Συνέντευξη: Σταύρος Ρακιντζής

Η πορεία του Πανεπιστημίου Κρήτης, οι μεγάλες επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στο Ρέθυμνο, η φοιτητική στέγη, οι προκλήσεις της δημογραφικής κρίσης και ο σχεδιασμός για το μέλλον βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης που παραχώρησε ο πρύτανης του Πανεπιστήμιο Κρήτης, Γιώργος Κοντάκης. Ο πρύτανης αναφέρεται στα μεγάλα έργα που αλλάζουν τον χάρτη της πανεπιστημιούπολης του Γάλλου, στις φοιτητικές κατοικίες που θα ενισχύσουν τη βιωσιμότητα του Ιδρύματος, αλλά και στις προσπάθειες διεθνοποίησης που φιλοδοξούν να διατηρήσουν το Πανεπιστήμιο Κρήτης ανάμεσα στα κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα της χώρας.

Ποιες ήταν οι προκλήσεις και ποια ήταν τα θέματα που απασχόλησαν το Πανεπιστήμιο Κρήτης αυτή τη χρονιά;

«Η χρονιά όσον αφορά την ακαδημαϊκή διαδικασία εξελίχθηκε κανονικά χωρίς να έχουμε προβλήματα, με μια καλή συνεργασία με τους φοιτητές του Ιδρύματος και με τους συναδέλφους των ακαδημαϊκών τμημάτων. Δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα στην ολοκλήρωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και έτσι η χρονιά, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια πετυχημένη χρονιά. Δεν είχαμε απώλειες ωρών διδασκαλίας, δεν είχαμε διαδικασίες που απομακρύνουν τον κόσμο από τα μαθήματα, γενικώς είμαστε πολύ ευχαριστημένοι τόσο από την εξέλιξη της χρονιάς όσο και από τη συνεργασία που έχουμε με την Πανεπιστημιακή κοινότητα.» 

Φέτος υλοποιήθηκε και η απόφαση για τη διαγραφή φοιτητών.

«Ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε ο νόμος. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ακαδημαϊκή χρονιά θα εφαρμόζεται από τώρα και στο εξής. Ωστόσο, οι διατάξεις που ισχύουν αντιμετωπίζουν σε ένα μεγάλο βαθμό με επιείκεια τις περιπτώσεις των παιδιών που πραγματικά επιθυμούν να αποφοιτήσουν. Βασικά δεν είχαμε κανένα πρόβλημα ιδιαίτερο ή να έχουμε καταγράψει κάτι που στερήσαμε σε ανθρώπους να πάρουν το πτυχίο τους ενώ το θέλανε πολύ. Δεν είχαμε τις περιπτώσεις, τουλάχιστον στην πρώτη εφαρμογή. Ο νόμος σου δίνει ότι θα πρέπει να έχεις περάσει το 70% των μαθημάτων για να μπορείς να έχεις παράταση όταν εξαντλήσεις το μέγιστο του χρόνου που είναι το ν+2. Σε κάθε χρονιά ισχύει, ότι όποιος έχει περάσει το 70% των διδακτικών μονάδων, έχει συμπληρώσει το 70%, έχει τη δυνατότητα να παρατείνει τις σπουδές, τη συμμετοχής του στις εξετάσεις και ένα ή ένα μισή χρόνο, εξαρτάται αν έχει να κάνει κάποια εργασία. Με αυτόν τον τρόπο πιστεύουμε ότι οι αρνητικές επιπτώσεις του μέτρου θα είναι ελάχιστες, ο κόσμος ο οποίος πραγματικά επιθυμεί να αποφοιτήσει, θα αποφοιτήσει. Σαφώς και μπαίνει ένας παράγοντας πίεσης, γιατί ο χρόνος δεν είναι άπειρος και αυτό αλλάζει λίγο τα πράγματα. Προσπαθούμε η πολιτική στα τμήματα και στο πανεπιστήμιο να είναι τέτοια ούτως ώστε να εξυπηρετούμε τα παιδιά στο βαθμό που οι διεκδικήσεις τους είναι δίκαιες και όπου μπορούμε να τους βοηθάμε. Θέλω να πιστεύω ότι οι συνέπειες αυτού του μέτρου δε θα είναι δυσμενείς. Ίσα ίσα ο κόσμος που επιθυμεί θα αποφοιτεί έγκαιρα και θα είναι και έτοιμος να μπει στον εργασιακό στίβο νωρίτερα. Τώρα οι περιπτώσεις που έχουν αντικειμενικούς λόγους αδυναμίας, αυτές αντιμετωπίζονται ευνοϊκότερα με διάφορα μέτρα που προβλέπονται από την νομοθεσία και τα οποία θα κάνουμε χρήση, όπου μπορούμε γενικώς να βοηθάμε τα παιδιά να τελειώνουν.»

Σε πρώτη φάση πόσοι διαγράφηκαν φέτος;

«Περίπου 6500, αλλά μιλάμε για φοιτητές οι οποίοι ήτανε γραμμένοι από την ίδρυση του Πανεπιστημίου, από το '77. Στην ουσία ήτανε μια εκκαθάριση καταλόγων την πρώτη φορά. Κάποια στιγμή που θα αρχίσει να εφαρμόζεται το μέτρο για τα παιδιά τα οποία έχουν εισαχθεί. Θα είναι πιο επώδυνο το θέμα. Είναι κάποια παιδιά τα οποία γράφονται και δεν πατάνε τα πόδια τους. Όταν λοιπόν πάμε στο τέταρτο και πέμπτο έτος και δεν έχουν δώσει ποτέ μάθημα, αντιλαμβάνεται ο οποιοσδήποτε ότι ο φοιτητής αυτός δεν πρόκειται να τελειώσει τη σχολή. Ή μετά από πέντε χρόνια έχει περάσει το 5% των μονάδων και αυτός ο φοιτητής δεν πρόκειται να τελειώσει. Αν υπάρχουν περιπτώσεις που είναι στο όριο, πάντα υπάρχει μια δυνατότητα. Αυτό σημαίνει ότι όποιος είναι κοντά συμμετέχει. Όταν συμμετέχεις σε μια διαδικασία, εκεί είσαι πάρα πολύ κοντά με τους ανθρώπους οι οποίοι είναι στην εκπαιδευτική διαδικασία. Εκμεταλλεύεσαι αλλιώς τις ευκαιρίες. Η πεποίθηση πάντως που έχω σχηματίσει σχετικά με το χρόνο φοίτησης των φοιτητών από τα περισσότερα μέλη της πλειοψηφίας της πανεπιστημιακής κοινότητας, των ακαδημαϊκών δηλαδή, των καθηγητών, η πλειοψηφία και μάλιστα η πολύ μεγάλη πλειοψηφία, θεωρεί ότι πρέπει να υπάρχει ένα όριο στις σπουδές. Κάποιοι θεωρούσαν ότι έπρεπε να είναι το διπλάσιο των εξαμήνων φοίτησης, άλλοι το ν+2, άλλοι ν+3. Δε διαπίστωσα ότι υπήρχε η καθολική άποψη να διατηρηθούν τα πάντα όπως ήταν. Αυτή την εντύπωση σχημάτισα εγώ. Προσωπικά είμαι πιο επιεικής στο χρόνο, αλλά έβλεπα ότι οι συνάδελφοί μου επιθυμούσαν, ότι έπρεπε να υπάρχει ένα όριο. Να σας πω ένα παράδειγμα. Φανταστείτε τι σχέση μπορεί να έχει ένας μηχανικός με τη δουλειά που θα κάνει μετά, όταν θα πάρει το πτυχίο του σε 20 χρόνια. Όταν θα έχει σταματήσει κάτι το οποίο θα πρέπει να είναι συνεχόμενο. Ο γιατρός, πως θα βγει σε 20 χρόνια, εναντίον τίνων θα ασκήσει την ιατρική; Δεν είναι ότι ξέρεις, σπουδάζω κάτι θεωρητικό το οποίο αφορά εμένα μόνο. Άρα οι σπουδές στο σύνολό τους έχουν ένα κύκλο, ο οποίος κύκλος πρέπει να κλείνει και να πάμε σε επόμενο κύκλο.»

Υπάρχει ένα σχεδιασμός για μεγάλα έργα και παρεμβάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι φοιτητικές κατοικίες. 

«Αυτό είναι ένα τεράστιο έργο το οποίο θεωρούμε ότι θα φέρει το Πανεπιστήμιο Κρήτης σε πολύ πλεονεκτική θέση και θα το κάνει περισσότερο ελκυστικό, με την έννοια ότι ένα παιδί από οποιοδήποτε μέρος της χώρας, επιθυμεί να σπουδάσει σε ένα καλό τμήμα ή σε μια καλή σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, ξέροντας η οικογένεια ότι τα έξοδα θα είναι πολύ περιορισμένα, παρέχοντας το Πανεπιστήμιο την ευκαιρία της στέγασης των φοιτητών. Θεωρούμε ότι αυτό είναι ένα πλεονέκτημα για να το κάνει βιώσιμο το Πανεπιστήμιο για τα επόμενα χρόνια. Ένα καλό Πανεπιστήμιο πρέπει να παρέχει και τις δομές εκείνες οι οποίες εξυπηρετούν τον κόσμο ο οποίος σπουδάζει. Έχουμε υπογράψει με την ανάδοχο εταιρεία εδώ και ένα χρόνο τη σύμβαση. Από όσο γνωρίζω οι αδειοδοτήσεις είναι σε τελική φάση. Στο Ρέθυμνο ήμαστε ένα μήνα πίσω όπως μου λένε σε σχέση με το Ηράκλειο σχετικά με τη διευθέτηση του θέματος αδειοδότησης. Ήδη γίνονται εργασίες, στο Ρέθυμνο. Τα συνεργεία είναι εδώ, αν πάτε τώρα στην Πανεπιστημιούπολη στις Βούτες θα δείτε ότι εκεί τα συνεργεία υπάρχουν και γίνονται εκχωματώσεις. Στο Ρέθυμνο θα δείτε ότι έχουν απλά καθαρίσει την έκταση. Μόλις ξεπεραστεί το θέμα της αδειοδότησης θα τρέξουμε παράλληλα και στις δύο πόλεις.»

Πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο έργο. 

«Είναι πραγματικά το μεγαλύτερο αυτή τη στιγμή στη χώρα που αφορά φοιτητική στέγη, αν δει κανείς και τον προϋπολογισμό του, ο οποίος είναι 250 εκατομμύρια, είναι εξαιρετικά μεγάλος ο αριθμός και είναι αυτό που περιμένουμε ότι θα βοηθήσει πάρα πολύ το Πανεπιστήμιο Κρήτης στην προοπτική να παραμείνει βιώσιμο σε μια περίοδο που θα υπάρξει κρίση.» 

Μιλάμε για τρεις χιλιάδες κατοικίες σε Ηράκλειο και Ρέθυμνο. Πόσο ακόμα πιο ελκυστικό μπορεί να γίνει το Πανεπιστήμιο Κρήτης, λόγω και των γενικότερων προβλημάτων στέγης;

«Θα δώσω ένα παράδειγμα, φανταστείτε ένα παιδί στην Αθήνα, εάν οι γονείς τους το σπουδάσουν στο Ηράκλειο ή στο Ρέθυμνο θα υπολογίζουν ότι το μήνα μπορεί να χρειαστεί να πληρώνουν μόνο για ενοίκιο ένα σημαντικό ποσό. Εάν βάζουμε λοιπόν ότι πληρώνουμε 500 ευρώ το μήνα, λέω ένα ενοίκιο μόνο, χωρίς φαγητά, χωρίς οτιδήποτε 6.000 χιλιάδες ευρώ το χρόνο, με το ποσό αυτό μπορεί να πληρώσει δίδακτρα σε ένα ιδιωτικό κολέγιο, πανεπιστήμιο όπως θέλετε πείτε το, στο σπίτι του δίπλα και να κάτσει στο Περιστέρι, στο Αιγάλεω, στο κέντρο της Αθήνας χωρίς να έρθει στην Κρήτη. Δηλαδή σκέφτονται οι γονείς, ότι τώρα, από τη στιγμή που έχουν έρθει και τα ιδιωτικά ιδρύματα στη χώρα είναι μια πραγματικότητα που θα επηρεάσει και τα δημόσια ιδρύματα. Θα δώσω ένα απλό παράδειγμα, ένας γονιός μπορεί να σκεφτεί, να σπουδάσει το παιδί μου ψυχολογία στο τάδε κολέγιο που είναι συνδεμένο με το τάδε πανεπιστήμιο του εξωτερικού και που θα πάρει τα δικαιώματα και θα πληρώσω τα χρήματα που θα του έδινα να πάει στο Ηράκλειο ή στο Ρέθυμνο, και θα το έχω δίπλα στο σπίτι.

Αυτό, σαν επιχείρημα, το βγάζουμε στην άκρη όταν ξέρει ότι θα πάει στο Ρέθυμνο και θα σπουδάσει φιλοσοφία για παράδειγμα, που είναι ένα εξαιρετικό τμήμα και ξέρει ότι εκεί θα πάει να σπουδάσει αυτό που πραγματικά επιθυμεί και θα είναι με ένα πολύ χαμηλό κόστος διαβίωσης, το οποίο θα μπορεί να ανταπεξέλθει η οικογένεια.

Από το '10 και μετά, το έχουμε παρατηρήσει ότι οι επιλογές των φοιτητών ήταν να διαλέξουν τμήματα για σχολές κοντά στον τόπο κατοικίας τους και αν αυτήν τη στιγμή ο μισός πληθυσμός είναι στο Λεκανοπέδιο Αττικής της χώρας είναι προτιμότερο να πάει στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, παραδείγματος χάρη, από το να κατέβει στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.»

Όπως είπατε, το έργο αυτό έχει να κάνει με την ίδια τη βιωσιμότητα του Πανεπιστήμιου Κρήτης και έτσι καταλαβαίνουμε και την πίεση, όπως μας την περιγράψατε, που δέχεται.

«Εμείς έχουμε ανοιχτεί σαν Πανεπιστήμιο με τη διεθνοποίηση, κάνουμε διάφορα πράγματα, φέρνουμε φοιτητές απ' έξω, υπάρχουν συνάδελφοι που διοργανώνουν εξαιρετικά θερινά σχολεία στο Ρέθυμνο, έρχονται φοιτητές απ' την Αμερική για κάποιο διάστημα και εμείς θα θέλαμε ο χρόνος αυτός να αυξηθεί, φανταστείτε να τους παρέχουμε και την κατοικία, πόσο πιο δελεαστικά και πόσο πιο εύκολο γίνεται, το να κάνεις τέτοιου είδους ανοίγματα και εκδηλώσεις. Έχουμε σχολές στο Ρέθυμνο, στις ανθρωπιστικές επιστήμες, αλλά και στις επιστήμες της αγωγής και στις κοινωνικές επιστήμες οι οποίες είναι εξαιρετικού επίπεδου. Άρα θεωρούμε ότι αυτές οι ελκυστικές σχολές παρέχοντας κατοικία θα γίνουν ακόμα πιο δελεαστικές στα μάτια και στους νέους φοιτητές οι οποίοι θέλουν να ακολουθήσουν.» 

Η περιοχή Γάλλου με την Πανεπιστημιούπολη, τα επόμενα χρόνια θα αλλάξει εντελώς, μαζί με τις αθλητικές υποδομές που σχεδιάζονται, τα σχολεία και την ανάπτυξη των υποδομών του ίδιου του Πανεπιστημίου. 

«Έχουμε μία εξαιρετική συνεργασία με τον Δήμο Ρεθύμνου. Αυτήν την ώρα ο Δήμος Ρεθύμνου έχει αναλάβει και το Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο που βρίσκεται μέσα στο Γάλλο. Εμείς έχουμε ανοίξει το γυμναστήριο και στην τοπική κοινωνία και το απόγευμα θα δείτε παιδιά ή κόσμο που ασχολείται με τον αθλητισμό να έρθει στις δικές μας εγκαταστάσεις. Από την άλλη το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχει κάνει μία συμφωνία και παραχώρησε για πάρα πολλά χρόνια, στον Γάλλο, 54 στρέμματα για αθλητικές εγκαταστάσεις στο Δήμο. Μια άλλη προσφορά του Πανεπιστημίου είναι πάντα η ανοιχτή προσφορά για το χώρο και θα μπει τώρα και στα σχέδια της πόλης, τα πολεοδομικά, σαν χώρος για την ανέγερση του Νοσοκομείου του Ρεθύμνου, όποτε και γίνει αυτό. Είναι περίπου 100 στρέμματα βορείως της Πανεπιστημιούπολης στο νοτιότερο τμήμα της πόλης, σε μια φανταστική θέση. Αυτό θα χαρακτηριστεί με τα νέα πολεοδομικά σχέδια σαν χώρος ανέγερσης του νοσοκομείου στο Ρέθυμνο, όποτε και γίνει. Εμείς δε θα είμαστε στη διοίκηση. Άρα το Πανεπιστήμιο με την πόλη συνεχίζει τους δεσμούς τους οποίους είχε αναπτύξει από την αρχή να τους ενδυναμώνει. Ένα άλλο που έχουμε είναι το εξής, εμείς σαν Πανεπιστήμιο έχουμε από το νόμο δημιουργήσει ένα ερευνητικό κέντρο που έχει την έδρα του στο Ρέθυμνο. Οι μόνοι χώροι που υπάρχουν για την εγκατάσταση του ερευνητικού κέντρου είναι εκεί που είναι σήμερα το ΚΕΜΕ, Κέντρο Ερευνών και Μελετών, που υπάρχει η πρόταση να μετεξελιχθεί το ΚΕΜΕ. Δηλαδή το Πανεπιστημιακό Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας, όπως θα το προσδιορίζει ο  νόμος, το οποίο έχει ιδρυθεί και έχει 8 ινστιτούτα και να έχει τη φυσική του έδρα στο χώρο εκεί. Η πρόταση μου είναι να μετονομαστεί σε Κέντρο Ερευνών και Μελετών το ερευνητικό ινστιτούτο.

Έχουμε ινστιτούτο για τη μελέτη του μεσαιωνικού κόσμου, έχουμε ινστιτούτο για την εκπαίδευση και έχουμε και ινστιτούτο για τις ψηφιακές τεχνολογίες. Πάλι σε συνδυασμό με την εκπαίδευση, έχουμε το ΤΑΛΟΣ, ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες το οποίο είναι ενταγμένο σε ένα μεγάλο ινστιτούτο που έχει δημιουργηθεί. Λοιπόν όλες αυτές οι δομές, συν τις δομές οι οποίες θα υπάρχουν στις σχολές και στα τμήματα του Ηρακλείου, δημιουργούν το κέντρο έρευνας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Είναι καινούριος θεσμός, καινούρια κατάσταση, την προβλέπει ο νόμος του 2022, την υλοποιούμε σήμερα, είναι κάτι που θα δοκιμαστεί στο χρόνο, αλλά εμείς είμαστε αισιόδοξοι ότι αυτό θα πετύχει. Αισιοδοξούμε το ερευνητικό κέντρο, το καινούριο, είναι ένα παράδειγμα για το μέλλον. Μπορεί να φαινόμαστε ότι ονειρευόμαστε, αλλά δε γίνεται αν δεν έχουμε όραμα να αποκτήσουμε προοπτική για κάτι.

Το στοίχημα είναι, το Πανεπιστήμιο του 2035, το Πανεπιστήμιο Κρήτης του 2035, να είναι ένα δυνατό ίδρυμα. Του χρόνου θα γιορτάσουμε τα 50 χρόνια από την έναρξη της λειτουργίας του Πανεπιστήμιου Κρήτης στο Ρέθυμνο, πάλι με πολλές εκδηλώσεις και μεγάλη γιορτή στη Φορτέτζα. Το Πανεπιστήμιο Κρήτης λοιπόν ριζώνει, έχει ριζώσει και αρχίζει να αναπτύσσεται και να ξεχωρίζει στον ελληνικό χώρο, όπως επίσης έχει και αρκετές διακρίσεις διεθνώς. Αυτό έγινε από τους ανθρώπους που πρωτοδημιούργησαν τα χρόνια εκείνα, αυτό προσπαθούμε να διατηρήσουμε και να επαυξήσουμε σήμερα για να έρθουν οι επόμενες γενιές και να συνεχίσουν την κατάσταση αυτή, ώστε το Πανεπιστήμιου Κρήτης να παραμένει ένα από τα κορυφαία ιδρύματα της χώρας.»

Υπάρχει σκέψη ή απόφαση κατάργησης του ΚΕΜΕ;

«Να σας πω τι γίνεται για να μην υπάρχει καμία παρεξήγηση. Το ΚΕΜΕ είχε ιδρυθεί από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης σαν ένα διεπιστημονικό εργαστήριο. Με το νέο νόμο του 2022 δεν καλύπτεται, δηλαδή αυτό που αλλάζει είναι ότι δεν μπορεί το ΚΕΜΕ να διοικείται με τον τρόπο που είχαμε αποφασίσει εμείς τότε. Διότι προβλέπει ο νόμος σαφώς, πώς διοικείται ένα εργαστήριο. Δηλαδή, το ΚΕΜΕ διοικούταν από ένα διοικητικό συμβούλιο το οποίο προκύπτει από μια διαδικασία την οποία είχε ψηφίσει η Σύγκλητος. Το νομοθετικό πλαίσιο, το καινούριο, δε συμβαδίζει με τον τρόπο αυτό για να συνεχίσουμε να εκλέγουμε και να διοικείται το ΚΕΜΕ με τον τρόπο αυτό. Εάν συνάδελφοι επιθυμούν να διατηρήσουν το ΚΕΜΕ ως ήτανε, αυτό μπορεί να γίνει. Αλλά όμως αλλάζει ο τρόπος διοίκησής του. Δηλαδή, αν πούμε ότι είναι ένα διεπιστημονικό, διατμηματικό εργαστήριο, θα εκλέγεται ένας διευθυντής από το σύνολο των μελών, που θα ψηφίζουν, το σύνολο των μελών της Ακαδημαϊκής Κοινότητας στο Ρέθυμνο.»

Για το νέο νοσοκομείο, υπάρχει η αίσθηση ότι είναι πολλοί οι συνάδελφοί σας το βλέπουν κάπως διστακτικά όλο αυτό το σχέδιο. Ότι δεν το πιστεύουν. 

«Θα σας πω κάτι. Δε χάλασε τίποτα. Εμείς όταν αναλάβαμε τη διοίκηση, εγώ προσωπικά δηλαδή δέχτηκα το αίτημα, ότι ξέρετε να βρούμε ένα χώρο να φτιάξουμε κάτι. Ήρθε η Σύγκλητος και λέει, εμείς θα σας δώσουμε αυτόν τον χώρο. Χωρίς αντάλλαγμα χωρίς τίποτα. Από εκεί και πέρα, το πότε θα γίνει δεν είναι στο δικό μας χέρι, γιατί είναι μια μεγάλη δαπάνη και μεγάλη επένδυση. Αυτό αν η πολιτεία το κάνει σε 50 χρόνια εμείς δεν θα είμαστε εδώ. Δεν μπορώ να πω ότι θα γίνει αύριο, γιατί δεν είναι στο χέρι μου.

Όμως η βούληση και αυτό που έχει σημασία είναι η σημειολογία. Ήρθε το Πανεπιστήμιο και είπε, ότι εγώ δίνω στην πόλη πίσω αυτό που μου χάρισε. Το δίνω στο Ρέθυμνο. Τώρα δεν είναι στο χέρι το δικό μου. Εγώ δεν μπορώ να σας πω. Ούτε οικονομολόγος είμαι ούτε πολιτικός της Υγείας, οπότε δεν μπορώ να ξέρω πόσο κοστίζει και αν θα γίνει ποτέ ή δεν θα γίνει. Όμως, συμβολικά, λέει κάτι.

Εγώ προσωπικά είχα κάνει την πρόταση να ανοιχτεί το ΠΑΓΝΗ στο Ρέθυμνο. Μαζί με συναδέλφους άλλους οι οποίοι το πίστευαν. Κάποιοι δεν το πίστεψαν πολύ. Κάποιοι δε βοήθησαν και σταθήκανε στη μίζερη διαχείριση να φτιάξουμε πρώτα αυτό, να φτιάξουμε το άλλο. Δε γίνονται έτσι τα πράγματα. Διότι το Πανεπιστήμιο Κρήτης, σας πάω λίγο πίσω, όταν φτιάχτηκε, οι άνθρωποι που ήρθαν εδώ και το λειτουργήσαν δεν τα βρήκαν έτοιμα.

Πηγαίνανε στα σπίτια, στα Περιβόλια, κάνανε μάθημα, σε πολυκατοικίες. Ο άλλος λοιπόν ήρθε από μακριά, αφήνοντας μια καριέρα στην Ευρώπη, στην Αμερική για να έρθει στην Κρήτη, στο Ρέθυμνο ή στο Ηράκλειο και άρχισαν από το μηδέν. Γιατί αυτοί οι άνθρωποι τα κατάφεραν, γιατί πίστευαν στο ότι φτιάχνουμε κάτι νέο. Τώρα, εάν εγώ πάω και πω ότι ξέρεις, εγώ για να φτιάξω αυτό θέλω πρώτα το κτήριο, δεύτερο τον εξοπλισμό, τρίτο αυτό, τέταρτο το άλλο, σε δέκα χρόνια δηλαδή, σε είκοσι χρόνια, σημαίνει ότι δε θέλω να το κάνω.»

Άλλα έργα τα οποία προχώρησαν ή σχεδιάστηκαν; 

«Η βιβλιοθήκη του Ρεθύμνου είναι μια εξαιρετική βιβλιοθήκη, ένα εξαιρετικό κτίριο το οποίο θα αποκτήσει και τον εξοπλισμό που χρειάζεται. Θα το δείτε κόσμημα. Κάνουμε κάποιες συντηρήσεις και προσπαθούμε να εντάξουμε σιγά σιγά, έχουν γίνει κάποια στο Ρέθυμνο, κάποια κτίρια στο Ηράκλειο σε βραδύτερο ρυθμό. Η συντήρηση είναι ένα μεγάλο θέμα, αλλά και αυτό προχωράει όσο μπορούμε και όσο γίνεται, με τις δημόσιες επενδύσεις που τα τελευταία χρόνια είναι μειωμένες. Το έργο που έχουμε στο Ρέθυμνο είναι η ανοικοδόμηση του ιστορικού κτηρίου της οδού Δημητρακάκη, το οποίο θα αποδοθεί πάλι στην κοινωνία με οποιοδήποτε τρόπο αποδοθεί όταν ολοκληρωθεί. Έχουνε βγει περίπου 3,8 εκατομμύρια για την ανακατασκευή του.» 

Εκεί θα γίνει η συστέγαση των μονάδων ΤΟΜΥ και κέντρου υγείας; 

«Δεν το ξέρω αν θα γίνει αυτό στο τέλος. Σε αυτή τη φάση όμως θα διαμορφωθεί ο χώρος, σε μια δεύτερη φάση ενδεχόμενα να γίνει και αυτό, αλλά θα πρέπει να υπάρξει ενδιαφέρον εκείνη την περίοδο. Αυτή τη στιγμή δεν προχωρήσαμε γιατί οτιδήποτε κάναμε έθετε σε κίνδυνο τα κονδύλια που έχουμε βγάλει για το έργο και την υλοποίηση του έργου.

Αυτό, εάν σε μια δεύτερη φάση ενδιαφέρει πραγματικά την περιφέρεια να το πάρει, πολύ ευχαρίστως να το πάρει με τις διαδικασίες οι οποίες προβλέπονται. Είναι ένα κτίριο που θα αποδοθεί σε χρήση στην πόλη, στους κατοίκους, σε υπηρεσίες.» 

Υπάρχουν σκέψεις για νέα προγράμματα σπουδών τα οποία να έχουν και άμεση σχέση με την αγορά εργασίας; Όπως για παράδειγμα είναι η σχολή τουρισμού. 

«Για τη σχολή τουρισμού, έχουμε κάνει προσπάθειες οι οποίες έχουν προσκρούσει στον τοίχο της πολιτείας, αλλά γιατί αυτή τη στιγμή είναι το περιβάλλον έτσι το ακαδημαϊκό διαμορφωμένο στη χώρα, ιδίως μετά το '19 που σε μια νύχτα τα ΑΤΕΙ έγιναν πανεπιστήμια και τώρα είναι πανεπιστήμια, όλα τα ιδρύματα χωρίς εξαίρεση, δημιουργήθηκε ένα θέμα. Δεν είναι τόσο εύκολο να ανοιχτεί μία καινούρια σχολή. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι καινούρια προγράμματα σπουδών. Αυτή την ώρα, η φιλοσοφία για παράδειγμα έχει φτιάξει ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα σπουδών το οποίο θα πρέπει του χρόνου να μπει κανονικά στο μηχανογραφικό. Είναι ένα πρόγραμμα πάνω στη διακυβέρνηση της τεχνολογίας, το οποίο έχει μαθήματα και τεχνολογικής κατεύθυνσης, το οποίο είναι ιδιαίτερα σχεδιασμένο, πρωτότυπο πρόγραμμα. Δεν υπάρχει άλλο σε ελληνικό χώρο και θα πρέπει να το μάθει ο κόσμος για να το διαλέξει. Οι συνάδελφοι αυτή τη στιγμή και στο Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο προσπαθούν να φτιάξουν προγράμματα σπουδών, ήδη έχουμε έτοιμο στα σκαριά ένα ξενόγλωσσο στην ειδική αγωγή από τα παιδαγωγικά τμήματα, περιμένουμε να πιστοποιηθεί. Έχουμε άλλα δύο προγράμματα ξενόγλωσσα φτιάξει που περιμένουν έγκριση, πάλι ένα που αφορά οικονομικές σπουδές και ένα που αφορά τους υπολογιστές, στην πληροφορική, δύο ξενόγλωσσα είναι στο Ρέθυμνο, ένα στο Ηράκλειο τα οποία είναι σε φάση πιστοποίησης και θα δούμε που θα τρέξουνε μετά. Άρα η προσπάθεια είναι διαρκής. Αυτό θέλω να πω ότι έχει έρθει η κατάσταση έτσι που όλα τα ιδρύματα προσπαθούν να φύγουν από το τέλμα της ακινησίας. Γίνεται μια προσπάθεια διαρκής για τη διεθνοποίηση. Έχουμε ένα πρόγραμμα εδώ με ένα πανεπιστήμιο της Αμερικής το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί με περίπου 3,2 εκατομμύρια ευρώ και που αφορά ένα κοινό μεταπτυχιακό πρόγραμμα με το πανεπιστήμιο του Delaware, από το τμήμα Τεχνολογίας των Υλικών και Μηχανικής των Υλικών στο Ηράκλειο. 

Στα πανεπιστήμια αριστείας πήραμε εξοπλισμό περίπου 6,7 εκατομμύρια. Έχουμε λοιπόν ερευνητικές υποδομές σημαντικές αυτήν την ώρα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Από την περιφέρεια Κρήτης έχουμε ενισχυθεί σημαντικά σε ερευνητικές υποδομές με ένα μικρότερο ύψους πρόγραμμα την προηγούμενη τετραετία. Δε θέλουμε να είμαστε αυτοαναφορικοί και να επαινούμε διαρκώς στο σπίτι μας και να λέμε ότι εμείς είμαστε οι καλύτεροι χωρίς σύγκριση. Ευτυχώς είμαστε καλοί μέσα από τις συγκρίσεις. Δηλαδή αν δείτε το πανεπιστήμιό μας, αυτό που το διακρίνει, δεν το διακρίνει ότι το λέμε εμείς ή το λένε οι συνάδελφοι ότι είμαστε καλύτεροι. Το λένε τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου το οποίο παράγεται. Το λένε τα αποτελέσματα του εκπαιδευτικού έργου το οποίο βγαίνει εδώ και γενικώς η εικόνα που υπάρχει στον κόσμο για το Πανεπιστήμιο της Κρήτης είναι ένα Ίδρυμα το οποίο διακρίνεται. 

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης είναι στα πέντε πρώτα Ιδρύματα της χώρας. Όλο αυτό έχει προκύψει βέβαια από δουλειά πολλών χρόνων, πολλών ανθρώπων, σε όποια θέση και να είναι, γιατί στην κοινότητα κανείς δεν περισσεύει, ο καθένας προσφέρει από το πόστο που είναι, όλοι είναι χρήσιμοι και αναγκαίοι, το διοικητικό προσωπικό, το ακαδημαϊκό προσωπικό, όλο το προσωπικό της κοινότητας και βασικά οι φοιτητές. Αυτό λοιπόν που θέλουμε εμείς να αναστρέψουμε, είναι να αναστρέψουμε την έλλειψη φοιτητόκοσμου αυτή τη στιγμή που παρατηρούμε στο Ρέθυμνο. Με την κρίση που περνάνε οι ανθρωπιστικές επιστήμες και οι κοινωνικές επιστήμες. Θα πρέπει επίσης να προσελκύσουμε ξένους φοιτητές είτε σε προπτυχιακό είτε σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Πρέπει να φέρουμε κόσμο, πρέπει να υπάρχει κίνηση. Εάν δει το δημογραφικό πρόβλημα κάποιος και δει ότι οι γεννήσεις μειώνονται και το 2045 οι γεννήσεις θα είναι σημαντικά μειωμένες σε σχέση με το σήμερα, πως θα αντέξουν 25 πανεπιστήμια στη χώρα δημόσια και με τον ανταγωνισμό της ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης ή όπως θα είναι. Οι προκλήσεις είναι εδώ και θα πρέπει να καταλάβουμε ότι η εκφύλιση, δηλαδή το γήρας και η απώλεια είναι στο πρόγραμμα. Γι' αυτό θα πρέπει να φροντίζουμε να είμαστε διαρκώς ζωντανοί. Εάν λοιπόν αφεθούμε στον χρόνο και περιμένουμε τον χρόνο να δράσει το σίγουρο είναι ότι δε θα υπάρχουμε.