Η αυξανόμενη παρουσία περιστατικών βίας στην Κρήτη, με αποκορύφωμα τη δολοφονία του νεαρού Νικήστρατου στην Αμμουδάρα, έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό και αναδεικνύει την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις από όλους τους θεσμούς. Η Εκκλησία της Κρήτης αποφάσισε να βγει μπροστά, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, την ενίσχυση του δημόσιου διαλόγου και την καλλιέργεια μιας διαφορετικής κουλτούρας για τις νεότερες γενιές.
Ο Μητροπολίτης Ρεθύμνου και Αυλοποτάμου κ. Πρόδρομος, μιλώντας στην εφημερίδα μας, εξηγεί τους λόγους που οδήγησαν την Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο στη λήψη συγκεκριμένων αποφάσεων, στέλνοντας παράλληλα ένα ηχηρό μήνυμα κατά της βίας, της παραβατικότητας και της στρεβλής αντίληψης περί «λεβεντιάς» που, όπως τονίζει, δεν εκφράζει ούτε την ιστορία ούτε τις αξίες της Κρήτης. Την ίδια ώρα, καλεί Πολιτεία, φορείς και πολίτες σε μια κοινή προσπάθεια, ώστε η ανησυχία να μετατραπεί σε πράξη και η ευθύνη σε συλλογική δράση.
Συνέντευξη: Σταύρος Ρακιντζής
Οι Ιεράρχες του νησιού για ποιο λόγο έκριναν αναγκαίο να προχωρήσουν και άμεσα σε πρωτοβουλίες για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σχετικά με το πρόβλημα της βίας;
«Είναι αλήθεια ότι με αφορμή την πρόσφατη τραγωδία της δολοφονίας του Νικήστρατου, που όλους μας συγκλόνισε, θέσαμε το θέμα και εγγράφως προ ημερών στην Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο, προκειμένου με αφορμή την τραγωδία αυτή η Εκκλησία της Κρήτης να συζητήσει, να αναλάβει και να υλοποιήσει πρωτοβουλίες. Έτσι στη συνεδρία της 5ης Ιουνίου για αρκετό χρόνο, στη συνεδρία της Ιεράς Συνόδου, η Σύνοδος συζήτησε το θέμα αυτό και έλαβε συγκεκριμένες αποφάσεις. Δεν έχουμε ξέρετε δικαίωμα να επιτρέψουμε σε κάθε μορφή βίας να γίνει καθημερινότητα της ζωής μας και ένα συνηθισμένο πια περιστατικό. Αυτό δεν πρέπει να αφήσουμε να γίνει και οι προσπάθειες και οι όποιες πρωτοβουλίες της Εκκλησίας της Κρήτης κινούνται προς την κατεύθυνση αυτή. Και ένας άνθρωπος και ένας έστω άνθρωπος να μπορέσει να δει τα πράγματα διαφορετικά και αυτό θα είναι κέρδος για την κοινωνία μας.
Αυτό λοιπόν που θέλω να πω είναι ότι η Σύνοδος σε μια υψηλή κίνηση συμβολισμού, αποφάσισε να μεταβούν όλοι οι αρχιερείς της Κρήτης, ο Αρχιεπίσκοπος και όλοι οι Μητροπολίτες στο χωριό Χώνος στον Μυλοπόταμο στον τάφο του παιδιού του Νικήστρατου, παραμονή του 40ήμερου μνημοσύνου για να τελεστεί εκεί Συνοδικό Τρισάγιο.
Και το σημειώνω γιατί έχει τη σημειολογία του, είναι η πρώτη φορά που όλοι η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κρήτης, θα το πω έτσι όπως το σκέπτομαι, στέκεται με σεβασμό μπροστά σε ένα τάφο ενός παιδιού που έφυγε άδικα και βίαια από αυτή τη ζωή για να προσευχηθεί, αφενός μεν για την ψυχή του, αλλά αφετέρου για να δώσει και μια υπόσχεση, όπως το κάμαμε αυθόρμητα και την ημέρα της κηδείας του, ότι θα συμβάλλουμε όλοι στο να μην ακολουθήσουν και άλλα τέτοια τραγικά περιστατικά.
Το δεύτερο που η Ιερά Σύνοδος αποφάσισε ομόφωνα είναι ο ορισμός Συνοδικής Επιτροπής η οποία θα αποτελείται από τον Μητροπολίτη Κισάμου Αμφιλόχιο, από τον Μητροπολίτη Ιεραπύτνης Κύριλλο και τον ομιλούντα μαζί με τον Αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου. Η επιτροπή αυτή θα συνεδριάσει την επόμενη εβδομάδα για να προτείνουμε στην Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο την ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών. Δηλαδή τη διοργάνωση σχετικών ημερίδων, άλλων εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς, καθώς, που και αυτό έχει τη σημειολογία του, την άμεση πρόσκληση στην έδρα της Ιεράς Συνόδου στο Ηράκλειο όλων των επικεφαλής, σε όλες τις θέσεις ευθύνης του νησιού μας, απ' άκρου εις άκρον.
Τους αυτοδιοικητικούς, τους στρατιωτικούς, τα σώματα ασφαλείας, τις διευθύνσεις εκπαίδευσης, όλοι οι επικεφαλής όλων αυτών των φορέων θα κληθούν άμεσα εντός των επομένων ημερών στην Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο προκειμένου εκεί να τεθούν επί τάπητος όλα τα θέματα και να συναποφασίσουμε ποιες πρωτοβουλίες όλοι μαζί θα λάβουμε. Νομίζω και αυτό θα επιφέρει ένα καλό και ένα θετικό αποτέλεσμα και αν μη τι άλλο θα ενεργοποιήσει όλων μας τα αισθητήρια που δεν αμφιβάλλω, προς Θεού, για την ευαισθησία κανενός λογικά σκεπτόμενου ανθρώπου, που όμως πρέπει όλοι μαζί να συντάξουμε τις σκέψεις μας για να επιδιώξουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.»
Τους τελευταίους μήνες έχουμε δει πολλά περιστατικά εδώ στην Κρήτη τα οποία έχουν συμβεί και μας έχουν σοκάρει, με τελευταίο αυτό το περιστατικό στην Αμμουδάρα. Θεωρείτε, ότι τα πράγματα πλέον έχουν «ξεφύγει» στο θέμα της βίας; Γι’ αυτό το λόγο η Εκκλησία της Κρήτης αναλαμβάνει πρωτοβουλίες προκειμένου πρέπει να μπει σε όλο αυτό ένα φρένο;
«Είναι ακριβώς έτσι όπως το λέτε και νομίζω πως όλοι, εάν με ειλικρίνεια κάναμε την αυτοκριτική μας, δυστυχώς θα διαπιστώσουμε ότι τα πράγματα έχουν «ξεφύγει» και έχουν οδηγηθεί σε άλλες ατραπούς και δυστυχώς. Η ρίζα όλων αυτών των πραγμάτων, το λένε οι Πατέρες της Εκκλησίας, η ρίζα όλων των παθών είναι το τεράστιο εγώ του ανθρώπου. Η ρίζα όλων των παθών είναι ο εγωισμός μας, που μας οδηγεί τις περισσότερες, για να μην πω όλες τις φορές, σε λάθος αποφάσεις.
Σε αποφάσεις που δε δέχονται το όχι του άλλου, την απόρριψη του άλλου, την άλλη επιλογή. Σε αποφάσεις που θέλουν να επιβάλλουν τη δική μου όποια απόφαση, με όποιο τρόπο, στη ζωή και την καθημερινότητα του άλλου. Γι' αυτό θέλουμε να υψώσουμε αυτή τη φωνή για να προλάβουμε, αν όχι το σήμερα, το αύριο αυτών των καταστάσεων. Να μην μπολιαστούν τα παιδιά μας σε ένα τέτοιο φρόνημα και ένα τέτοιο ήθος, να μη συνδέσουν τα παιδιά μας, εδώ σε ολόκληρη την Κρήτη, την ανδρεία με τον τραμπουκισμό, τη δύναμη ενός ανθρώπου με το πόσα χρήματα έχει η τσέπη του, ή πόσα όπλα κρατά ή από ποια οικογένεια κατάγεται.
Οφείλουμε να υψώσουμε τη φωνή μας, ξαναλέω, χωρίς να στοχοποιήσουμε απολύτως κανένα. Γιατί δεν θα πάψουμε να το λέμε δεν είναι αυτό η Κρήτη, δεν είναι αυτή η ταυτότητά μας, δεν είναι αυτή η παράδοσή μας, δεν είναι αυτή η ιστορία μας. Όμως βλέπουμε διαρκώς αυξανόμενα τέτοια περιστατικά. Μπροστά σε αυτά δεν έχουμε δικαίωμα να σωπάσουμε. Ξέρετε, υπάρχει και η λεγόμενη ένοχη σιωπή. Γι' αυτό οφείλουμε να μιλήσουμε, να υψώσουμε τη φωνή μας και ξαναλέω, ακόμη και ένας άνθρωπος εάν επιλέξει έναν άλλο τρόπο ζωής και αυτό ακόμη είναι κέρδος. Ξέρετε δεν πρέπει να μετρούμε ποσοτικά τα αποτελέσματα μιας προσπάθειας ή μιας δράσης. Αλλά πρέπει να προσπαθούμε και να κάνουμε το καλύτερο δυνατό, γιατί με αυτόν τον τρόπο μόνο, βήμα βήμα, μπορεί να αλλάξει μια ολόκληρη κοινωνία. Και βέβαια μια κοινωνία θα αλλάξει αν ο καθένας μας, εγώ πρώτος που σας το λέγω, αλλάξει τον εαυτό του, τα πάθη του, τα λάθη του, τους εγωισμούς του, τις αστοχίες του.»
Τα αίτια μπορεί να είναι ο εύκολος πλουτισμός, ο νεοπλουτισμός και το γεγονός ότι έχουμε μπερδέψει και τις έννοιες, όπως τι είναι παληκαριά ή λεβεντιά;
«Ακριβώς τα αίτια είναι όλα αυτά που αναφέρατε και που πλέον όλοι μας μπορούμε και στις συναναστροφές και στις επικοινωνίες μας συχνά να τα διαπιστώνουμε πως συμβαίνουν.
Δηλαδή, θα το πω τώρα δημόσια. Δεν διστάζω να το πω. Βλέπετε όλη αυτή την ιστορία που έγινε με παράνομες επιδοτήσεις, είναι μια πραγματικότητα που εμπλέκονται αρκετοί άνθρωποι και από την Κρήτη, αλλά και από άλλα μέρη της Ελλάδος. Μη δαιμονοποιήσουμε το νησί μας, δεν είναι εδώ όλες οι παραβατικότητες της Ελλάδος, είναι και αλλού. Χωρίς βέβαια αυτό να είναι ελαφρυντικό για τα καθ’ ημάς. Δεν μπορεί λοιπόν να είναι επιχείρημα, ότι τι θα γίνουμε τώρα εάν κοπούν οι παράνομες επιδοτήσεις.
Να κοπούν οι παράνομες επιδοτήσεις, βεβαίως να κοπούν. Οι νόμιμες και οι άνθρωποι που δικαιούνται τα νόμιμα βεβαίως να τα λαμβάνουν. Κανένας δεν ζητά κάτι τέτοιο. Αλλά, δεν μπορεί δηλαδή ξαφνικά, επειδή μια κατάσταση έγινε για κάποιους κατεστημένο και αυτό τους έδωσε το δικαίωμα να κινούνται με άλλους τρόπους, εντός εισαγωγικών, σε όλα τα επίπεδα της ζωής, αυτό ξαφνικά να γίνεται η κανονικότητα και η καθημερινότητα και τώρα να λέμε, τι θα γίνουμε χωρίς αυτό.
Μα δεν ήταν αυτό η κανονικότητα της ζωής μας. Ποτέ δεν ήταν αυτό η κανονικότητα της ζωής μας και δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε καμιάς λογής παραβατικότητα να καθορίζει το σήμερα και το αύριο της κοινωνίας μας. Αυτό το μήνυμα οφείλουμε όλοι μαζί να υψώσουμε. Ξέρω ότι δεν είναι εύκολο. Ξέρω ότι δεν μπορούν όλοι να το κάνουν για διαφορετικούς λόγους. Βγαίνει λοιπόν η Εκκλησία της Κρήτης μπροστά να υψώσει αυτή τη φωνή, με σεβασμό και με αγάπη σε κάθε ένα ανθρώπινο πρόσωπο. Αλλά ξαναλέω δεν έχουμε δικαίωμα να σιωπήσουμε και να αφήνουμε τα παιδιά μας, τα νέα παιδιά, να μπολιάζονται σε αυτόν τον τρόπο ζωής.
Αλίμονο αν ένα παιδί μεγαλώνει για να ζει με επιδοτήσεις. Αλίμονο αν κάτι τέτοιο το επιτρέψουμε να γίνει καθημερινότητα.»
Αυτό έχει να κάνει και με την πολιτεία. Υπάρχουν σοβαρές ευθύνες της πολιτείας.
«Βεβαίως η πολιτεία έχει καθοριστική ευθύνη σε όλα αυτά τα θέματα και τα ζητήματα που αντιμετωπίζουμε. Γι' αυτό ξαναλέω και η Σύνοδος θα προσκαλέσει όλους τους φορείς, όλους τους επικεφαλής των φορέων, ολόκληρου του νησιού και βεβαίως της ελληνικής πολιτείας για να δούμε συντονισμένα ποιες ενέργειες πρέπει να γίνουν. Είναι απαραίτητο και δε σηκώνει άλλη αναβολή. Για όσα ακολουθήσουν θα είμαστε όλοι μας συνυπεύθυνοι. Γι' αυτό οφείλουμε να λάβουμε δράσεις και πρωτοβουλίες. Η Εκκλησία αυτή την ώρα, να το πω έτσι συμβολικά, ανάβει τη φλόγα. Όλοι μαζί, όλοι μας, οφείλουμε να κρατήσουμε αυτή τη φλόγα αναμμένη και επιλέγω σκοπίμως αυτό το μήνυμα, γιατί αυτό θα είναι και το λογότυπο εφέτος για τα 160 χρόνια από την εθελοθυσία του Αρκαδίου που εορτάζουμε και που από τον επόμενο μήνα μέχρι και τον Δεκέμβριο με ωραίες εκδηλώσεις που προετοιμάζονται και θα ανακοινωθούν από κοινού με την Περιφέρεια Κρήτης και το δήμο Ρεθύμνης θα εορτάσουμε αυτό το γεγονός το σπουδαίο που θα έχει ως μήνυμα του, «Κρατάμε τη φλόγα». Να λοιπόν ένα απτό τρόπο της καθημερινότητας της ζωής μας να κρατάμε διαρκώς αναμμένη αυτή τη φλόγα του Αρκαδίου που φώτισε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό πρέπει να είναι το μήνυμα. Να γίνει η αρχή, όχι για να μείνουμε απλώς σε μια συνάντηση, σε μια φωτογραφία ή σε μια εκδήλωση. Αυτό μόνο του δε φτάνει. Αυτό πρέπει να είναι η αρχή μιας συστηματικής συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής διαστρωμάτωσης για την αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων που θέλουν κόπο πραγματικά για να αντιμετωπιστούν και για να γίνουν παρελθόν.»
