όμως είναι γνωστό σε όλους ότι οι μεγαλύτεροι νεοκαπιταλιστές οικονομολόγοι Ευρωπαίοι και Αμερικάνοι, δηλώνουν απερίφραστα ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία ανάπτυξη εάν το κράτος δεν είναι καλά οργανωμένο και ευέλικτο!!! Ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να είναι συμπληρωματικός στο Κράτος. Εδώ σήμερα ισχύει ακριβώς το αντίθετο.

Θεωρούμε πολύ παραγωγικό σε όλα τα Γυμνάσια και Λύκεια της χώρας να ενταχθούν μαθήματα αγροτοκτηνοτροφικού περιεχομένου. Εάν σκεφθούμε ότι σε πολλά χωριά του νομού μας δεν υπάρχει ούτε ένας εμβολιαστής δένδρων, όταν τα άγρια δέντρα είναι πολύ περισσότερα από τα παραγωγικά!

Άγριες αχλαδιές, αμυγδαλιές και άλλα, είναι επιτακτική ανάγκη να εμβολιαστούν. Η αύξηση της παραγωγής θα είναι σημαντική, με μια προσπάθεια μεθοδευμένη. Και όσο για την κτηνοτροφική παραγωγή καλά είναι οι νέοι της υπαίθρου να γνωρίζουν να κάνουν μια ένεση σε ένα ζώο άρρωστο, να γνωρίζουν πως θα μετρήσουν τη θερμοκρασία σε ένα ζώο! Το κράτος έχει εγκαταλείψει το γεωργοκτηνοτρόφο. Το μόνο του ενδιαφέρον είναι επιδοτήσεις. Όπως κατάντησαν, είναι μια τραγωδία με τόσους απατεώνες και κλέφτες. Η μεγαλύτερη επένδυση είναι η γνώση. Πριν λίγα χρόνια το ελληνικό κράτος προσέφερε δωρεάν και οργανωμένα με τα Κέντρα Γεωργικής Εκπαίδευσης, τα ΚΕ.Γ.Ε. Γνώμη μου είναι ότι πρέπει να επαναλειτουργήσουν.

Το επάγγελμα του αγροτοκτηνοτρόφου είναι δύσκολο και απαιτεί πολλές γνώσεις. Η τεχνογνωσία είναι η βάση για σωστή και κερδοφόρα μεταποίηση αγροτικών προϊόντων. Το κράτος πρέπει να έχει επιτελικό χαρακτήρα. Μέσα από τις Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης να κατευθύνει τον αγρότη. Δεν είναι ικανός από μόνος του οποιοσδήποτε αγρότης να κάνει ανάπτυξη, εάν δεν έχει τη στήριξη του κράτους.

Το παραγωγικό μοντέλο της χώρας πρέπει να αλλάξει το συντομότερο δυνατόν. Μόνο με τον τουρισμό δεν επιτυγχάνεται ανάπτυξη. Χρειάζεται κυρίαρχα ο πρωτογενής τομέας και η μεταποίηση των προϊόντων. Το να εξυπηρετεί τον τουρισμό με προϊόντα εισαγόμενα, είναι δώρο άδωρο. Όταν σαν χώρα εισάγουμε κρέατα 30 – 40 δισεκατομμύρια, φρούτα και λαχανικά, λεμόνια, πατάτες κ.α. Ποιο το καθαρό όφελος της χώρας; Η απασχόληση των εργαζομένων στον τουρισμό.

Προτάσεις:

• Πρέπει να ασχοληθούμε σοβαρά φορείς, υπηρεσίες και όλοι οι αγρότες, για τη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού μοντέλου ανάπτυξης, βασισμένου στις ανάγκες της σημερινής αγορά τροφίμων και όχι μόνο. Δεν εννοείται μία Θεσσαλία τώρα και 100 χρόνια να στηρίζεται στο βαμβάκι, τη στιγμή που η Αίγυπτος παράγει βαμβάκι ποιοτικώς καλύτερο και με κόστος χαμηλότερο.
• Η επιδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στηρίζει αυτή την παραγωγή. Πρέπει να στραφούμε στην παραγωγή ζωοτροφών και στην εκτροφή ζώων για παραγωγή κρέατος γάλακτος. Πρέπει πάση θυσία να διατηρηθεί η ποιότητα των μεταποιημένων αγροτικών προϊόντων: φέτα, γραβιέρα, γιαούρτι και των οινοποιητικών, κρασί, τσικουδιά, τσίπουρο!!!
• Ένας άλλος μεγάλος τομέας για να ζωντανέψει αι πάλι η ύπαιθρος, είναι η ενδυνάμωση των υπαρχόντων υπηρεσιών υγείας και όπου δεν υπάρχουν να δημιουργηθούν νέοι. Επίσης δημιουργία παιδικών σταθμών, κέντρων αναψυχής, βιβλιοθηκών κ.α. Θεωρώ μεγάλης σημασίας τη σωστή αντιμετώπιση του πιστωτικού ζητήματος για τους νέους αγρότες που θα δημιουργήσουν οποιαδήποτε μεταποιητική ή άλλη δραστηριότητα.
• Τα δάνεια θα δίδονται με την ελάχιστη γραφειοκρατική διαδικασία και θα ελέγχονται από τις τοπικές αναβαθμισμένες Διευθύνσεις Γεωργίας. Τα επιτόκια θα είναι πολύ χαμηλά 1,5 έως 3%. Αν υπήρχε η Α.Τ.Ε. θα γινόταν και χρηματοδοτικός έλεγχος και μακροοικονομική προοπτική ανάπτυξης.  Το έγκλημα της διάλυσης της Α.Τ.Ε. διεπράχθη τώρα και πολλά χρόνια και ο λαός δεν γνωρίζει η τεράστια ακίνητη περιουσία της τι έγινε!!!
• Δραστηριότητες στην ύπαιθρο που θα απασχολήσουν περισσότερους από είκοσι εργαζομένους τα δάνεια να δίνονται ΑΤΟΚΑ.
• Τέλος, θεωρώ σωστό να δίδονται εντολές σε όλες τις πρεσβείες μας στο εξωτερικό να γίνονται συμπαραστάτες για την ομαλή διακίνηση και εμπορία των προϊόντων των επιχειρηματιών μεταποιητικών η άλλων μονάδων.

Ευστάθιος Σταγάκης

Γεωπόνος