Η αύξηση των φορολογικών εσόδων δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη αύξηση των πόρων προς τους ΟΤΑ - Οι δήμαρχοι ζητούν μεγαλύτερη χρηματοδότηση, ενώ στην Κρήτη θέτουν και το ζήτημα των εσόδων από τον τουρισμό

Έντονες αντιδράσεις από τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προκαλούν οι “κόφτες” που έχουν επιβληθεί στους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ), οι οποίοι αποτελούν ουσιαστικά τη βασικότερη πηγή χρηματοδότησης για τις τοπικές κοινωνίες. Το μέτρο, το οποίο βρίσκεται σε ισχύ τα τελευταία χρόνια εξαιτίας των σκληρών δημοσιονομικών μέτρων που επιβλήθηκαν την περίοδο των μνημονίων, εξακολουθεί να προκαλεί τεράστια προβλήματα στη βιωσιμότητα των Δήμων, τη στιγμή μάλιστα που οι ανάγκες διαρκώς πολλαπλασιάζονται και χρήζουν άμεσης κάλυψης.

Η εξάρτηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από το κεντρικό κράτος και τις αποφάσεις των αρμόδιων υπουργείων είναι απόλυτη, γεγονός που προκαλεί τεράστια κολλήματα όσον αφορά στη διεκπεραίωση υποθέσεων με τοπικό χαρακτήρα. Για τους ΚΑΠ των Δήμων προβλέπονται συγκεκριμένα όρια, τα οποία έχουν καθοριστεί μέσα από το νομοσχέδιο για τις σχολάζουσες κληρονομιές τον Δεκέμβριο του 2025 και στηρίχτηκε στους μνημονιακούς “κόφτες” που εξακολουθούν να υφίστανται από το 2011.

Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027 που κατατέθηκε στη Βουλή, για το νέο έτος προβλέπονται αυξημένα φορολογικά έσοδα, γεγονός που ενισχύει τις διεκδικήσεις των δημάρχων για αύξηση των διαθέσιμων πόρων προς τους ΟΤΑ, παράλληλα όμως δημιουργείται προβληματισμός σχετικά με την απροθυμία που εκφράζεται πολλές φορές από την κεντρική κυβέρνηση να δώσει τη συγκατάθεσή της, επικαλούμενη τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια της ελληνικής οικονομίας.

Στην Κρήτη, οι δήμαρχοι έχουν επιπλέον λόγους να εκφράζουν παράπονα και αυτό οφείλεται στην αδυναμία των τοπικών Δήμων να επωφεληθούν από τα έσοδα που προκύπτουν μέσω της αξιοσημείωτης τουριστικής ανάπτυξης του νησιού.

Γιώργος Μαρινάκης: «Δε λαμβάνουμε ούτε τα 2/5 των πόρων που δικαιούμαστε»

Ο δήμαρχος Ρεθύμνου και πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κρήτης Γιώργος Μαρινάκης μίλησε στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr για το ζήτημα των ΚΑΠ, επισημαίνοντας ότι «οι Δήμοι εδώ και πολλά χρόνια εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα βιωσιμότητας, εξαιτίας των λιγοστών πόρων που διατίθενται για τις υποχρεώσεις τους και του “κόφτη” που ισχύει στις δαπάνες τους από την εποχή των μνημονίων.

Έπειτα από τις νέες προσαρμογές που επέφερε ο “Καλλικράτης” στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, δεν είδαμε καμία αύξηση στα έσοδά μας. Ενδεικτικά να σας αναφέρω ότι από τα χρήματα που δικαιούστε κάθε χρόνο, με βάση τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, εμείς λαμβάνουμε μόλις τα 2/5 από εκείνα που κανονικά θα έπρεπε να εισπράξουμε. Όλα αυτά βέβαια είναι αποφάσεις της κεντρικής κυβέρνησης και, δυστυχώς, εμείς βρισκόμαστε αρκετά περιορισμένοι ως προς τη λήψη των αποφάσεων. Περιμένουμε τα πάντα από την υπογραφή των υπουργών.

Το παράδειγμα της Κρήτης θεωρώ ότι είναι το πιο χαρακτηριστικό, καθώς αποτυπώνει πλήρως την εικόνα της κατάστασης. Είμαστε από τις πιο πλούσιες περιοχές της χώρας, εξασφαλίζουμε τεράστια έσοδα κάθε χρόνο από τον τουρισμό, όμως ούτε ένα ευρώ δεν πηγαίνει στους Δήμους από το Τέλος Ανθεκτικότητας. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, τώρα θα είχαμε μία σχετική αυτονομία. Τα χρήματα από το Τέλος Ανθεκτικότητας σίγουρα θα κατευθύνονταν στις υποδομές, στα αντιπλημμυρικά έργα, στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και στην ασφάλεια των κατοίκων και των επισκεπτών μας.

Θα σας επισημάνω την περίπτωση της δικής μου περιοχής στον δήμο Ρεθύμνου. Παλαιότερα, σύμφωνα με τη Συλλογική Απόφαση Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΣΑΤΑ), η κρατική χρηματοδότηση για έργα ήταν περίπου 2,8 εκατομμύρια ευρώ. Φέτος, μετά από τις αλλαγές στον “Καλλικράτη”, έχοντας προστεθεί στην αρμοδιότητά μας περίπου 90 χωριά, τα κονδύλια ανέρχονται στις 766.000 ευρώ. Από εκεί μπορείτε να συμπεράνατε την αδιαφορία του κεντρικού κράτους για την εύρυθμη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης», ανέφερε ο κ. Μαρινάκης.

Τι είναι οι ΚΑΠ

Η χρηματοδότηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων αποτελεί το βασικό τακτικό έσοδο των Δήμων και είναι συνδεδεμένη με συγκεκριμένους φόρους του Κεντρικού Κράτους, ήτοι τον Φόρο Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων, τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ).
Τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται, ωστόσο οι Δήμοι παίρνουν ελάχιστα

Την ώρα που δεν εξασφαλίζεται η σύνδεση των φορολογικών εσόδων με τους ΚΑΠ κατ’ εφαρμογή του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που ψηφίστηκε τον περασμένο Ιούνιο, η μελέτη που επιμελήθηκαν ΚΕΔΕ και ΕΕΤΑΑ για το λειτουργικό κόστος των Δήμων σημειώνει ένα άκρως ανησυχητικό εύρημα για την πορεία των εσόδων της Αυτοδιοίκησης.

Τα φορολογικά έσοδα κατά τα έτη 2022-26 που αποδίδονται σύμφωνα με το νομοθετικό πλαίσιο στους Δήμους, με την επιφύλαξη της πρόβλεψης, έχουν παρουσιάσει συνολική αύξηση της τάξεως του 45,4%, ενώ οι θεωρητικώς συνδεδεμένοι με τα φορολογικά έσοδα ΚΑΠ σημειώνουν χαμηλότερες “πτήσεις”, με αύξηση μόνο 28,6%.

Δυσκολεύει η οικονομική βιωσιμότητα των Δήμων - Τι υποστηρίζει το υπουργείο Οικονομικών 

Όσο οι ανάγκες των τοπικών κοινωνιών μεγαλώνουν, τόσοι οι Δήμοι ασφυκτιούν από το ολοένα και υψηλότερο λειτουργικό τους κόστος.

Την εξέλιξη αυτή διαπιστώνει και το υπουργείο Οικονομικών στο προσχέδιό του, αναφέροντας για τους ΟΤΑ πως «τα λοιπά έξοδα αναμένεται να αυξηθούν βάσει των μακροοικονομικών μεγεθών, οι δε δαπάνες για παροχές σε εργαζόμενους προβλέπονται αυξημένες κυρίως λόγω των νέων παρεμβάσεων μισθολογικής πολιτικής, οι οποίες προβλέπουν αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων βάσει του κατώτατου μισθού και θέσπιση επιδόματος εορτών Χριστουγέννων από τον Δεκέμβριο 2027».

Η κατάσταση του λειτουργικού κόστους αποτυπώνεται με τα πιο μελανά χρώματα στη μελέτη της ΚΕΔΕ, σε συνεργασία με την ΕΕΤΑΑ, για το λειτουργικό κόστος των Δήμων που ανέδειξε μια “μαύρη τρύπα” της τάξεως των 2,5 δισ. ευρώ, το οποίο αναλύεται σε περίπου 1,3 δισ. ευρώ που αφορούν αμιγώς λειτουργικές ανάγκες και 1,2 δισ. ευρώ επενδύσεις, μόνο για το 2025.

Η ίδια μελέτη έδειξε πως το ενεργειακό κόστος για την περίοδο 2021-25 αυξήθηκε κατά 40%, με το μεγαλύτερο μερίδιο αυτού να αποτελούν οι δαπάνες για ηλεκτρικό ρεύμα στα δημοτικά κτήρια και τον δημοτικό φωτισμό και οι δαπάνες των Δήμων για καύσιμα και λιπαντικά για τα δημοτικά οχήματα και για τα απαραίτητα καύσιμα για θέρμανση και φωτισμό.

Μάλιστα, οι προκαταβολές που λαμβάνουν οι Δήμοι από τους ΚΑΠ, για να καλύψουν ανελαστικές δαπάνες, ελλείψει ρευστότητας, έχουν καταγράψει αστρονομική αύξηση κατά 609%, κατά την περίοδο 2021-25. Φέτος και ενώ υπολείπονται δύο μήνες από το τέλος του έτους, ξεπεράστηκε κάθε ρεκόρ των προηγούμενων χρόνων, με τους Δήμους της χώρας να έχουν λάβει συνολικά 23 προκαταβολές και συνολικά ποσά 23,99 εκατ. ευρώ. 

neakriti.gr