Ο Σύνδεσμος Τουριστικών & Ταξιδιωτικών Γραφείων Ρεθύμνου παρεμβαίνει στη δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει σχετικά με τη σταδιακή απομάκρυνση της διακίνησης χύδην φορτίων από το λιμάνι Ρεθύμνου, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μια απόφαση στρατηγικής σημασίας, η οποία θα επηρεάσει το αναπτυξιακό μοντέλο της πόλης και του νομού για τις επόμενες δεκαετίες.
Ως θεσμικός εκπρόσωπος του τουρισμού, δεν προσεγγίζουμε το ζήτημα αποσπασματικά ούτε μέσα από το πρίσμα επιμέρους συμφερόντων. Αντιθετα, θεωρούμε ότι η συζήτηση πρέπει να αποτελέσει αφορμή για έναν ευρύτερο διάλογο σχετικά με τον ρόλο του λιμανιού, την ανταγωνιστικότητα του Ρεθύμνου και τη συνολική αναπτυξιακή πορεία του τόπου.
Στόχος δεν είναι να αντιπαρατεθούμε με καμία παραγωγική δραστηριότητα, αλλά να συμβάλουμε με προτάσεις στη διαμόρφωση ενός κοινού οράματος, το οποίο θα διασφαλίζει τόσο την εύρυθμη λειτουργία της τοπικής οικονομίας όσο και την αναβάθμιση του Ρεθύμνου ως σύγχρονου, βιώσιμου και ανταγωνιστικού τουριστικού προορισμού.
Το Ρέθυμνο βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία. Τα επόμενα χρόνια θα κληθεί να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις. Η λειτουργία του νέου διεθνούς αεροδρομίου στο Καστέλι θα απομακρύνει ακόμη περισσότερο τη βασική αεροπορική πύλη εισόδου από τον τόπο μας, ενώ η καθυστέρηση ολοκλήρωσης ενός σύγχρονου ΒΟΑΚ και η μη ουσιαστική βελτίωση της σύνδεσης με το αεροδρόμιο των Χανίων εξακολουθούν να περιορίζουν την προσβασιμότητα στο Ρέθυμνο. Παράλληλα, η συνεχής ανάπτυξη νέων ξενοδοχειακών μονάδων υψηλών προδιαγραφών στο Ηράκλειο αλλά κυρίως στα Χανιά εντείνει τον ανταγωνισμό, πόσο μάλλον που ο ο χρόνος μετάβασης στις μονάδες αυτές, είναι κλάσμα του χρόνου που χρειάζεται για τις μονάδες του Ρεθύμνου.
Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς τάσεις δείχνουν ότι οι επισκέπτες πραγματοποιούν περισσότερα ταξίδια μέσα στον χρόνο, αλλά μικρότερης διάρκειας. Αυτό σημαίνει ότι η εύκολη πρόσβαση και η ισχυρή ταυτότητα του προορισμού (branding) αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Ο ανταγωνισμός σήμερα δεν είναι μεταξύ ξενοδοχείων ή επιχειρήσεων. Είναι μεταξύ προορισμών. Και μόνο μέσα από συνεργασία όλων των φορέων, κοινή στρατηγική και ένα ενιαίο, αναγνωρίσιμο brand μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι το Ρέθυμνο θα συνεχίσει να ξεχωρίζει στις διεθνείς αγορές
Δεν μπορούμε επομένως, να ανταγωνιστούμε με όλο και περισσότερες κλίνες. Οφείλουμε να διαφοροποιηθούμε ως ένας αυθεντικός, ποιοτικός και βιώσιμος προορισμός, ο οποίος θα αποτελεί από μόνος του λόγο επιλογής για τον επισκέπτη.
Στο πλαίσιο αυτό, το λιμάνι αποτελεί το σημαντικότερο αναπτυξιακό εργαλείο που διαθέτει ο τόπος μας.
Διεθνή παραδείγματα, όπως η Μάλαγα, η Ραβέννα και το Ντουμπρόβνικ, αποδεικνύουν ότι ο διαχωρισμός της βαριάς εμπορικής δραστηριότητας από τις τουριστικές και αστικές χρήσεις επέτρεψε την ανάπτυξη σύγχρονων μαρινών, τη δημιουργία νέων δημόσιων χώρων,την ενίσχυση της κρουαζιέρας, και την αύξηση της τοπικής οικονομικής αξίας.
Σε ότι αφορά την κρουαζιερα οι αριθμοί από τα λιμάνια της Κρήτης είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική.
Το 2025 η Κρήτη πλησίασε το 1 εκατομμύριο επιβάτες κρουαζιέρας (984.300), με 556 προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων.
Το Ηράκλειο εξυπηρέτησε 281 προσεγγίσεις και 536.543 επιβάτες.
Η Σούδα σημείωσε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση, φτάνοντας τις 190 προσεγγίσεις και τους 400.047 επιβάτες, γεγονός που αποδίδεται στον στοχευμένο σχεδιασμό και στη βελτίωση των υποδομών.
Ο Άγιος Νικόλαος διατήρησε σταθερή παρουσία με 42 προσεγγίσεις και 44.771 επιβάτες.
Το Ρέθυμνο, παρά τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα ( παλιά πόλη δίπλα στο λιμάνι, τεράστια αμμώδη παραλία, γεωγραφική τοποθεσία στο νησί), περιορίστηκε σε μολις 43 προσεγγίσεις πολύ μικρών κρουαζιερόπλοιων και μόλις 2.939 επιβάτες, γεγονός που αναδεικνύει τις μεγάλες δυνατότητες που παραμένουν ανεκμετάλλευτες
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αγνοήσουμε τη σημερινή πραγματικότητα.
Το εμπορικό λιμάνι εξυπηρετεί ανάγκες, της οικοδομικής δραστηριότητας, του πρωτογενούς τομέα και άλλων επιχειρήσεων του νομού. Η απομάκρυνση των χύδην φορτίων χωρίς λειτουργική εναλλακτική υποδομή θα δημιουργήσει σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία του Ρεθύμνου.
Για τον λόγο αυτό, ο Σύνδεσμος Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων Ρεθύμνου δεν υποστηρίζει βεβιασμενη αλλαγή αλλά μια οργανωμένη και σταδιακή μετάβαση.
Πιστεύουμε στην δημιουργία ενός νέου σύγχρονου εμπορικού λιμένα εκτός του αστικού ιστού σαν μεσοπρόθεσμη ( 5-10 έτη) στρατηγική λύση. Η μεταφορά της εμπορικής δραστηριότητας πρέπει να πραγματοποιηθεί μόνο όταν θα υπάρχει πλήρως λειτουργική εναλλακτική υποδομή.
Η απελευθέρωση του σημερινού λιμανιού θα δημιουργήσει μια μοναδική ευκαιρία για τον συνολικό επανασχεδιασμό του παραλιακού μετώπου, με ανάπτυξη μιας σύγχρονης μαρίνας διεθνών προδιαγραφών, ενίσχυση της κρουαζιέρας όπου αυτό είναι λειτουργικά εφικτό, αναβάθμιση της ακτοπλοΐας και δημιουργία ενός ελκυστικού δημόσιου χώρου που θα αναβαθμίσει τόσο την εμπειρία του επισκέπτη όσο και την καθημερινότητα των κατοίκων.
Χαιρετίζουμε λοιπόν την πρωτοβουλία του Διαδημοτικού Λιμενικού Ταμείου Ρεθύμνου, το οποίο σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Ρεθύμνης και τους εκπροσώπους των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στο εμπορικό λιμάνι, διαμόρφωσαν κοινά αποδεκτούς κανόνες λειτουργίας, με στόχο τον περιορισμό των περιβαλλοντικών οχλήσεων και τη βελτίωση της καθημερινότητας της πόλης. Το πνεύμα συνεννόησης και κοινής ευθύνης που οδήγησε στην συμφωνία πρέπει να είναι η βάση για τον συνολικό σχεδιασμό του μέλλοντος στο λιμάνι.
Εμείς σαν Σύνδεσμος θεωρούμε ότι η βιώσιμη ανάπτυξη σημαίνει πρώτα ποιότητα ζωής για τους κατοίκους και ταυτόχρονα υψηλότερη αξία για τον επισκέπτη.
Για να επιτευχθεί αυτό, προτείνουμε τρεις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες:
Πρώτον, να εκπονηθεί ένα ολοκληρωμένο Master Plan για το λιμάνι και το παραλιακό μέτωπο του Ρεθύμνου, με ορίζοντα τουλάχιστον 25-30 ετών.
Δεύτερον, να συγκροτηθεί μόνιμη επιτροπή διαβούλευσης με τη συμμετοχή του Δήμου, του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου, του Επιμελητηρίου, των παραγωγικών φορέων και του τουριστικού κλάδου, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται μέσα από συνεννόηση και κοινό σχεδιασμό.
Τρίτον, πριν από οποιαδήποτε οριστική απόφαση, να εκπονηθεί ανεξάρτητη μελέτη κόστους–οφέλους, η οποία θα αξιολογήσει με αντικειμενικά κριτήρια τις οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και τουριστικές επιπτώσεις κάθε εναλλακτικής λύσης.
Το λιμάνι του Ρεθύμνου δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα ακόμη τεχνικό έργο αλλά ως μια στρατηγική επένδυση για το μέλλον του τόπου μας.
Ας αξιοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία με σχέδιο, συνεργασία και κοινό όραμα, ώστε το Ρέθυμνο να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά του και να διασφαλίσει μια βιώσιμη ανάπτυξη προς όφελος των κατοίκων, των επιχειρήσεων και των επόμενων γενεών.
